Chung tay xóa bỏ bạo lực gia đình

Tại thành phố Đồng Nai, nhờ sự vào cuộc đồng bộ, tích cực và chủ động của các sở ban ngành và địa phương, 5 năm qua, công tác phòng, chống bạo lực gia đình thu được nhiều kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự phát triển của công nghệ thông tin, mạng xã hội... đặt ra những thách thức mới, đòi hỏi công tác phòng, chống bạo lực gia đình cần tiếp tục có sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.

Gameshow “Gia đình yêu thương” được Sở VHTT&DL phối hợp với Báo và PT,TH Đồng Nai tổ chức nhằm tạo sân chơi lành mạnh, gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong gia đình và lan tỏa giá trị văn hóa gia đình.

Bạo lực gia đình – vấn đề cần được quan tâm

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng trong bảo vệ quyền con người, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và góp phần xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Sau 03 năm Luật đi vào cuộc sống, tình trạng bạo lực gia đình (BLGĐ) trên phạm vi cả nước vẫn diễn biến phức tạp, để lại nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội: gây tổn thương nghiêm trọng và lâu dài về thể chất, tinh thần cho người bị bạo lực; làm mất niềm tin, rạn nứt sâu sắc mối quan hệ giữa vợ - chồng, cha mẹ và con cái; đồng thời đặt ra những chi phí, nguồn lực không nhỏ cho công tác chăm sóc y tế, giải quyết các vụ việc pháp lý và hỗ trợ người bị bạo lực. BLGĐ cũng tác động tiêu cực đến môi trường giáo dục, sự phát triển của trẻ em và việc xây dựng, duy trì các chuẩn mực ứng xử, giá trị tốt đẹp trong gia đình.

Theo Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VHTTDL), năm 2025 cả nước xảy ra 2.074 vụ BLGĐ. Như vậy, cứ mỗi ngày trôi qua, gần 6 vụ BLGĐ được ghi nhận trên cả nước. Một số địa phương ghi nhận số vụ BLGĐ cao như Thanh Hóa (430 vụ); Phú Thọ (181 vụ); Tuyên Quang (168 vụ); Nghệ An (172 vụ)...

Trong năm 2025. cả nước có 97 trường hợp bị xử lý hình sự; 109 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính; 1.515 trường hợp bị góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư và 49 trường hợp bị buộc chấm dứt hành vi BLGĐ.

Đáng chú ý, theo số liệu được cung cấp, Đồng Nai chỉ ghi nhận 03 vụ BLGĐ trong năm 2025. Kết quả này cho thấy những nỗ lực của địa phương trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các vụ việc ngay từ cơ sở.

Cán bộ Sở VHTT&DL tuyên truyền Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình trong hành trình bảo vệ mầm xanh năm 2022 tại trường phổ thông.

Nhận diện BLGĐ từ quy định của pháp luật

Định nghĩa về BLGĐ, tại khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 nêu rõ: BLGĐ là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.

Pháp luật quy định 16 nhóm hành vi BLGĐ. Theo đó, BLGĐ không chỉ là hành vi sử dụng vũ lực mà còn bao gồm nhiều hành vi khác như xúc phạm, hành hạ, ngược đãi về tinh thần, kiểm soát kinh tế, cô lập, ngăn cản có các mối quan hệ xã hội hợp pháp, tiết lộ bí mật cá nhân, bí mật gia đình nhằm xúc phạm danh dự; cưỡng ép tảo hôn, ly hôn, kết hôn, bỏ mặc, không quan tâm……

Việc nhận diện đầy đủ các hành vi BLGĐ có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng ngừa và can thiệp. Trên thực tế, vẫn có trường hợp người bị bạo lực vì tâm lý e ngại, sợ ảnh hưởng đến danh dự gia đình, con cái hoặc lo hôn nhân đổ vỡ nên không trình báo, tìm kiếm sự hỗ trợ. Chính vì thế, BLGĐ vẫn âm thầm xảy ra mà chưa được phát hiện kịp thời hoặc chỉ được biết đến khi hậu quả đã trở nên nghiêm trọng.

Một buổi tọa đàm về trang bị kỹ năng và tư vấn tâm lý hôn nhân gia đình cho 500 công nhân các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn Đồng Nai năm 2022.

Để tạo điểu kiện thuận lợi cho việc báo tin, tố giác và tiếp nhận thông tin vụ việc BLGĐ, Luật Phòng, chống BLGĐ năm 2022 quy định các địa chỉ tiếp nhận tin báo, gồm: UBND cấp xã; Cơ quan Công an, Đồn Biên phòng; Cơ sở giáo dục nơi người bị BLGĐ là người học; Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư; Người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã.

Người dân cũng có thể gọi điện đến Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình – 117 - hệ thống tiếp nhận, tư vấn và điều phối xử lý vụ việc BLGĐ trên phạm vi toàn quốc.

Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm xử lý hoặc chuyển ngay thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để kịp thời giải quyết.

Từ những mâu thuẫn, tình huống trong đời sống, các xã, phường trên địa bàn thành phố Ðồng Nai đã sáng tạo hàng trăm tiểu phẩm tuyên truyền về công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình.

Xây dựng, củng cố mạng lưới hỗ trợ phòng, chống BLGĐ ngay từ cơ sở

Giai đoạn 2021 – 2025, thực hiện Chỉ thị số 06/CT-TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới và Kế hoạch số 76-KH/TU ngày 15/9/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy (Đồng Nai cũ), bên cạnh việc thường xuyên lồng ghép chương trình, kế hoạch xây dựng và nhân rộng các mô hình gia đình văn hóa tiêu biểu, nền nếp, ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo, vợ chồng hỏa thuận..., các sở, ban, ngành, chính quyền và các đoàn thể cũng triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp kịp thời, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả cho công tác phòng, chống BLGĐ.

Tính đến nay, toàn thành phố đã thành lập và duy trì hoạt động 1.213 Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững; 1.426 nhóm phỏng, chống BLGĐ; 59 Câu lạc bộ nam giới nói không với BLGĐ; 1.901 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng; 260 điểm tạm lánh, 646 số điện thoại đường dây nóng...

Cán bộ nhân dân xã An Phước ký tên cam kết nói không bạo lực đối với phụ nữ.

Trong quá trình triển khai thực hiện công tác xây dựng gia đình, các địa phương chủ động xây dựng nhiều mô hình thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức lối sống và phòng, chống BLGĐ. Tiêu biểu như tại phường Bình Phước, mô hình Phòng, chống BLGĐ được duy trì với 37 tổ hòa giải, 37 địa chỉ tin cậy cộng đồng cùng hệ thống đường dây nóng tiếp nhận thông tin, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo lực.

Tại xã Xuân Đông, nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, mâu thuẫn của nhiều gia đình được hòa giải kịp thời, không để phát sinh các vụ việc nghiêm trọng. Hiện địa phương có 22 địa chỉ tin cậy và nhà tạm lánh, góp phần hỗ trợ, tư vấn, hòa giải BLGĐ ngay từ cơ sở.

Ở phường Trảng Dài, mô hình Câu lạc bộ Nam giới nói không với BLGĐ được nhân rộng tại các khu phố, tạo diễn đàn để nam giới trao đổi, chia sẻ kỹ năng ứng xử và xây dựng gia đình hạnh phúc. Cùng với đó, các mô hình như: Địa chỉ tin cậy cộng đồng, Gia đình hạnh phúc, Ngôi nhà tạm lánh cũng được duy trì sinh hoạt định kỳ với nhiều chuyên đề về kỹ năng hòa giải, giao tiếp ứng xử và gìn giữ các giá trị gia đình truyền thống; từng bước nâng cao trách nhiệm của mỗi thành viên, nhất là nam giới trong phòng, chống BLGĐ.

Các Câu lạc bộ “Nam giới nói không với bạo lực gia đình” giao lưu, trao đổi kinh nghiệm tổ chức hoạt động.

Phòng, chống BLGĐ không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội, cộng đồng và từng gia đình. Phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, hỗ trợ đúng địa chỉ và phát huy vai trò của mạng lưới cơ sở sẽ góp phần hạn chế nguy cơ BLGĐ, xây dựng môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.

Đây cũng là cơ sở quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới.

Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện./.

Ban Mai