Khi trẻ con cũng mắc ‘bệnh nghề nghiệp’

Công nghệ luôn là yếu tố tác động mạnh mẽ tới cuộc sống con người. Nhưng, mặt trái của nó ngày nay cũng là điều nên được bàn tới, đặc biệt là trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm hơn với công nghệ.

Trẻ em đang đứng trước nguy cơ mắc các chứng bệnh do sử dụng nhiều thời gian bên máy tính (Ảnh: horizonproject 2008)

Hai anh em sinh đôi 13 tuổi, James và Timothy, nghiện chơi game nặng và có tới 3 chiếc máy tính, 2 chiếc Sony PlayStations, 1 chiếc Nintendo GameCube, và 1 chiếc Microsoft Xbox. Nhìn bề ngoài, chúng rất bình thường, trừ một điểm hơi kỳ quặc: cả 2 có thể uốn ngón tay chạm vào cẳng tay, và liên tục kéo căng rồi bẻ lại các đốt ngón tay. Với những việc như nhấn chuông gọi cửa, quay số điện thoại, thay đổi kênh trên tivi bằng chiếc điều khiển từ xa, chúng đều sử dụng ngón tay cái.

Perkins viết trong một bức thư gửi tới CNET News: "Tôi chợt nghĩ đến khả năng chúng bị ’chứng viêm khớp’".

Ngón cái "linh động" của các cậu con trai Perkins có thể là do di truyền - hay có thể chính là sự thích nghi của cơ thể 2 đứa trẻ "cuồng tín" game này, giống như bắp đùi to của các tay đua xe đạp hay đôi vai khỏe của những vận động viên bơi lội? Dù trong trường hợp nào, việc tiếp xúc nhiều với công nghệ của một thế hệ các em nhỏ đã được các bác sĩ, nhà nghiên cứu và các nhà vật lý trị liệu dự báo là sẽ dẫn tới một loạt những chấn thương do lặp đi lặp lại quá mức một vận động (tên khoa học viết tắt là RSI) trong những năm tiếp theo.

Một nghiên cứu tại Australia về ảnh hưởng của máy tính xách tay trong trường học cho thấy 60% số học sinh tuổi từ 10-17 thường hay kêu khó chịu ở cổ và lưng trong khi sử dụng máy tính.

Các chứng bệnh kiểu như "bệnh nghề nghiệp" khi mới 8 tuổi

Một số nhà vật lý trị liệu và bác sĩ nhi khoa nói giờ đây, họ đã hay gặp nhiều hơn những trường hợp RSI ở trẻ mới 8 tuổi. Những đứa trẻ thường kêu đau đầu, đau cổ hay đau lưng. Và khi các bác sĩ khoa nhi không thể tìm ra nguyên nhân, họ sẽ gửi đứa trẻ đó tới nhà vật lý trị liệu.

"Chúng tôi thấy rất nhiều các em học sinh tiểu học và trung học gặp phải các vấn đề về cổ, lưng", Doreen Frank, một nhà vật lý trị liệu gần Albany, New York nói. "Khi chúng tôi đánh giá chúng và không phát hiện có tổn thương nào, thì chúng tôi cho rằng có khả năng rất lớn, chúng đã ngồi quá lâu bên máy tính".

Nhiều người lớn, những người vẫn chứng kiến trẻ nhỏ trao đổi sở thích như bóng đá hay khiêu vũ qua tin nhắn và các game trên máy tính, không thấy bất ngờ trước những quan ngại này. Nhưng có một thực tế rằng ngay cả những đứa trẻ khỏe mạnh cũng có thể phải chịu đựng những ảnh hưởng từ tình trạng ngồi lâu trước máy tính mà không nghỉ, làm ngăn cản sự phát triển của các cơ và khớp. Trong 5 năm trở lại đây, Frank nói, ít nhất 5% bệnh nhân của cô là học sinh tiểu học và trung học với các vấn đề ở lưng và cổ, một số chỉ mới học lớp 6.

Alan Hedge, giáo viên dạy môn Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ thể con người tại Đại học Cornell, nói, phải mất trung bình khoảng 5-10 năm, ở những người có thói quen máy tính không tốt mới xuất hiện các triệu chứng RSI. Ở tốc độ này, trẻ em học trung học và sinh viên đại học ngày nay có nguy cơ bị mắc chứng bệnh do lặp đi lặp lại vận động khi ngồi máy tính khi mới bắt đầu đi làm - và lúc đó sẽ được coi là tổn thương do liên quan tới lao động. Tuy nhiên, do chưa có cơ sở hoàn chỉnh về vấn đề sử dụng máy tính trong trường học, nên sẽ không dễ cho các nhà nghiên cứu hiểu được phạm vi và mức độ ảnh hưởng của nó, ông nói.

Tuy vậy, cũng có lập luận rằng những đứa trẻ thời kỹ thuật số sẽ thích nghi được với việc sử dụng máy tính nhiều.

Một lý thuyết mang tên "Hiệu ứng công nhân khỏe" nói rằng khi một người nào đó thực hiện công việc lặp đi lặp lại trong thời gian dài như nâng những hộp nặng hay lướt web, thì người đó có thể phát triển khả năng kháng lại các vấn đề liên quan tới hoạt động này. Ảnh hưởng có thể mang tính phát triển cao hơn, theo Harwood, ở đó trẻ em có thể phát triển một cấu trúc cơ thể để làm giảm các vấn do lặp đi lặp lại vận động với máy tính hơn nếu chúng bắt đầu làm việc này khi đã là người lớn.

Nhưng, các chuyên gia từ lâu đã cảnh báo về chứng bệnh RSI, thường gặp ở người dùng máy vi tính, ở người phải gõ phím, phải đẩy “chuột” nhiều lần trong ngày! Bệnh sở dĩ xảy ra là do chấn thương phần mềm qua động tác đơn điệu khi đánh máy, cũng như kéo “chuột” qua liên tục. Càng tập trung vào công việc, càng dễ là "miếng mồi ngon" vì tư thế ngồi cách nào cũng co cứng với bắp thịt cánh tay và cột sống cổ.

Hàng giờ mỗi ngày

Những nguy cơ tiềm ẩn gắn liền với một số xu hướng. Chắc chắn, một trong số đó là sự tồn tại khắp nơi của máy tính, điện thoại di động, phương tiện gửi tin nhắn văn bản, tin nhắn nhanh, mạng xã hội và bất cứ "mốt" công nghệ nào tiếp theo. Hơn 80% số trẻ em Mỹ tuổi từ 12-17 sử dụng internet, và hơn một nửa số này truy cập hàng ngày, theo kết luận của nghiên cứu Pew Internet and American Life.

Trẻ em ngày nay tiêu tốn hàng giờ nằm "nâng niu" chiếc điện thoại đến mức ngoẹo cả cổ, "nhập hồn" vào những trò chơi điện tử, "lờ đờ" trước màn hình máy tính, nhắn tin, nghe nhạc... Ở nhiều trường, học sinh phải dành không ít thời gian lướt web để tìm kiếm tài liệu và làm bài tập về nhà.

Các chuyên gia đặc biệt quan ngại về yếu tố trang thiết bị máy tính tại trường học vì nhiều phòng lab được thiết kế theo kiểu hoàn toàn đồng nhất. Điều đó có nghĩa là học sinh có thể phải ngồi trên những chiếc nghế không phù hợp hay màn hình máy tính không được đặt ở một tầm mắt phù hợp.

Trước đây, học sinh trung học hay sinh viên đại học thường bị bắt gặp nằm trùm chăn kín mít để đọc sách. Còn ngày nay, việc học hành dựa nhiều hơn vào máy tính, khiến các em càng ngồi nhiều trước màn hình, "áp lực" lên cơ thể các em lại càng nhiều hơn.

Như thế, công nghệ hiện đại, như chiếc máy tính nối mạng, đúng là đã giúp ích được nhiều cho cuộc sống con người, nhưng chúng cũng có vẻ đang góp phần tạo nên những thế hệ con người mới, với những đặc điểm và "khả năng" thích nghi mới. Không biết thế hệ trẻ em thời đại công nghệ thông tin sẽ ra sao, nhưng có vẻ không ít trong số chúng đang phải "chấp nhận rủi ro" quá sớm, phần vì để thỏa mãn nhu cầu, phần vì lý do khách quan.  (Theo CNET News)