Hy vọng mới cho tiến trình hòa bình Trung Đông

Công đảng của Israel, hôm 24/3, đã bỏ phiếu để gia nhập chính phủ mà ông Benjamin Netanyahu thành lập, góp một tiếng nói ôn hòa vào một liên minh do những người theo đường lối cứng rắn chi phối, đồng thời giảm nhẹ những lo ngại về nguy cơ đối đầu với Washington về tiến trình hòa bình Trung Đông.

Công đảng của Israel, hôm 24/3, đã bỏ phiếu để gia nhập chính phủ mà ông Benjamin Netanyahu thành lập, góp một tiếng nói ôn hòa vào một liên minh do những người theo đường lối cứng rắn chi phối, đồng thời giảm nhẹ những lo ngại về nguy cơ đối đầu với Washington về tiến trình hòa bình Trung Đông.

Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak. (Ảnh: AP)

Động thái này của Công đảng - đảng do Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak làm Chủ tịch - đã mở đường cho một chính phủ liên minh rộng hơn. Ông Barack dự kiến sẽ vẫn làm Bộ trưởng Quốc phòng, một vị trí then chốt trong nội các mới và có thể cho phép Công đảng thúc đẩy các nỗ lực hòa bình với người Palestine.

Tuy nhiên, khả năng ông Avigdor Lieberman, Chủ tịch đảng Yisrael Beiteinu (Israel là ngôi nhà của chúng ta - PV) được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng có thể làm lu mờ vai trò của Barak. Ông Lieberman được coi là một chính trị gia phân biệt chủng tộc do ông đòi cộng đồng người Ảrập thiểu số ở Israel thề trung thành với Nhà nước Do Thái hoặc bị mất quyền công dân.

Hôm 24/3, các phần tử cực đoan Do Thái đã tuần hành khắp thành phố Umm el-Fahm ở miền Bắc Israel, đòi các cư dân thể hiện lòng trung thành với Israel. Hành động này đã khiến các thanh niên Ảrập tức giận và họ đã ném đá để đáp trả. Cảnh sát đã giải tán những người biểu tình bằng hơi cay.

Tại Israel, Thủ tướng thường quyết định sắc thái của chính phủ và ông Netanyahu vẫn hoài nghi về các cuộc đàm phán hòa bình với Palestine.

Các cuộc đàm phán do Mỹ hậu thuẫn trong năm qua đã không mang lại kết quả cụ thể nào bởi cả giới lãnh đạo Israel lẫn Palestine dường như quá yếu nên không thể đưa ra những nhượng bộ cần thiết về các vấn đề then chốt, chẳng hạn như đường biên giới, người tị nạn và các khu định cư Do Thái.

Ông Netanyahu cho rằng, Palestine chưa sẵn sàng cho một nhà nước và thay vào đó gợi ý về tập trung phát triển kinh tế Palestine. Palestine đã bác bỏ ý kiến này và đã nhận được sự hậu thuẫn của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton. Bà Hillary đã nhiều lần nhấn mạnh trong suốt chuyến thăm Trung Đông hồi đầu tháng rằng, mục tiêu của Washington là thành lập một Nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình cạnh Israel.

Cuộc bỏ phiếu hôm 24/3 đã gây chia rẽ trong Công đảng của ông Barack, đảng chiếm 13 ghế trong Quốc hội. Ít nhất 6 trong 13 nghị sĩ của đảng này đã phản đối mạnh mẽ việc gia nhập liên minh với Netanyahu và một số nghị sĩ có thể quyết định rời bỏ đảng để về phe đối lập.

Khả năng này có thể buộc ông Netanyahu phải liên kết với ít nhất một đảng theo đường lối cứng rắn nữa để củng cố đa số trong Quốc hội. Với sự tham gia của Công đảng, liên minh của ông có 66 ghế trong tổng số 120 ghế tại Quốc hội.

Cựu lãnh đạo Công đảng là Amir Peretz tuyên bố: "Sẽ rất khó để chúng ta làm việc với nhau. Tôi cho rằng, chính phủ và ông Natanyahu không nên tự lừa dối bản thân là họ sẽ nhận được sự ủng hộ của chúng ta".

Một lựa chọn nữa để thúc đẩy đa số của chính phủ Netanyahu tại Quốc hội là sự tham gia của đảng Kadima. Đảng Kadima của Ngoại trưởng Livni đã giành được 28 ghế trong Quốc hội, nhiều hơn 1 ghế so với đảng Likud của Netanyahu. Tuy  nhiên, cho tới nay bà Livni vẫn không muốn tham gia liên minh.

Một liên minh rộng hơn sẽ mang lại sự ổn định cho chính phủ mới, bởi như vậy chính phủ sẽ không bị khống chế làm theo các đòi hỏi của các đảng nhỏ hơn trong liên minh. Ngoài ra, một chính phủ như vậy cũng sẽ có uy tín quốc tế lớn hơn do một số thành viên muốn theo đuổi tiến trình hòa bình với Palestine.

Theo dự thảo về liên minh với Công đảng, Israel sẽ soạn thảo một kế hoạch hòa bình Trung Đông toàn diện, nối lại các cuộc đàm phán và tôn trọng các hiệp ước hiện có với Palestine. Ông Netanyahu đã ký các thỏa thuận liên minh với Yisrael Beitenu và Shas, hai đảng nổi tiếng về chính sách cứng rắn đối với Palestine, cũng như đảng Likud. Trái lại, Công đảng lại đi đầu trong việc thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.

Ông Netanyahu phải thành lập chính phủ liên minh trước ngày 3/4. Ông hy vọng sẽ nhậm chức vào tuần tới, thay thế Thủ tướng Ehud Olmert. Ông Olmert đã tuyên bố sẽ từ chức để chống lại một loạt cáo buộc tham nhũng.

Một số nhà phân tích coi việc ông Barack gia nhập chính phủ liên minh của Netanyahu là âm mưu bảo vệ quyền lực cá nhân. Tờ Yediot Ahronot bình luận: "Quyết định này chẳng liên quan gì tới lợi ích của quốc gia. Trong trường hợp tốt nhất, nó phục vụ lợi ích của Công đảng. Trong trường hợp xấu nhất, nó phục vụ lợi ích của một vài thành viên của đảng này". (Theo AP)