Cần thiết phải xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm thống nhất trên phạm vi cả nước

(ĐN) - Ngày 29-5, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cùng đoàn công tác của Bộ Y tế làm việc với Đảng ủy, Ban Giám đốc Sở Y tế thành phố Đồng Nai nhằm đánh giá mô hình tổ chức quản lý an toàn thực phẩm (ATTP); kết quả triển khai thực hiện công tác quản lý ATTP trên địa bàn thành phố.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì buổi làm việc với Sở Y tế. Ảnh: Hạnh Dung

Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai Võ Thị Ngọc Lắm cho biết: Ngành y tế thành phố quản lý hơn 19,5 ngàn cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Trong những tháng đầu năm 2026, toàn thành phố đã kiểm tra, hậu kiểm tại hơn 3,3 ngàn cơ sở. Kết quả có 72,3% cơ sở đạt yêu cầu, 209 cơ sở vi phạm bị xử phạt số tiền hơn 1,8 tỷ đồng.

Với việc kiểm tra quyết liệt các bếp ăn tập thể và trường học, trong gần nửa đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm nào.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý ATTP tại Đồng Nai cũng gặp một số khó khăn. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc tại xã, phường rất lớn. Tuy nhiên, mỗi địa phương chỉ có 1 công chức phụ trách y tế và 1-2 công chức phụ trách ATTP thuộc mảng nông nghiệp, công thương; đa số đều kiêm nhiệm và không có chuyên môn sâu về ATTP. Hệ thống phần mềm và cơ sở dữ liệu quản lý chưa liên thông. Việc tổng hợp, chia sẻ thông tin giữa các ngành: y tế, công thương, nông nghiệp và môi trường vẫn phải thực hiện thủ công, phân tán. Luật ATTP chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời để phù hợp với thực tiễn. Trong khi đó, một số nghị định, nghị quyết cốt lõi của Chính phủ liên quan đến ATTP lại đang trong giai đoạn tạm ngưng hiệu lực để chờ luật mới. Mặt khác, số lượng hộ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố trên địa bàn quá lớn. Một bộ phận chủ cơ sở vẫn đặt lợi nhuận lên trên hết, chưa nâng cao trách nhiệm với cộng đồng, gây khó khăn cho việc xử lý hành chính. 

Phó Giám đốc Sở Y tế Võ Thị Ngọc Lắm báo cáo công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn. Ảnh: Hạnh Dung

Sở Y tế Đồng Nai kiến nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội sửa đổi Luật ATTP theo hướng giao về một đầu mối quản lý thống nhất xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương. Đề xuất ban hành các nghị định sửa đổi theo hướng tăng cường kiểm tra, hậu kiểm đột xuất (không cần đợi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng mới kiểm tra), đồng thời cắt giảm thủ tục và kéo dài thời hạn kiểm tra để tăng tính răn đe. Sớm xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về ATTP dùng chung cho cả nước; phân định rõ trách nhiệm giám sát mẫu thực phẩm trên thị trường giữa cơ quan quản lý và đơn vị sự nghiệp để tránh trùng lắp. Kiến nghị liên bộ (Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường) tăng cường mở các lớp đào tạo nghiệp vụ xử phạt cho cán bộ địa phương, tăng mức đầu tư trang thiết bị, phương tiện kiểm tra, kiểm nghiệm thực phẩm.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đồng tình với những kiến nghị của Sở Y tế Đồng Nai. Trong đó nhấn mạnh cần thiết xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về ATTP thống nhất trên toàn quốc. Qua đó, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương thực hiện tốt công tác đảm bảo ATTP, bảo vệ sức khỏe nhân dân trên địa bàn.

Hạnh Dung