Tản văn
Thành phố và cây bằng lăng

Cách đây hơn hai mươi năm, nhà thơ Ilia Pucaru người Rumani sau khi đến thăm Biên Hòa đã gửi cho chúng tôi bài thơ viết về thành phố. Ông gọi Biên Hòa là thành phố vầng dương". Trong ngầm ý sâu xa của câu chữ, chúng tôi cảm nhận cái nắng chói chang của Biên Hòa đã hắt vào những câu thơ ông.

Cách đây hơn hai mươi năm, nhà thơ Ilia Pucaru người Rumani sau  khi đến thăm Biên Hòa đã gửi cho chúng tôi bài thơ viết về thành phố. Ông gọi Biên Hòa là thành phố vầng dương". Trong ngầm ý sâu xa của câu chữ, chúng tôi cảm nhận cái nắng chói chang của Biên Hòa đã hắt vào những câu thơ ông.

Những ai đã từng sống ở Biên Hòa từ hai ba chục năm trước đều cảm nhận sự thiếu vắng cây xanh của những con đường thành phố. Trừ mấy cây dầu trong khuôn viên Ủy ban nhân dân tỉnh và một vài cây bóng mát lúp xúp ở thẻo công viên bờ sông còn tịnh không tìm ra được một bóng cây xanh nào trên các ngả đường Biên Hòa.

Sau hơn mười năm mở mang xây dựng, thành phố bây giờ đã đổi khác. Chúng ta đã có đường ngang lối dọc, có đại lộ Nguyễn Ái Quốc- con đuờng rộng nhất và đẹp nhất ở thành phố Biên Hòa hiện tại; có đường Năm nối dài (nay là đường Võ Thị Sáu) tạo nên cả một khu đô thị mới; có hàng kè bờ sông tạo thành công viên Nguyễn Văn Trị hoành tráng mát rượi gió sông... 

Đường phố Biên Hòa bây giờ trồng nhiều loại cây: có hàng cây lấy giống từ Thái Lan về cao vút như những ngọn nến xanh trồng hai bên đường Hà Huy Giáp; có hàng điệp vàng bên đường Khu công nghiệp Biên Hoà 2, có hàng thông trồng trên bồn phân cách đại lộ Nguyễn Ái Quốc làm cho cả con đường dài, đẹp mắt...

Cây bằng lăng được trồng ngày một nhiều, đi ngả đường nào của Biên Hòa ta cũng gặp, nơi thì cả một đoạn dài, nơi thì một vài cây. Bây giờ đang mùa hoa nở. Hoa nở tím vun đầy tán cây. Cái màu tím ngát như màu mực học trò ngây thơ, trong trắng và vụng dại. Vẫn còn một chút gì của thời học trò nhiều mơ mộng, một chú bé con còn lẩn khuất trong tâm hồn nên tôi không khỏi nao lòng khi bắt gặp màu tím của tuổi ấu thơ. Em cũng qua tuổi học trò chưa lâu, tâm hồn nhiều sắc tím mơ mộng nên em rất yêu màu tím. Em nói màu tím là màu tượng trưng của tâm hồn em. Trang blog của em tím ngát một màu với những bức ảnh về hoa bằng lăng nhiều góc độ.

Biên Hòa là trung tâm công nghiệp lớn nhất miền Nam trước đây, cũng là một trung tâm công nghiệp lớn hàng đầu cả nước hiện nay. Sự phát triển công nghiệp mạnh mẽ của Biên Hòa đã đem lại sự phồn vinh cho vùng đất. Nhưng cái gì cũng có hai mặt của nó. Chúng ta đang phải đối mặt với những hệ lụy ở nhiều góc độ.

Nhưng thôi, tôi lại đi lan man sang một chủ đề khác đầy bức bối hiện tại mà bỏ xa màu tím mơ mộng của hoa bằng lăng mất rồi. Không thể bắt thành phố chỉ trồng một loại cây, cũng như không thể yêu cầu một cô gái đẹp chỉ mặc một màu áo, như vậy sẽ hết sức đơn điệu và nhàm chán, nhưng mỗi thành phố nên tạo được sắc màu chủ đạo của mình. Nên chăng, bằng lăng được trồng nhiều hơn nữa ở các ngả đường của Biên Hòa tạo nên một dáng vẻ riêng cho thành phố công nghiệp này. Và vào độ cuối xuân đầu hạ, những hàng cây bằng lăng khắp các ngả đường Biên Hòa đồng loạt thắp hoa tím ngát tạo nên vẻ đẹp đầy mơ mộng, trẻ thơ, thư thái, làm dịu đi những bức bối, bon chen, hối hả của cuộc sống thời kinh tế thị trường. Người ta sẽ gọi thành phố Biên Hòa là thành-phố-bằng-lăng-tím.

   Đàm Chu Văn