Ẩn họa từ hội, nhóm tiêu cực trên mạng xã hội

Mạng xã hội (MXH), đặc biệt là Facebook đang âm thầm xuất hiện không ít hội, nhóm tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới tâm, sinh lý và đạo đức của học sinh. Vì vậy, việc quản lý, ngăn chặn học sinh tham gia vào các nhóm này cần sự chủ động, kịp thời từ cả gia đình và nhà trường.

Cán bộ Phòng An ninh mạng Công an thành phố Đồng Nai tuyên truyền pháp luật cho học sinh trên địa bàn phường Tam Hiệp. Ảnh minh họa: C.N

Hiệu trưởng Trường TH-THCS-THPT Lê Quý Đôn - Quyết Thắng (phường Trấn Biên) Trần Thị Vương Nhi bày tỏ lo ngại: “Bên cạnh những nội dung tích cực, trên không gian mạng cũng có vô số nội dung độc hại đang âm thầm ảnh hưởng rất tiêu cực tới thế hệ trẻ. Vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước cần có biện pháp xử lý thật nghiêm với những hành vi tiêu cực, nhất là những người đăng tải, chia sẻ các thông tin độc hại đó”.

Giật mình với hội, nhóm tiêu cực

Nhiều nền tảng MXH như: Facebook, TikTok, Zalo cho phép người dùng lập các trang cá nhân và trang nhóm công khai, giúp nhiều người có thể tiếp cận dễ dàng. Bên cạnh đó, một số nền tảng cũng cho phép lập các nhóm kín; để xem được nội dung, đăng tải hay chia sẻ thông tin, người dùng bắt buộc phải đăng ký làm thành viên. Hầu hết các bậc cha mẹ thường không để ý liệu con mình có xuất hiện trong các nhóm này hay không, một phần vì nhiều phụ huynh không dùng MXH, hoặc không bận tâm đến.

Đơn cử như nhóm “Con ghét bố mẹ” trên nền tảng Facebook được lập từ năm 2021, nhưng chỉ thực sự “nổi bật” trên MXH những ngày qua sau khi cơ quan chức năng lên tiếng cảnh báo về những tác động tiêu cực của nhóm này đối với học sinh. Điều đáng buồn là chỉ sau ít ngày được cảnh báo, nhóm công khai này đã có thêm hàng trăm ngàn người đăng ký làm thành viên mới. Tính đến sáng 4-10, nhóm “Con ghét bố mẹ” đã có 384 ngàn thành viên và đang không ngừng tăng”.

Càng nguy hiểm hơn khi mỗi ngày có hàng ngàn bài viết được thanh thiếu niên chia sẻ trên nhóm này với nội dung tiêu cực, thậm chí dùng lời lẽ thô tục, thiếu chuẩn mực văn hóa. Nhiều thành viên đã vào nhóm này chia sẻ cảm giác bị cha mẹ bỏ rơi, những bức bối khi cha mẹ quản lý không theo ý muốn của mình. Đặc biệt, trên nhóm còn xuất hiện những tài khoản “ẩn danh” bình luận bằng lời lẽ gây hấn, xúi giục những người trẻ đang có suy nghĩ tiêu cực hãy tiếp tục phản kháng, xa lánh cha mẹ.

Chị Lê Thị Thu Thủy (ở phường Trấn Biên) cho hay: Sau khi nghe cơ quan chức năng cảnh báo về nhóm “Con ghét bố mẹ”, tôi đã phải vào tìm hiểu ngay, đồng thời trò chuyện xem các con có là thành viên của nhóm đó không. Việc giáo dục con mỗi ngày một khó, vì xã hội ngày càng mở. Con không chỉ có các mối quan hệ trong gia đình, nhà trường mà còn tiếp xúc với một MXH rộng lớn gần như không có biên giới. Việc kiểm soát con ngoài đời thực đã khó, mà kiểm soát trên không gian mạng còn khó gấp bội phần”.

Sự xuất hiện của các hội, nhóm tiêu cực trên MXH không chỉ ảnh hưởng tới tâm sinh lý, đạo đức, mà nguy hiểm hơn còn đe dọa đến tính mạng của học sinh. Có em do không được chia sẻ kịp thời với gia đình, thầy cô, việc tham gia các hội, nhóm này càng khiến tâm lý thêm tiêu cực, dẫn tới các hành vi tự hủy hoại bản thân, thậm chí là tự tử. Đơn cử như cách đây 3 năm, một học sinh THCS tại phường T.T. (thành phố Đồng Nai) đã tự tử. Khi mở Facebook cá nhân của em ra, cha mẹ mới bàng hoàng phát hiện em có tham gia một nhóm kín chuyên chia sẻ những hình vẽ bạo lực, hoang tưởng và đầy tính chết chóc. Hay có những trường hợp học sinh vì áp lực học tập, suy nghĩ tiêu cực cũng đã tìm cách tự hủy hoại cuộc sống của chính mình.

Cần điểm tựa vững chắc từ gia đình, nhà trường

Cuộc sống hiện đại với nhiều áp lực đang khiến không ít gia đình trở nên thiếu liên kết, trong đó con cái chính là những người chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Có những gia đình, ban ngày cha mẹ đi làm, con cái đi học, buổi tối mới có cơ hội ngồi bên nhau ăn bữa cơm nhưng cũng không đầy đủ thành viên vì người lớn đi làm muộn chưa về, con thì phải đi học thêm. Không dừng lại ở đó, những chiếc điện thoại thông minh lại trở thành công cụ “chia cắt” các thành viên trong nhà.

Cần lấp “khoảng trống” tư vấn tâm lý học đường

Hiện nay, nhiều trường học chưa thể thiết lập được phòng tham vấn tâm lý học đường hoặc đã có nhưng hiệu quả chưa cao. Nguyên nhân chính là sự thiếu hụt nhân sự chuyên trách, công tác tư vấn chủ yếu do giáo viên kiêm nhiệm. Việc thiếu vắng một “điểm tựa tâm lý” đúng nghĩa và chuyên nghiệp ngay trong trường học khiến các em e ngại, giấu giếm khi gặp khủng hoảng, từ đó dễ dàng bị cuốn vào các hội, nhóm tiêu cực trên không gian mạng để tìm kiếm sự đồng cảm ảo.

Anh Đặng Văn Thành (ở phường Tam Hiệp) cho biết: “Nhà tôi có 5 người thì cả 5 đều dùng điện thoại thông minh và có sử dụng các nền tảng MXH như: Facebook, YouTube, Zalo… Dần dần, chiếc điện thoại đã tạo khoảng cách giữa các thành viên, khi ai cũng mải mê “ôm” điện thoại của mình mà ít nói chuyện, chia sẻ với nhau”.

Theo các chuyên gia tâm lý, việc con cái sa đà vào các nền tảng MXH, nhất là tham gia sâu vào các hội, nhóm tiêu cực, có phần trách nhiệm không nhỏ từ các bậc cha mẹ. Vì vậy, mỗi gia đình cần xem xét lại cách quan tâm, chăm sóc và giáo dục con cái, để các em luôn cảm thấy cha mẹ là điểm tựa vững chắc. Nếu làm tốt điều này, khi gặp bất cứ chuyện gì khó nói, các em đều có thể chia sẻ với gia đình thay vì lên MXH để xả cơn bức xúc hay nổi loạn.

Bên cạnh đó, hiện nay hệ thống các trường học vẫn còn bỏ ngỏ công tác giáo dục và chăm sóc tâm lý học đường vì không có nhân lực chuyên ngành tâm lý học. Không ít trường hợp học sinh gặp phải các vấn đề về tâm lý, thay vì có hình thức giáo dục phù hợp gắn với khoa học tâm lý thì chính thầy cô lại dùng các biện pháp “hành chính hóa” để xử lý. Điều này không những không giúp các em tốt hơn mà càng khiến các em thêm bức xúc, thiếu niềm tin hơn và hành động tiêu cực hơn. Chính vì vậy, cần có giải pháp căn cơ ưu tiên thu hút đào tạo đội ngũ giáo viên làm công tác tâm lý học đường, đồng thời có chính sách tốt để đội ngũ này yên tâm gắn bó với công việc, góp phần hình thành nhân cách tốt, tâm lý vững vàng cho các thế hệ học sinh.

Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo quản trị mạng và an ninh mạng quốc tế Athena (Thành phố Hồ Chí Minh) cảnh báo: Khi con cái không tìm được chỗ dựa an toàn từ gia đình và nhà trường, nguy cơ mất an toàn ngoài xã hội, đặc biệt là trên không gian mạng là rất lớn. Khi độ tuổi và nhận thức chưa đủ chín chắn, kỹ năng chưa vững vàng, các em có thể tự làm lộ, mất thông tin cá nhân, bị xúi giục, thao túng tâm lý, thậm chí trở thành nạn nhân của các vụ phạm pháp hoặc buôn người. Vì vậy, hơn lúc nào hết, cha mẹ phải luôn là chỗ dựa vững chắc nhất để con cái có thể tìm đến chia sẻ bất cứ lúc nào cần.

Công Nghĩa