Báo Đồng Nai điện tử
Hotline: 0915.73.44.73 Quảng cáo: 0912174545 - 0786463979
En

Ông Tám Long - một người thầy đáng kính và nhà hoạt động cách mạng tiêu biểu

09:11, 20/11/2007

Trong bản xác nhận về người đồng chí từng hoạt động cách mạng chung với mình, ông Năm Hòa (tức Nguyễn Văn Nguyên), nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai có ghi: "Anh Tám Long là một nhà giáo xứng đáng được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân. Và với tư cách một nhà hoạt động cách mạng trong đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây, anh Tám xứng đáng được tặng thưởng Huân chương độc lập hạng nhất". Người được đề nghị tặng thưởng những danh hiệu cao quý ấy là đồng chí Nguyễn Thành Long, nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Đồng Nai.

Trong bản xác nhận về người đồng chí từng hoạt động cách mạng chung với mình, ông Năm Hòa (tức Nguyễn Văn Nguyên), nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai có ghi: "Anh Tám Long là một nhà giáo xứng đáng được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân. Và với tư cách một nhà hoạt động cách mạng trong đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây, anh Tám xứng đáng được tặng thưởng Huân chương độc lập hạng nhất". Người được đề nghị tặng thưởng những danh hiệu cao quý ấy là đồng chí Nguyễn Thành Long, nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Đồng Nai.

 

* Nhà giáo của nhân dân

 

Ngôi trường THPT Văn Lương ở thị trấn Long Điền (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ngày nay) đã có 53 tuổi đời. Nửa thế kỷ qua, ngôi trường đã đào tạo nên nhiều thế hệ cán bộ cách mạng, nhiều công dân có ích cho xã hội. Nhắc đến những người có công với ngôi trường trong những ngày đầu gian nan phải kể đến công lao to lớn của thầy giáo Nguyễn Văn Long.

Tốt nghiệp sư phạm, năm 1935 thầy giáo Long được phân công về dạy học ở Cần Đước (tỉnh Long An). Ngoài dạy học, thầy giáo Long còn tham gia viết tuồng, làm diễn viên đóng kịch để đấu tranh chống lại cường hào ác bá nhưng "núp" dưới danh nghĩa diễn tuồng lấy tiền giúp học sinh nghèo nên được nhiều người ủng hộ. Song, càng về sau bọn quan thầy, mật thám càng theo dõi, kiểm soát gắt gao nên thầy giáo Long phải bỏ Cần Đước về lại quê nhà ở Long Điền sinh sống và dạy học. Qua những người thân quen giới thiệu, từ năm 1941, thầy đã tham gia đội thanh niên tiền phong của địa phương. Tháng 8-1945, tham gia cướp chính quyền tại tỉnh lỵ Bà Rịa. Sau đó, thầy giáo Long được Đảng phân công làm công tác trí vận hợp pháp tại địa phương. Đến giữa năm 1947, cơ sở bị lộ, thầy giáo Long được rút ra chiến khu Xuyên Mộc. Thầy được phân công phụ trách tờ báo "Sống Mới", rồi Trưởng ban Bình dân học vụ và là Trưởng ty giáo dục tỉnh Bà Rịa.

Sau Hiệp định Genève 1954, Trưởng ty giáo dục Tám Long được Đảng phân công ở lại làm công tác trí vận. Đích thân đồng chí Võ Văn Khánh, Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa thời kỳ ấy chỉ đạo thầy giáo Long phải mở trường dạy học hợp pháp ngay trong lòng địch. Để xây dựng được ngôi trường tư thục và cả nhà sách mang tên "Truyền Bá" tại Long Điền vào thời kỳ ấy (năm 1954), thầy giáo Long và các cộng sự đã dựa chủ yếu vào nhân dân. Thầy giáo Long đã đi mượn giấy phép của người bạn ở Sài Gòn. Ban đầu, tên trường là Vạn Lượng (tên của người đứng tên giấy phép), nhưng do nhiều người đọc trại và theo đề nghị của một số phụ huynh nên tên trường đổi thành Văn Lương (có nghĩa là ngôi trường văn hóa và lương thiện). Bà con ở địa phương thì hiến, cho mượn tiền, cây, lá, tôn để dựng trường. Mục đích "bí mật" của ngôi trường này là đào tạo tầng lớp học sinh cách mạng (nhiều cán bộ lãnh đạo của tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sau này đã từng học thầy giáo Long hoặc được đào tạo dưới mái trường Văn Lương). Tuy là trường tư thục nhưng nhà trường rất chú trọng đến nâng cao chất lượng giáo dục và rèn luyện nhân cách cho học sinh. Trường tư thục Văn Lương năm nào cũng có tỷ lệ học sinh thi đỗ cao nhất vùng. Nhiều bậc phụ huynh vì vậy càng tin tưởng đem con gửi học ở trường thầy giáo Long. Bên cạnh dạy các môn bắt buộc như toán, lý, hóa, sinh, sử, địa..., thầy hiệu trưởng Tám Long còn chủ trương tăng cường các tiết dạy về đạo đức và giáo dục công dân. Và với cái máu "nghệ sĩ" có sẵn nên thầy cũng đã lập ra đội văn nghệ của trường. Đội văn nghệ nổi tiếng đến mức quận và tỉnh có mấy lần phải nhờ đến biểu diễn phục vụ tiếp khách. Với thầy giáo Long, đó là cơ hội để thầy trò trường tư thục Văn Lương tố cáo bọn xâm lăng, bán nước, hại dân. Bên cạnh đó, với "vỏ bọc" nhà giáo, ông có điều kiện quy tụ được nhiều người dân và cả các nhà tư sản ở địa phương có lòng yêu nước ủng hộ và tham gia cách mạng.

Song, nhiều hoạt động "bất thường" của thầy đã bị bọn mật thám chú ý. Thầy bị bắt giam gần 2 năm, nhưng chúng không khai thác được gì nên trả tự do. Trước tình hình này, vào đầu năm 1962, tổ chức quyết định rút thầy lên chiến khu để bố trí công tác khác.

 

* Vị Chủ tịch Mặt trận đầu tiên của miền Đông Nam bộ và Đồng Nai

 

Cuộc đời hoạt động cách mạng của thầy giáo Long đã tạm khép lại với công tác giáo dục để chuyển sang công tác Mặt trận bắt đầu từ năm 1962. Sau khi giao lại trường tư thục Văn Lương cho các đồng sự, ông Tám Long đã lên chiến khu Xuyên Mộc để làm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc thống nhất tỉnh. Với lợi thế của một nhà giáo, một trí thức quen biết rộng rãi nên khi về Ủy ban Mặt trận tỉnh ông nhanh chóng thu hút, quy tụ được nhiều người, nhiều tầng lớp tham gia cách mạng. Cuối năm đó, tại Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất khu Đông Nam bộ, ông lại được bầu giữ chức Chủ tịch. Khi ấy, Khu ủy, các cơ quan đầu não của 6 tỉnh miền Đông đặt ở chiến khu Đ (rừng Mã Đà). Trong điều kiện thiếu ăn, thiếu vũ khí chiến đấu cho binh lính, cán bộ, nhân viên thì vị Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc thống nhất khu Đông Nam bộ đã có nhiều chủ trương cũng như trực tiếp vận động, huy động mọi người tăng gia sản xuất để cải thiện đời sống. Đặc biệt, giai đoạn từ năm 1962 đến năm 1975, ông Tám Long với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc thống nhất khu Đông Nam bộ đã có nhiều đóng góp trong phát động phong trào, huy động lực lượng, đoàn kết nhân dân đứng dưới ngọn cờ đại nghĩa của Đảng góp phần đánh bại "chiến tranh đặc biệt", "chiến tranh cục bộ", ra lời hiệu triệu tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân Mậu Thân 1968 và phát động nhân dân nổi dậy kết hợp với đấu tranh vũ trang giải phóng quê hương, thống nhất đất nước.

Tháng 1-1976, Ban chấp hành Đảng bộ lâm thời tỉnh Đồng Nai thành lập Ban Dân vận Mặt trận và Đảng Đoàn Mặt trận, đồng chí Trần Thành Long với tư cách là thành viên của Ban này đồng thời là Chủ tịch Mặt trận dân tộc giải phóng tỉnh đã báo cáo đề xuất với Tỉnh ủy sớm có chủ trương về việc xây dựng thống nhất hệ thống tổ chức, quản lý hành chính mới. Để phát huy đúng mức vai trò Mặt trận trong tình hình mới, Ủy ban Mặt trận tỉnh cần được củng cố mở rộng thành phần để tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân. Sau khi Ủy ban Mặt trận dân tộc giải phóng tỉnh được kiện toàn, Chủ tịch Nguyễn Thành Long đã nhanh chóng triển khai xây dựng mạng lưới Mặt trận, các đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở. Vai trò nổi bật của đồng chí Tám Long trong thời kỳ này là vừa có ý kiến chỉ đạo, vừa trực tiếp đi cơ sở đôn đốc, vận động phong trào quần chúng ra sức hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển sản xuất, ổn định đời sống nhân dân.

Tại cuộc bầu cử Quốc hội khóa VI - Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất, đồng chí Tám Long đã đắc cử. Cùng với vai trò của lãnh đạo Mặt trận tỉnh và đại biểu Quốc hội trong những năm đầu sau giải phóng, đồng chí đã có những đóng góp xứng đáng góp phần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, huy động sức mạnh toàn dân xây dựng tỉnh Đồng Nai đi lên thành tỉnh công nghiệp. Với những đóng góp trong kháng chiến cũng như trong hòa bình, đồng chí được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương cao quý như: Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhì, chống Mỹ hạng Nhất, Quyết thắng hạng Nhất, Độc lập hạng Nhất...

Đồng chí Nguyễn Thành Long hiện đã bước sang tuổi 100 và sống trong bệnh tật của tuổi già đã hơn 10 năm nay. Những năm tháng cuối đời ông mãn nguyện vì những người con của ông học hành giỏi giang, thành đạt: là tiến sĩ, giảng viên đại học, bác sĩ... Ông luôn căn dặn các con phát huy truyền thống cách mạng của gia đình, nỗ lực học tập, công tác, góp phần xây dựng quê hương đất nước ngày càng phát triển giàu mạnh.

  Phong Vũ

 

Tin xem nhiều