Cẩn trọng “bẫy” lừa đảo trên không gian mạng

Một lời mời đầu tư sinh lời cao, một cuộc gọi tự xưng cơ quan chức năng hay một người bạn mới quen trên mạng xã hội đều có thể là khởi đầu của một vụ lừa đảo.

Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đồng Nai làm việc với đối tượng trong đường dây sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Ảnh: Công an thành phố Đồng Nai

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an Đồng Nai liên tiếp triệt phá nhiều đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia, chiếm đoạt hơn 2,5 ngàn tỷ đồng, khởi tố 343 đối tượng, đồng thời ngăn chặn kịp thời nhiều vụ việc ngay trước khi người dân chuyển tiền cho các đối tượng.

Những chiếc bẫy sau màn hình

Chỉ trong 2 ngày đầu tháng 6-2026, Công an phường Trảng Bom đã liên tiếp ngăn chặn thành công 2 vụ lừa đảo trực tuyến, giúp người dân tránh thiệt hại gần 1,5 tỷ đồng. Trong đó, một phụ nữ trên địa bàn suýt chuyển hơn 1,3 tỷ đồng cho đối tượng quen biết qua mạng xã hội sau khi bị dụ dỗ tham gia đầu tư.

Nhờ phát hiện kịp thời những dấu hiệu bất thường và trực tiếp đến ngân hàng tuyên truyền, giải thích, lực lượng công an đã ngăn chặn giao dịch ngay trước thời điểm tiền được chuyển đi.

Những vụ việc nêu trên cho thấy, các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng không còn là những vụ việc cá biệt mà đang diễn biến ngày càng phức tạp, với kịch bản được chuẩn bị kỹ và liên tục thay đổi để đánh vào tâm lý nhẹ dạ, cả tin hoặc mong muốn kiếm lời nhanh của người dân.

Trước đó, cuối tháng 3-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố Đồng Nai) đã khởi tố, bắt tạm giam 343 đối tượng về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Đây là kết quả mở rộng của chuyên án đấu tranh với đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia do Công an thành phố Đồng Nai phối hợp với Bộ Công an và lực lượng chức năng Campuchia triệt phá.

Theo kết quả điều tra, các đối tượng xuất cảnh trái phép sang Campuchia, làm việc trong các ổ nhóm lừa đảo đặt tại các casino. Từ đây, các đối tượng sử dụng Facebook, WhatsApp, Instagram và nhiều nền tảng mạng xã hội khác để tìm kiếm “con mồi”, giả danh người thành đạt, doanh nhân hoặc chuyên gia đầu tư nhằm tiếp cận người dân Việt Nam. Sau khi tạo dựng được lòng tin, các đối tượng dẫn dụ nạn nhân tham gia đầu tư tài chính, tiền ảo hoặc thực hiện các “nhiệm vụ” trên sàn thương mại điện tử giả để hưởng hoa hồng.

Quá trình điều tra ban đầu xác định đường dây này đã lập các ứng dụng giả mạo sàn thương mại điện tử, cho người tham gia nhận tiền và rút lợi nhuận ở những lần đầu nhằm tạo niềm tin. Khi nạn nhân nạp số tiền lớn, hệ thống bắt đầu yêu cầu đóng “phí xác minh”, “thuế”, “phí nâng cấp tài khoản” hoặc “mở khóa giao dịch”. Đến khi người tham gia không còn khả năng chuyển tiền, các đối tượng lập tức khóa tài khoản, cắt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định đường dây này đã lừa hàng ngàn người trên cả nước, chiếm đoạt hơn 2,5 ngàn tỷ đồng, trong đó có khoảng 150 nạn nhân tại Đồng Nai.

Không chỉ dừng lại ở các sàn đầu tư giả mạo, các đối tượng còn liên tục biến tướng thủ đoạn như: giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị giao hàng hoặc doanh nghiệp tuyển dụng; gửi tin nhắn, email chứa đường dẫn độc hại; tạo website có giao diện giống hệt trang chính thức để đánh cắp tài khoản ngân hàng, ví điện tử và thông tin cá nhân của người dùng.

Ngoài những thủ đoạn nêu trên, thời gian gần đây, các cơ quan chức năng cũng cảnh báo tội phạm mạng ngày càng lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo hình ảnh, video hoặc giọng nói giả nhằm tăng độ tin cậy khi tiếp cận nạn nhân.

Không gian mạng mang đến nhiều cơ hội kết nối, học tập và đầu tư, nhưng cũng là nơi tội phạm công nghệ cao liên tục biến hóa thủ đoạn. Khi những “chiếc bẫy” ngày càng được thiết kế tinh vi hơn, sự tỉnh táo của mỗi cá nhân vẫn là “lá chắn” hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản của chính mình và gia đình.

Ðừng trao cơ hội cho kẻ gian

Công an thành phố Đồng Nai cảnh báo: Các đối tượng lừa đảo hiện nay không còn hoạt động theo kiểu đơn lẻ mà xây dựng cả một “quy trình” rất bài bản. Đối tượng phân công người tìm kiếm nạn nhân, người trò chuyện tạo quan hệ, người hướng dẫn đầu tư và người vận hành hệ thống giả mạo để tạo cảm giác đây là một hoạt động kinh doanh thật.

Điểm đáng lo là, về hình thức, phần lớn nạn nhân không bị lừa ngay từ đầu, các đối tượng thường cho rút tiền hoặc nhận lợi nhuận ở những giao dịch đầu tiên để khiến người tham gia tin tưởng. Chỉ khi số tiền nạp đủ lớn, hệ thống mới bắt đầu báo lỗi, yêu cầu đóng thêm “thuế”, “phí xác minh”, “phí nâng cấp tài khoản” hoặc “mở khóa giao dịch”. Đến lúc người tham gia không còn khả năng chuyển tiền thì tài khoản bị khóa và mọi liên lạc đều bị cắt đứt.

Từ thực tế nhiều vụ việc xảy ra trên địa bàn, lực lượng công an nhận định các đối tượng thường đánh vào 3 yếu tố: lòng tin, cảm xúc và sự hấp dẫn của lợi nhuận cao.

Liên quan đến 2 vụ ngăn chặn người dân suýt mất gần 1,5 tỷ đồng vừa xảy ra tại Trảng Bom, Công an phường Trảng Bom khuyến cáo người dân đặc biệt cảnh giác với các mối quan hệ được thiết lập quá nhanh trên mạng xã hội, nhất là những trường hợp tự xưng đang sống ở nước ngoài, hứa hẹn gửi quà, chuyển tiền hoặc mời gọi tham gia đầu tư trực tuyến, giao dịch tiền ảo, thực hiện các “nhiệm vụ” online với mức lợi nhuận cao bất thường.

Một số ngân hàng thương mại cũng liên tục phát cảnh báo về việc xuất hiện trường hợp khách hàng bị lừa do truy cập đường link giả mạo hoặc cung cấp mã OTP cho người tự xưng là nhân viên ngân hàng, cơ quan chức năng. Chỉ trong vài phút làm theo hướng dẫn, tiền trong tài khoản có thể bị chuyển hết mà chủ tài khoản không kịp phản ứng.

Từ những vụ việc đã được phát hiện, xử lý, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không nhẹ dạ, cả tin trước các lời mời đầu tư “siêu lợi nhuận”, không cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản, mật khẩu, mã OTP hay dữ liệu sinh trắc học cho bất kỳ ai; không truy cập vào đường link lạ... Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần bình tĩnh, ngừng ngay việc chuyển tiền, liên hệ ngân hàng để kịp thời phong tỏa giao dịch và nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ.      

Kim Liễu