Pháp luật không thực thi được, vì...!

Lực lượng công an có mặt nhưng không ngăn được sự chống đối.

Căn nhà số 262 của bà Trần Thị Minh Hoa và căn nhà số 268 của bà Trương Thị Chẩn ở kề cận nhau trên quốc lộ 1, phường Trung Dũng, TP. Biên Hòa. Năm 2005, bà Hoa kiện bà Chẩn lấn chiếm không gian. Qua hai cấp xét xử, ngày 19-9-2005 Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh buộc bà Chẩn phải bít 2 ô cửa sổ mở sang khoảng sân nhà bà Hoa, phá bỏ 2 ô văng, dỡ bỏ phần mái tôn, máng xối do đã lấn chiếm sang không gian nhà bà Hoa. Quá thời hạn tự nguyện thi hành án, cơ quan thi hành án tỉnh lập đoàn cưỡng chế thi hành án. Sự việc tưởng chừng đơn giản, nhưng qua hai lần cưỡng chế, việc thi hành án vẫn không thành, bởi sự chống đối đến mức vi phạm pháp luật của phía phải thi hành án.

* Hai lần cưỡng chế không thành

Sáng ngày 12-7-2006, người đi đường qua đoạn quốc lộ 1, phường Trung Dũng (TP. Biên Hòa) không tránh khỏi sự hiếu kỳ khi thấy lực lượng công an cùng xe chữa cháy, tập trung trước căn nhà 264 để bảo vệ đoàn cưỡng chế thi hành quyết định của tòa án. Thế nhưng khi đoàn cưỡng chế vào hiện trường để thực hiện thi hành án, chấp hành viên vừa dùng loa công bố lệnh cưỡng chế thì phía gia đình bà Chẩn với thành phần là phụ nữ, trẻ em đứng trên gác có cửa sổ nhìn sang nhà bà Hoa, chửi bới, lăng mạ những người trong đoàn cưỡng chế. Cùng lúc đó, họ dùng nước pha lẫn mắm tôm và xà bông, thay nhau tạt xối xả vào những người đang làm nhiệm vụ. Đoàn không thể vào khu vực cưỡng chế để thực hiện việc thi hành án. Tại hiện trường, nước bẩn lai láng, mùi hôi tanh của mắm tôm bốc lên lờm lợm, một số sĩ quan công an, chấp hành viên và những nhân công thực hiện việc thi hành án, quần áo ướt nhem bởi thứ nước bẩn này. Không chỉ tạt nước bẩn, một người ngang nhiên dùng búa tạ đập bể một mảng tường lớn của nhà bà Hoa. Tại hiện trường, chủ tịch hội đồng cưỡng chế và kiểm sát viên giám sát việc cưỡng chế đã yêu cầu chỉ huy lực lượng công an có biện pháp khống chế, cách ly các đối tượng có hành vi quá khích và chống đối, đặc biệt là bắt giữ người dùng búa đập phá tường nhà bà Hoa. Nhưng những yêu cầu nghiệp vụ trên đã không được chấp thuận. Cuối cùng thì cuộc cưỡng chế rầm rộ đã không thành bởi những hành vi ngang nhiên vi phạm pháp luật của một số người chống đối. Theo một chấp hành viên phụ trách việc thi hành án, hành vi chống thi hành án, chống người thi hành công vụ đã quá rõ ràng. Với thẩm quyền của mình, lực lượng công an được phân công bảo vệ đoàn cưỡng chế có thể thực hiện đúng chức năng của mình. Và đây là lần thứ hai phía gia đình bà Chẩn đã có hành vi chống đối đoàn cưỡng chế thi hành án với hình thức này. Cũng theo chấp hành viên này lần đầu tiên mới thấy việc chống đối quá đáng như vậy!

* Lập đoàn cưỡng chế rồi... tiếp tục vận động?

Nước bẩn từ nhà bà Chẩn được tạt vào đoàn cưỡng chế để chống lại việc thi hành án.

Để thực hiện việc cưỡng chế này, Chủ tịch UBND tỉnh và Giám đốc Sở Tư pháp đã có công văn chỉ đạo cơ quan thi hành án tỉnh thi hành dứt điểm bản án của TAND tỉnh. Việc thi hành án đã có kế hoạch chặt chẽ giữa các cơ quan phối hợp. Tuy nhiên, cả hai lần tổ chức thi hành án đều không thành vì sự vi phạm pháp luật của phía phải thi hành án. Theo báo cáo của thi hành án tỉnh nguyên nhân chính là do lực lượng bảo vệ đã không thực hiện đúng chức năng trong việc bảo vệ đoàn cưỡng chế, nên cơ quan thi hành án không thể thực hiện xong bản án. Cụ thể, trong buổi cưỡng chế, chấp hành viên, kiểm sát viên và đại diện chính quyền địa phương đã nhiều lần yêu cầu lực lượng công an bảo vệ đoàn cưỡng chế, thực hiện đúng Thông tư liên ngành số 02/TTLN ngày 17-9-1993 của Bộ Tư pháp - Bộ Công an - Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và kế hoạch do Ban giám đốc Công an tỉnh đã phê duyệt... Nhưng lực lượng công an vẫn không thực hiện và còn yêu cầu đoàn cưỡng chế hoãn việc cưỡng chế thi hành án, tiếp tục vận động giáo dục để gia đình bà Chẩn tự nguyện thi hành án hoặc UBND tỉnh có văn bản chỉ đạo lực lượng công an cụ thể hơn. Có mặt tại buổi cưỡng chế thi hành án, chúng tôi không đánh giá tinh thần trách nhiệm phối hợp của đoàn cưỡng chế như thế nào. Nhưng điều rõ nhất chúng tôi đã chứng kiến là hành vi vi phạm pháp luật của những người cố tình chống đối việc thi hành án. Thế nhưng, không hiểu dựa vào đâu mà những người này lại ngang nhiên đến vậy?

Nguyễn Lễ