Nâng chất trong đầu tư nông nghiệp hữu cơ

Từ những mô hình thí điểm với quy mô nhỏ lẻ, đến nay, nông nghiệp hữu cơ (NNHC) trên địa bàn thành phố Ðồng Nai đã được nhân rộng với các loại cây, con chủ lực như: cây công nghiệp, cây ăn trái, cây lúa, chăn nuôi heo… Trong đó, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp (DN) lớn đầu tư các chuỗi liên kết sản xuất hữu cơ với quy mô lớn, bền vững đã bắt đầu đi vào chiều sâu, không chỉ mở rộng về quy mô mà còn đảm bảo yếu tố bền vững.

Tham gia chuỗi liên kết, nông dân xã Nghĩa Trung được cán bộ kỹ thuật của Công ty TNHH Nedspice Processing Việt Nam về tận vườn hướng dẫn quy trình trồng tiêu hữu cơ. Ảnh: Bình Nguyên

Đây là lợi thế để thành phố Đồng Nai quy hoạch và hình thành được 11 vùng NNHC với tổng diện tích gần 19,4 ngàn hécta. Các địa phương đều quan tâm, tạo thuận lợi về cơ chế, chính sách nhằm thu hút DN đầu tư, hỗ trợ nông dân xây dựng những chuỗi liên kết NNHC quy mô lớn, bền vững; góp phần xây dựng thương hiệu nông nghiệp xanh cho thành phố mới Đồng Nai.

Hướng đến phát triển bền vững

Năm 2022, ông Huỳnh Ngọc Tây, nông dân xã Định Quán thử nghiệm mô hình nuôi heo hữu cơ với gần 10 con heo. Tuy khởi điểm với quy mô chăn nuôi nhỏ nhưng do tham gia trong chuỗi liên kết của Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm (Thành phố Hồ Chí Minh) nên ông được tập huấn và nắm vững về quy trình kỹ thuật nuôi heo hữu cơ. Mô hình chăn nuôi này có nhiều ưu điểm như: chuồng nuôi sử dụng đệm lót sinh học nên quá trình chăn nuôi không tạo ra nước thải, không có mùi hôi. Chất thải chăn nuôi là nguồn phân hữu cơ chăm bón cho cây trồng. Heo được nghe nhạc thư giãn, có hệ thống phun sương làm mát, kiểm soát tốt về dịch bệnh nhờ nuôi theo quy trình an toàn sinh học, đặc biệt, cho bổ sung các loại thảo dược trong khẩu phần ăn để tăng sức đề kháng cho vật nuôi.

Ông Huỳnh Ngọc Tây cho biết: “Từ gần 10 con nuôi thí điểm ban đầu, đến nay, trang trại đã tăng đàn lên khoảng 100 con, trong đó có gần 10 con heo nái và hậu bị. Tôi yên tâm mở rộng đầu tư nhờ đầu ra được DN bao tiêu với giá cao hơn mặt bằng chung ngoài thị trường”.

Năm 2023, vườn sầu riêng quy mô hơn 3ha của ông Trần Quang Hiệp, xã Xuân Quế được chứng nhận đạt chuẩn hữu cơ. Đây là mô hình thí điểm làm cơ sở nhân rộng cho các hộ dân trồng sầu riêng tại địa phương. Đến nay, khoảng 60ha sầu riêng của các tổ viên Tổ Hợp tác Cây sầu riêng xã Xuân Quế đều sản xuất theo quy trình hữu cơ. Nhờ sự chuyển đổi này, sầu riêng của tổ hợp tác được thương lái, DN ưu tiên thu mua vì chất lượng đạt chuẩn xuất khẩu đi những thị trường khó tính nhất.

Không chỉ chú trọng vào khâu sản xuất, nhiều nông dân, cơ sở sản xuất NNHC đã đầu tư xây dựng nhãn hàng, thương hiệu nông sản sạch để phát triển bền vững. Ông Trương Hoàn Thiện, chủ cơ sở nuôi trồng và chế biến nông sản Núi Cúi tại xã Gia Kiệm đã có 2 sản phẩm nông sản hữu cơ là chuối bàn tay phật và rau được cấp chứng nhận OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 3 sao. Với quy mô sản xuất gần 3ha, cơ sở đảm bảo về nguồn cung rau, trái cây hữu cơ nên đã ký được hợp đồng bao tiêu sản phẩm với nhiều DN khắp các tỉnh, thành trong cả nước. Cơ sở cũng tích cực tham gia các chương trình hội nghị, quảng bá nông sản hữu cơ, sản phẩm OCOP nên sản phẩm dần tạo được dấu ấn trên thị trường.  

Thương hiệu nông sản hữu cơ của thành phố mới

Đến nay, Chương trình Hợp tác phát triển NNHC theo chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ giữa Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm và UBND thành phố Đồng Nai đã triển khai được gần 4 năm. Kết quả, từ những mô hình thí điểm ban đầu, chương trình đã hình thành được 2 chuỗi liên kết sản xuất hữu cơ bền vững trên cây lúa với tổng diện tích hơn 55ha. DN này cũng đã hỗ trợ nông dân hình thành được 4 chuỗi liên kết phát triển cây ăn trái trên các cây trồng chủ lực của thành phố gồm: bưởi, măng cụt, sầu riêng… DN hỗ trợ nông dân xây dựng được chuỗi liên kết chăn nuôi heo hữu cơ. Các chuỗi liên kết này đã chứng minh được hiệu quả kinh tế, một yếu tố quan trọng đảm bảo tính bền vững để các mô hình thí điểm đi vào chiều sâu và tiếp tục được nhân rộng trong thời gian tới.

Ông Hoàng Đình Hợp, Phó Tổng giám đốc phụ trách khu vực phía Nam của Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm khẳng định: “Đến nay, chương trình hợp tác phát triển NNHC theo chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ giữa công ty và UBND thành phố Đồng Nai đã chứng minh được về hiệu quả. Đồng Nai lên thành phố là cơ hội tốt để DN tiếp tục mở rộng sự hợp tác trong phát triển NNHC. Mong rằng thành phố mới có thêm nhiều cơ chế, chính sách đặc thù đồng hành cùng DN trong xây dựng, phát triển thương hiệu nông sản hữu cơ”. 

Cùng mục tiêu nêu trên, từ năm 2013, Công ty TNHH Nedspice Processing Việt Nam (vốn đầu tư Hà Lan) đã hợp tác với tỉnh (nay là thành phố) Đồng Nai triển khai Chương trình Phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu bền vững để có nguồn nguyên liệu cung cấp cho 2 nhà máy chế biến lớn của DN đang hoạt động tại Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh. Đến nay, chương trình đã thành lập được hơn 50 câu lạc bộ, hợp tác xã với 2,5 ngàn hộ thành viên tham gia chuỗi liên kết. Trong đó có hơn 1 ngàn hộ dân đã được hỗ trợ đạt chứng nhận sản phẩm hữu cơ cũng như các chứng nhận quốc tế khác về chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, tham gia chuỗi liên kết, nông dân trồng tiêu hữu cơ được DN bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn từ 17-25% so với tiêu chưa có chứng nhận.

Ông Jos van Gulick, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nedspice Processing Việt Nam chia sẻ: Năm 2025, tổng sản lượng các loại gia vị, nông sản xuất khẩu của DN đạt 28 ngàn tấn. DN đang có kế hoạch đầu tư thêm nhà máy chế biến tại thành phố Đồng Nai. Trong giai đoạn 2026-2030, DN mong tiếp tục tăng cường hợp tác với chính quyền thành phố cũng như các địa phương trên địa bàn Đồng Nai để nhân rộng chuỗi liên kết sản xuất hồ tiêu hữu cơ an toàn, góp phần phát triển và xây dựng thương hiệu ngành hồ tiêu thành phố Đồng Nai.

Theo các DN xuất khẩu nông sản, các thị trường xuất khẩu lớn như: EU, Mỹ, Nhật Bản… liên tục nâng cao tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm. Yêu cầu truy xuất nguồn gốc sản phẩm cũng ngày càng khắt khe. Do vậy, phát triển các mô hình NNHC là yêu cầu tất yếu để tăng lợi thế cạnh tranh cho nông sản khi tham gia thị trường xuất khẩu.

Bình Nguyên