Rừng đước của ai?

Vụ ông Huỳnh Văn Hoa khởi kiện ông Nguyễn Văn Minh tranh chấp quyền quản lý rừng đước rộng khoảng 2 hécta ở khu vực Rạch Sọ, Ông Kèo, xã Vĩnh Thanh, huyện Nhơn Trạch đã được UBND huyện và TAND 2 cấp xét xử, nhưng mới đây sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việc, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã đề nghị xem xét lại...

Rừng đước ở rạch Sọ - Ông Kèo mà ông Hoa và ông Minh đang tranh chấp.

* Tòa 2 cấp bác đơn

Ông Hoa trình bày, năm 1991, ông cùng các con đến khu vực Rạch Sọ - Ông Kèo khai hoang được khoảng 10 hécta đất; riêng phần đất của ông có 4 hécta. Tháng 4-1993, ông phát hiện có người đến đất của ông để trồng đước và họ nói là ông Minh mướn trồng. Ông Nguyễn Văn Thành, anh ruột ông Minh cho ông Hoa biết, ông Minh mua đất của ông Phần. Tuy nhiên, khi ông Hoa hỏi ông Phần thì ông Phần cho biết không sang nhượng đất cho ông Minh. Vì vậy, vào tháng 6-1993, ông Hoa chặt bỏ toàn bộ 2 hécta đước này và trồng lại 2 hécta đước khác; 2 hécta còn lại ông trồng lá dừa nước. Năm 1996, ông cất chòi ở để giữ đất và cây trồng từ đó cho đến nay. Diện tích đất này ông có kê khai trong sổ nộp thuế nông nghiệp của xã vào ngày 16-11-1992. Ngày 2-12-2000, ông phát hiện có người đến khai thác đước, họ nói là ông Minh bán đước cho họ. Vì thế, ông đã gửi đơn khiếu nại đến các cấp có thẩm quyền. Ngày 28-10-2002, UBND huyện ban hành Quyết định 4010 bác đơn của ông về việc đòi quản lý khu đất này. Nguyên nhân UBND huyện bác đơn của ông Hoa là, năm 1990, ông Minh có đơn xin khai hoang diện tích đất 3 hécta tại Rạch Sọ - Ông Kèo để trồng đước. Vào ngày 20-11-1992, ông Minh có đăng ký kê khai diện tích đất này (đăng ký sau ông Hoa 4 ngày). Năm 2000, ông Minh xin khai thác cây đước và được UBND xã, Hạt Kiểm lâm Nhơn Trạch cho phép khai thác thì xảy ra tranh chấp. Theo ông Hoa, UBND huyện giải quyết chưa thấu đáo, vì trước đây ông có thỏa thuận bán đất cho ông Thành nhưng thực tế giao dịch này không thực hiện, do đó ông Hoa đã khởi kiện Quyết định số 4010 của UBND huyện ra tòa. Tòa án 2 cấp xét xử (vào ngày 17-9-2004 và 26-7-2005) đã bác đơn khởi kiện của ông.

* Những khuất tất chưa được tòa làm rõ

Sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông Hoa cùng những tài liệu, chứng cứ có liên quan, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh nhận thấy có một số điểm mà Quyết định 4010 của UBND huyện cũng như 2 bản án sơ thẩm và phúc thẩm chưa làm rõ. Đó là các quyết định này đều không xác định 3 hécta đất có vị trí tứ cận như thế nào, thuộc thửa số mấy, tờ bản đồ số mấy? Theo lời khai của ông Minh tại tòa thì 3 hécta đất của ông có tứ cận, Đông giáp sông Ông Kèo; Tây giáp đất ông Huỳnh Văn Hoa (phần đất đã sang cho ông Thành); Nam giáp đất ông Võ Thanh Tuấn; Bắc giáp đất ông Hải. Trong khi ông Hoa khai đất của ông có tứ cận, Đông giáp Rạch Sọ và đất của ông Thi Quang Hải (nơi có 2 hécta cây đước bị ông Minh chặt phá); Tây giáp rạch Ông Kèo (không có đước); Nam giáp sông Đồng Tranh (Lòng Tàu); Bắc giáp đất của con ông là Lê Tấn Thành. Điều này cho thấy 2 thửa đất trên nằm ở 2 vị trí khác nhau.

Ngày 16-11-1992, ông Hoa được chính ông Minh (lúc đó là Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thanh) xác nhận diện tích khai hoang bằng sổ kê khai diện tích và thu nộp thuế nông nghiệp số 175/TNN. Trong khi đó, mãi đến ngày 20-11-1992, ông Minh mới kê khai đất và được xác nhận vào sổ kê khai diện tích và thu nộp thuế nông nghiệp số 952/TNN. Theo nhận định của đoàn ĐBQH tỉnh thì: "Việc ông Hoa kê khai được thực hiện trước ông Minh và sổ kê khai do chính ông Minh ký xác nhận. Ở đây sẽ không thể xảy ra việc ông Minh vẫn ký xác nhận khi ông Hoa kê khai cả đất của ông Minh được".

Mặt khác, bản thân Quyết định 4010 ngày 28-10-2002 của UBND huyện chỉ bác đơn đòi quyền quản lý 3 hécta đất của ông Hoa chứ không thu hồi diện tích đất mà ông đã khai hoang, đang quản lý và kê khai từ năm 1992. Quyết định 4010 cũng không công nhận diện tích đất tranh chấp cho ông Minh. Từ những cơ sở trên tại Văn bản số 453 ngày 29-8-2006 của Đoàn ĐBQH tỉnh đã cho rằng: "Như vậy, đủ cơ sở để khẳng định rằng đất mà ông Hoa và gia đình khai hoang và đã kê khai ngày 16-11-1992 vẫn thuộc quyền quản lý sử dụng của ông. Ông Hoa hoàn toàn được quyền khai thác cây đước mà ông đã trồng và chăm sóc".

Theo đề nghị của Đoàn ĐBQH tỉnh, ngày 19-9-2007, Phòng TN-MT huyện kết hợp cùng UBND xã tiến hành xác minh hiện trạng vị trí phần đất sử dụng của ông Hoa và ông Minh. Kết quả cho thấy, thửa 93A có diện tích 19.415m2 đất trồng đước (đất tranh chấp giữa ông Hoa và ông Minh) có tứ cận theo đúng lời khai của ông Hoa tại tòa. Thửa 93B hiện do ông Hoa đang quản lý sử dụng có diện tích 19.818m2. Thế nhưng không hiểu vì sao, UBND huyện kết luận, việc ông Hoa yêu cầu được khai thác và bán cây đước do gia đình ông trồng là không có cơ sở để giải quyết, vì thực tế phần đất hiện do ông Hoa đang quản lý là thửa 93B. Ông Hoa bức xúc: "Qua kiểm tra thực trạng của cơ quan chức năng, thực tế không có 3 hécta đước của ông Minh và cũng không có thửa đất nào có vị trí tứ cận như lời khai của ông Minh. Tại sao lại tách phần đất tôi đang quản lý sử dụng ra làm 2 thửa? Tại sao UBND huyện Nhơn Trạch không trả lời vào những vấn đề cụ thể Đoàn ĐBQH tỉnh đặt ra, dẫn đến gây thiệt thòi cho quyền lợi của gia đình tôi suốt nhiều năm qua?".

Trường Giang