Thuốc lá điện tử vẫn “len lỏi” trên mạng xã hội

Dù đã bị đưa vào danh mục hàng cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật, song thuốc lá điện tử vẫn được rao bán trên các nền tảng mạng xã hội.

Một số trang Facebook rao bán thuốc lá điện tử.  Ảnh chụp màn hình

Thực tế này không chỉ đặt ra thách thức cho công tác quản lý mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.

“Ngụy trang” để tránh phát hiện

Chỉ cần vài thao tác trên Facebook, TikTok…, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy nhiều hội nhóm, tài khoản rao bán thuốc lá điện tử. Các từ khóa như: “mua pod”, “vape giá rẻ” cho ra hàng loạt kết quả với nội dung quảng cáo “xả kho”, “giao nhanh”, “ship COD toàn quốc” kèm hình ảnh bắt mắt, thu hút giới trẻ.

Tại Đồng Nai, nhiều hội nhóm như: “Cộng đồng Pod một lần Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch” hay “Vape - Pod - Juice Biên Hòa” thu hút cả ngàn thành viên. Các bài đăng gần như giống nhau, xoay quanh các cụm từ như: “xả kho”, “hàng sẵn”, “ship COD nhanh”, “giao nhanh trong ngày”…

Trong vai người có nhu cầu mua hàng, phóng viên liên hệ với một tài khoản Facebook thường xuyên đăng bán thuốc lá điện tử. Giao dịch diễn ra nhanh chóng khi người bán lập tức cung cấp bảng giá, tư vấn từng loại sản phẩm và liên tục thúc giục đặt hàng sớm để “giữ giá tốt”.

Theo giới thiệu, các sản phẩm được chào bán với nhiều mức giá khác nhau, dao động từ 100-300 ngàn đồng đối với loại dùng một lần; các thiết bị sử dụng tinh dầu có giá từ 500-700 ngàn đồng. Đi kèm là các loại tinh dầu với nhiều hương vị như: trái cây, bạc hà… được quảng cáo là “dễ hút”, “êm”, tạo cảm giác mới lạ. Đáng lo ngại, người bán không kiểm tra độ tuổi người mua, thậm chí còn hướng dẫn “ngụy trang” đơn hàng thành “bút đồ chơi” để tránh bị phát hiện. Một số tài khoản còn dùng tên gọi khác như: “thiết bị”, “máy” để né kiểm soát.

Theo luật sư Ngô Văn Định, Đoàn Luật sư Đồng Nai, việc rao bán thuốc lá điện tử trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật. “Thuốc lá điện tử đã bị đưa vào danh mục hàng hóa cấm. Luật Đầu tư năm 2025 cùng các văn bản liên quan nghiêm cấm hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển loại sản phẩm này dưới mọi hình thức. Tùy mức độ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với số tiền lớn, bị tịch thu tang vật, buộc tiêu hủy sản phẩm; trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự” - luật sư Định nhấn mạnh.

Ngoài ra, theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (có hiệu lực từ ngày 15-5-2026), các hành vi vi phạm trong kinh doanh thuốc lá như: không ghi nhãn, không có cảnh báo sức khỏe hoặc bán cho người dưới 18 tuổi có thể bị xử phạt đến 5 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động từ 1-3 tháng.

Phạt nặng hành vi vi phạm

Không chỉ hành vi mua bán, việc sử dụng thuốc lá điện tử cũng đã được quy định chế tài cụ thể. Theo Nghị định số 90, người sử dụng thuốc lá điện tử có thể bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Đồng thời, hành vi chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền quản lý bị phạt từ 5-10 triệu đồng đi kèm biện pháp buộc tiêu hủy tang vật. Hành vi hút thuốc tại địa điểm cấm, bị xử phạt từ 200-500 ngàn đồng.

Luật sư Ngô Văn Định nhấn mạnh: Các quy định hiện hành đã bao quát cả hành vi kinh doanh lẫn sử dụng nhằm tăng tính răn đe. “Người dân cần nhận thức rõ, không chỉ người bán mà cả người sử dụng cũng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật” - luật sư Định cho hay.

Thực tế, hệ lụy từ sử dụng thuốc lá điện tử ngày càng rõ ràng. Mới đây, Khoa Hồi sức nội khoa và chống độc, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Trung ương 108 tiếp nhận một nam bệnh nhân 20 tuổi trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp và tổn thương phổi nặng sau thời gian sử dụng thuốc lá điện tử.

Theo thông tin từ bệnh viện, trước khi nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện mệt mỏi, khó thở tăng dần, sau đó ý thức lơ mơ rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê. Các bác sĩ cho biết, dung dịch trong thuốc lá điện tử không chỉ chứa nicotine mà còn có nhiều chất phụ gia, hương liệu và dung môi. Khi bị làm nóng, những thành phần này có thể tạo ra các hợp chất độc hại, gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể.

Việc sử dụng thuốc lá điện tử có thể dẫn đến hàng loạt nguy cơ như: ngộ độc nicotine cấp tính, tổn thương phổi cấp, rối loạn thần kinh và tim mạch. Đáng lo ngại, trong nhiều trường hợp, người sử dụng không hề biết mình đang hít những chất gì. Ngoài ra, mùi vị đa dạng, dễ chịu của các sản phẩm này khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, chủ quan và sử dụng thường xuyên; từ đó làm gia tăng nguy cơ ngộ độc và các biến chứng nguy hiểm.

Trước thực trạng nêu trên, nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng. “Thuốc lá điện tử bán trên mạng quá dễ dàng, trong khi con em lại tiếp cận internet hàng ngày. Nếu không kiểm soát chặt, rất khó ngăn các cháu thử và sử dụng” - ông Nguyễn Thanh Tùng (ở phường Biên Hòa) chia sẻ.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thanh Hiếu (ở phường Trảng Dài) đề nghị cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi rao bán, quảng cáo trái phép trên mạng xã hội. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử để người dân nâng cao nhận thức.

Thực tế cho thấy, dù đã có khung pháp lý và chế tài rõ ràng nhưng nếu thiếu sự giám sát thường xuyên và ý thức chấp hành từ mỗi cá nhân, tình trạng thuốc lá điện tử “len lỏi” trên môi trường mạng sẽ vẫn tiếp diễn, kéo theo nhiều hệ lụy khó lường cho xã hội.

Nghị định số 90/2026/NÐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (có hiệu lực từ ngày 15-5-2026) quy định: hành vi hút thuốc lá tại địa điểm cấm bị phạt từ 200-500 ngàn đồng; không treo biển “cấm hút thuốc” hoặc không tổ chức, kiểm tra việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại khu vực quản lý bị phạt từ 3-5 triệu đồng.

Ðối với khu vực dành riêng cho người hút thuốc, nếu không đảm bảo các điều kiện như: phòng riêng, hệ thống thông khí, dụng cụ chứa tàn thuốc, biển báo hoặc thiết bị phòng cháy, chữa cháy sẽ bị phạt từ 5-10 triệu đồng; hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt từ 3-5 triệu đồng; hành vi chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền quản lý bị phạt từ 5-10 triệu đồng, kèm buộc tiêu hủy tang vật…

Gia An