Vì sao triều cường sông Đồng Nai vượt kỷ lục hàng chục năm?

(ĐN) - Những ngày qua, mực nước trên hệ thống sông Đồng Nai tăng cao đã gây ra tình trạng ngập úng một số khu dân cư và một số tuyến đường tại các khu vực ven sông, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân.

Trong đó, vào chiều ngày 10-10-2026, đỉnh triều cường đã vượt mức kỷ lục năm 2000 và được ghi nhận đạt mức cao nhất trong khoảng 50 năm qua.

Một đoạn đường Nguyễn Văn Trị, phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai bị ngập chiều ngày 10-10 do triều cường sông Đồng Nai dâng cao. Ảnh: Phạm Tùng

Mực nước đỉnh triều cao còn duy trì đến hết ngày 13-10

Trong 3 ngày qua, do triều cường sông Cái dâng cao, một số khu dân cư dọc tuyến sông này, đặc biệt là khu vực khu phố Tân Mai, phường Tam Hiệp, thành phố Đồng Nai liên tục bị ngập ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Ông Trần Văn Sơn, người dân khu phố Tân Mai, phường Tam Hiệp cho biết, trong 3 ngày qua, vào lúc sáng sớm và chiều tối, triều cường sông Cái dâng cao, nước ngập vào khu dân cư đã làm đảo lộn sinh hoạt của người dân. Tuyến đường Huỳnh Văn Hớn cũng như nhiều tuyến đường hẻm bị ngập, khiến việc đi lại của người dân gặp khó khăn. Nhiều nhà dân, nước tràn vào nhà làm hư hỏng một số vật dụng sinh hoạt. “Năm nay là năm nước ngập lên cao nhất” - ông Sơn chia sẻ.

Theo Đài Khí tượng thủy văn Đồng Nai, trong 24h tới, những khu vực thấp ven sông Đồng Nai, sông La Ngà và các địa bàn lân cận có nguy cơ bị ngập lụt do lũ. Các khu vực trũng thấp ven sông ở hạ lưu sông Đồng Nai và các địa bàn lân cận có nguy cơ bị ngập lụt do triều cường.

Theo Đài Khí tượng thủy văn Đồng Nai, ngày 10-10, vào khoảng 5h, mực nước tại trạm Biên Hòa trên sông Đồng Nai đạt 2,19m, bằng đỉnh triều ghi nhận năm 2000. Đến khoảng 17h cùng ngày, mực nước lên 2,20m, cao hơn đỉnh triều cường năm 2000 khoảng 1cm và ở mức báo động 3.

Trong các ngày 11, 12-10, tại trạm Biên Hòa, đỉnh triều tiếp tục ghi nhận đạt từ mức 2,05-2,17m, trên mức báo động 2. Trong đó, mực nước ghi nhận vào lúc 5h ngày 12-10 tại trạm Biên Hòa đạt mức 2,05m, trên mức báo động 2 là 0,05m.

Dự báo của Đài Khí tượng thủy văn Đồng Nai cho thấy, mực nước đỉnh triều cao tại trạm Biên Hòa (hạ lưu sông Đồng Nai) còn duy trì ở mức báo động 2 (2m) trong các ngày 12, 13-10, sau đó hạ thấp dần. Thời gian xuất hiện đỉnh triều vào các khung giờ từ 6-7h và 18-19h trong ngày.

Nhiều nguyên nhân khiến đỉnh triều sông Đồng Nai vượt lỷ lục

Theo ông Nguyễn Phước Huy, Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Đồng Nai: Triều cường sông Đồng Nai tăng cao những ngày vừa qua là do cộng hưởng của nhiều nguyên nhân tự nhiên cũng như nhân tạo.

Triều cường trên sông Cái dâng cao, nước ngập tràn nhà dân tại khu phố Tân Mai, phường Tam Hiệp trong sáng ngày 11-10. Ảnh: Phạm Tùng

Cụ thể, theo ông Huy, nguyên nhân chính là chu kỳ triều thiên văn, tháng 10 trong năm nằm trong chu kỳ triều cao, do trong thời gian này vị trí tương đối giữa mặt trăng, mặt trời và trái đất tạo ra lực hấp dẫn cực đại, đẩy biên độ thủy triều lên mức rất cao.

Bên cạnh đó, khu vực thượng nguồn hệ thống sông Đồng Nai đang chịu ảnh hưởng của các đợt mưa lớn diện rộng trong thời gian gần đây nên nước lũ từ thượng nguồn đổ về kết hợp với mực nước nền tại các vùng hạ lưu sông vốn đã ở mức cao, dẫn đến triều cường dâng cao hơn bình thường.

Đồng thời, biến đổi khí hậu toàn cầu đang làm mực nước biển trung bình tăng lên theo từng năm, khiến các đợt triều cường có điểm xuất phát cao hơn so với trước đây.

Bên cạnh những nguyên nhân tự nhiên, ông Huy cho rằng, các nguyên nhân nhân tạo có thể kể đến khiến triều cường sông Đồng Nai vượt kỷ lục hàng chục năm là sự sụt lún nền đất đô thị. “Nền đất ở nhiều nơi tại khu vực Nam Bộ (đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh) đang bị sụt lún trung bình 2-5cm/năm (có nơi lên đến 7-8cm/năm)” - ông Nguyễn Phước Huy chia sẻ.

Ngoài ra, quá trình đô thị hóa và bê tông hóa làm mất các vùng thấm tự nhiên cũng như hạn chế khả năng truyền triều từ sông chính vào hệ thống sông nhánh vốn rất dày đặc ở vùng hạ lưu. Do đó, khi triều dâng kết hợp với lượng nước dồi dào từ thượng nguồn đổ về, dòng triều từ ở sông chính dâng cao hơn.

Phạm Tùng