Chế tài nghiêm khắc các hành vi vi phạm trong hoạt động đường bộ

Hoạt động đường bộ, trong đó có hoạt động về quản lý, sử dụng, vận hành, khai thác, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ, vận tải đường bộ. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động đường bộ phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.

Hành lang ĐT 753 đi qua ấp Cầu Rạt, xã Đồng Tâm, tỉnh Đồng Nai luôn đảm bảo thông thoáng, an toàn. Ảnh: Đoàn Phú

Những quy định mới của Nghị định số 336/2025/NĐ-CP, ngày 22-12-2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ (viết tắt là Nghị định số 336) có hiệu lực từ ngày 1-3-2026 được dư luận quan tâm.

Vi phạm hành lang an toàn đường bộ

Theo khoản 5, Điều 2 Luật Đường bộ năm 2024, hành lang an toàn đường bộ là dải đất dọc hai bên đất của đường bộ, tính từ mép ngoài phần đất để bảo vệ, bảo trì đường bộ ra hai bên để bảo đảm an toàn giao thông đường bộ, bảo đảm tầm nhìn xe chạy và hạn chế ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Chính vì vậy, mọi hành vi xâm phạm đến hành lang an toàn đường bộ sẽ bị chế tài theo Nghị định số 336 với mức phạt tiền từ 500 ngàn đồng đến 15 triệu đồng đối với cá nhân, đối với tổ chức vi phạm thì mức phạt tiền gấp đôi.

Chẳng hạn, tại Điều 5 Nghị định số 336 quy định: Phạt tiền từ 500 ngàn đồng đến 1 triệu đồng đối với cá nhân, từ 1-2 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi trồng cây trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ làm che khuất tầm nhìn của người điều khiển phương tiện giao thông hoặc che lấp báo hiệu đường bộ.

Với trường hợp: đổ, để trái phép vật liệu, chất phế thải trong hành lang an toàn đường bộ; tự ý đào, đắp, san, lấp mặt bằng trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ; tự ý gắn, treo, lắp đặt, để vào công trình báo hiệu đường bộ nội dung không liên quan tới ý nghĩa, mục đích của báo hiệu đường bộ, làm sai lệch hoặc mất tác dụng của báo hiệu đường bộ; phá dỡ biển quảng cáo, các bộ phận của biển quảng cáo làm ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng đường bộ… thì cá nhân vi phạm bị phạt tiền từ 4-6 triệu đồng, tổ chức vi phạm bị phạt tiền từ 8-10 triệu đồng.

Hoặc phạt tiền từ 15-20 triệu đồng đối với cá nhân, từ 30-40 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi: chiếm dụng đất của đường bộ hoặc đất hành lang an toàn đường bộ để xây dựng nhà ở; đấu nối trái phép vào đường chính, đường nhánh; tháo dỡ, di chuyển trái phép hoặc làm sai lệch công trình đường bộ; xây dựng, lắp đặt biển quảng cáo trong phạm vi hành lang an toàn đường cao tốc.

Ông Lê Văn Tùng (ở xã Phú Trung, tỉnh Đồng Nai), bà Lâm Thị Bích (ở xã Tân Quan, tỉnh Đồng Nai) thắc mắc: Nghị định số 336 quy định tổ chức có bao gồm hộ gia đình và hộ kinh doanh hay không?

Luật sư Lưu Hồng Khanh, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai giải đáp: Tại khoản 3, Điều 2 Nghị định số 336 có quy định: Hộ kinh doanh, hộ gia đình thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định số 336 bị xử phạt như đối với cá nhân vi phạm. Do đó, các hành vi mà hộ gia đình, hộ kinh doanh vi phạm theo quy định tại Nghị định số 336 sẽ bị áp dụng mức tiền phạt như cá nhân, chứ không áp dụng mức tiền phạt theo tổ chức.

Tại khoản 6, Điều 3 Nghị định số 336 còn có quy định: Đối với hành vi vi phạm có cùng tính chất, mô tả hành vi tương tự nhau được quy định tại Nghị định số 336, trong trường hợp đối tượng vi phạm trùng nhau sẽ được xử phạt như sau. Chẳng hạn, đối với hành vi  điều khiển xe taxi không có đồng hồ tính tiền cước (đối với loại xe đăng ký sử dụng đồng hồ tính tiền) và hành vi sử dụng xe taxi chở hành khách không lắp đồng hồ tính tiền (đối với loại xe đăng ký sử dụng đồng hồ tính tiền)… trong trường hợp đơn vị kinh doanh vận tải là hộ kinh doanh mà chủ hộ kinh doanh vận tải là người trực tiếp điều khiển phương tiện thì bị áp dụng mức xử phạt của cá nhân từ 5-10 triệu đồng, chứ không phải từ 10-20 triệu đồng như đối với tổ chức vi phạm.

Khoản 2, Điều 23 Nghị định số 336/2025/NĐ-CP, ngày 22-12-2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ có quy định: Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép trong hoạt động đường bộ, nếu cá nhân, tổ chức vẫn tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép thì bị xử phạt như hành vi không có giấy phép.

Các quy định nổi bật khác

Nghị định số 336 có 4 chương, 28 điều, quy định về hành vi vi phạm hành chính; hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt… trong hoạt động đường bộ thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ.

Luật sư Lưu Hồng Khanh cho biết thêm: Ngoài các quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành lang an toàn đường bộ, phân biệt đối tượng vi phạm là cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh với tổ chức được tổ chức, thành lập hợp pháp theo pháp luật hiện nay, thì Nghị định số 336 còn có nhiều quy định chế tài hành chính nổi bật, đáng chú ý và được dư luận quan tâm khác.

Tại khoản 2, Điều 7 Nghị định số 336 có quy định, phạt tiền từ 8-10 triệu đồng đối với cơ sở đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ thực hiện hành vi: tuyển sinh, đào tạo học viên không đủ điều kiện tiêu chuẩn theo quy định; không thông báo kế hoạch đào tạo và danh sách học viên trước khi mở lớp theo quy định; đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ không đúng chương trình khung, kế hoạch đào tạo đã thông báo theo quy định; công nhận kết quả thi cho người không tham dự thi hoặc không tham dự khóa đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ…

Tại Điều 9 Nghị định số 336 có quy định: Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100-200 ngàn đồng đối với cá nhân thực hiện hành vi: chăn thả gia súc ở mái đường; buộc gia súc vào cọc tiêu, biển báo, rào chắn, các công trình phụ trợ của kết cấu hạ tầng đường bộ. Phạt tiền từ 300-400 ngàn đồng đối với cá nhân, từ 600-800 ngàn đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi: tự ý đốt lửa trên cầu, dưới gầm cầu; neo đậu tàu, thuyền dưới gầm cầu hoặc trong phạm vi hành lang an toàn cầu; tự ý be bờ, tát nước qua mặt đường giao thông; đặt ống bơm nước, bơm cát qua đường, đốt lửa trên mặt đường. Phạt tiền từ 3-5 triệu đồng đối với cá nhân, từ 6-10 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi tự ý đập phá, tháo dỡ bó vỉa hè hoặc sửa chữa, cải tạo vỉa hè trái phép.

Bên cạnh đó, Nghị định số 336 còn quy định: phạt tiền từ 2-3 triệu đồng đối với cá nhân, từ 4-6 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi: không thanh toán tiền vé cho hành khách đã mua vé nhưng từ chối chuyến đi trước khi xe khởi hành theo quy định đối với tuyến cố định; không thực hiện việc miễn giảm giá vé đối với người cao tuổi, người khuyết tật và các đối tượng chính sách khác theo quy định (khoản 2, Điều 12)…                        

Đoàn Phú