Thanh niên xung phong Đồng Nai: Xứng đáng với truyền thống vẻ vang

Cùng với Tổng đội TNXP giải phóng miền Nam, lực lượng TNXP Đồng Nai - Đội TNXP 1265 đã lập nên những chiến công vang dội, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của lực lượng. Các trận đánh ác liệt như trận đánh sân bay Biên Hòa, Tổng kho liên hợp Long Bình, các chiến dịch Nguyễn Huệ - Đồng Xoài, chiến dịch đường 14 Phước Long...

Cùng với Tổng đội TNXP giải phóng miền Nam, lực lượng TNXP Đồng Nai - Đội TNXP 1265 đã lập nên những chiến công vang dội, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của lực lượng. Các trận đánh ác liệt như trận đánh sân bay Biên Hòa, Tổng kho liên hợp Long Bình, các chiến dịch Nguyễn Huệ - Đồng Xoài, chiến dịch đường 14 Phước Long... Đội 1265 đều có mặt và thực hiện xuất sắc nhiệm vụ. Nhiều trường hợp đội viên đã chiến đấu dũng cảm, chấp nhận hy sinh để bảo vệ thương binh, vũ khí.

Đầu năm 1969, Đội 1265 nhận nhiệm vụ chuyển 20 thương binh từ Long Thành vượt lộ 2 qua Bình Long trước khi trời sáng. Đến Sở cao su Tân Việt Nam, đội lọt vào ổ phục kích của quân Úc, 6 đội viên hy sinh ngay tại chỗ. Các đội viên: Tạo, Hồng, Oanh, Vân...  lần lượt cõng các thương binh vừa chiến đấu, vừa tìm cách đưa thương binh ra phía sau, quyết không để thương binh rơi vào tay giặc. Nữ đội viên Mai chốt lại, đánh trả quyết liệt để đồng đội bảo vệ và đưa thương binh rút an toàn. Súng hết đạn, chị dùng lựu đạn làm vũ khí, đợi tốp địch đến gần, chị Mai đứng thẳng dậy, cho lựu đạn nổ tung...

Cuối tháng 6-1969, Đội TNXP 1265 lại trực tiếp phục vụ trận đánh tiêu diệt tiểu đoàn Thái Lan đóng tại xã Bình Sơn (Long Thành). Khi chuyển thương binh đến Cầu Xéo thì đội bị phục kích, 7 đồng chí đi đầu trúng mìn hy sinh. Đội viên Phạm Thị Mãnh đang cáng thương binh thì trúng mảnh đạn bị thương, đồng đội ở đầu cáng kia cũng hy sinh. Chị Mãnh nói với thương binh: "Anh ráng bò nhanh ra phía sau, sẽ có anh chị em TNXP tiếp ứng, còn tôi ở đây chặn chúng". Khi địch rút lui, đồng đội đến tìm thì chị đã hy sinh, trước ngực găm rất nhiều vết đạn. Cũng tại mặt trận Long Thành, biệt kích Úc bất ngờ tấn công địa điểm đóng quân của Trung đoàn pháo binh 274, nhiều chiến sĩ bị thương. TNXP thực hiện nhiệm vụ chuyển thương binh thì bị phục kích. Nữ đội viên Phạm Thị Yến dũng cảm chặn đánh địch để đồng đội thực hiện nhiệm vụ tải thương binh an toàn, và chị cũng đã hy sinh...

Tổng cộng, lực lượng TNXP Đồng Nai đã trực tiếp tham gia chiến đấu hơn 40 trận để bảo vệ thương binh, kho hàng, tuyến đường, diệt hàng ngàn tên địch, trong đó có 293 lính Mỹ và Đại Hàn. Có những trận, bộ đội chủ lực giao hẳn cho TNXP giữ một mũi tấn công, chiến đấu trực tiếp.

Trên địa bàn Đồng Nai, hiện có khoảng 3.554 cựu TNXP qua các thời kỳ, trong đó cựu TNXP trong giai đoạn chống Mỹ cứu nước là 843 người. Ngày 30-11-2006, Hội Cựu TNXP Đồng Nai đã được thành lập. Từ 215 hội viên ban đầu, đến nay đã có 820 hội viên là cựu TNXP qua các thời kỳ thuộc 12 chi hội cơ sở tham gia. Hội đã phối hợp với các cơ quan chức năng làm công tác chính sách, đi tìm và tiếp nhận hài cốt các liệt sĩ TNXP, hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế. Đồng Nai hiện có 19 liệt sĩ TNXP được truy tặng bằng Tổ quốc ghi công.

Hà Lam