EU, NATO lo ngại gia tăng căng thẳng ở Bosnia

Hôm thứ Hai 27/10, lãnh đạo NATO và EU đã bày tỏ quan ngại về căng thẳng sắc tộc gia tăng tại Bosnia, nơi binh sỹ của các nước phương Tây đang duy trì hòa bình kể từ khi cuộc nội chiến đẫm máu nổ ra hồi thập niên 90 của thế kỷ trước.

Hôm thứ Hai 27/10, lãnh đạo NATO và EU đã bày tỏ quan ngại về căng thẳng sắc tộc gia tăng tại Bosnia, nơi binh sỹ của các nước phương Tây đang duy trì hòa bình kể từ khi cuộc nội chiến đẫm máu nổ ra hồi thập niên 90 của thế kỷ trước.

Hàng vạn người đã bị thiệt mạng trong cuộc chiến tại kéo dài từ năm 1992 đến năm 1995 tại Bosnia trước khi cộng đồng quốc tế làm trung gian một thỏa thuận hòa bình. Những người Serbia theo đạo Cơ đốc chính thống tại Bosnia đã đấu tranh để sáp nhập nhiều phần của nước này với nước láng giềng Serbia trong khi những người Hồi giáo Bosnia và những người Croatia theo đạo Cơ đốc La mã lại chiến đấu để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và độc lập.

Một người Hồi giáo tại Bosina bỏ phiếu tại cuộc bầu cử chính quyền địa phương vào đầu tháng 10. (Ảnh AP)

Thỏa thuận hòa bình mở đường cho việc thành lập một nhà nước Serbia Cộng hòa và một lãnh thổ chung của người Bosnia và người Croatia.

Hiện tại sự chia rẽ chính trị lại đang nổi lên. Các nhà lãnh đạo Bosnia đã buộc tội nhà nước Cộng hòa Serbia như là “kết quả của tội diệt chủng và thanh trừng sắc tộc” - một sự mô tả mà những người Serbia gốc Bosnia cho rằng phát biểu này đánh đồng họ với tội phạm chiến tranh.

Sau cuộc họp hôm thứ Hai với ông Javier Solana, Bộ trưởng Chính sách Đối ngoại EU, Tổng thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer phát biểu: “Chúng tôi tất nhiên rất quan tâm tới những phát biểu chính trị và tới những gì được phát biểu bởi một số chính trị gia tại Bosnia.”

Ông Solana tái khẳng định rằng tranh chấp chính trị sẽ không giúp ích cho mục tiêu gia nhập liên minh châu Âu và NATO của Bosnia.

Ông Milorad Dodik, Thủ tướng mang hai dòng máu Bosnia và Serbia, và đối thủ chính của ông, đương kim tổng thống Bosnia Haris Silajdzic, đã có nhiều xung đột trước thềm cuộc cải cách hiến pháp dự định tiến hành vào năm tới.

Ông Salijdzic muốn bãi bỏ việc chia sẽ sắc tộc vì một chính quyền trung ương mạnh mẽ trong khi thủ tướng Dodik lại khăng khăng rằng 2 vùng đất liên bang của Bosnia phải được nhiều quyền tự trị hơn.

Thủ tướng Dodik thường xuyên nói rằng sự tồn tại của nền Cộng hòa Serbia của ông còn quan trọng hơn sự sống sót của Bosnia hay kế hoạch gia nhập EU của nước này.

Các nhà quan sát quốc tế đã cảnh báo rằng những bài phát biểu với ngôn từ quá mức cần thiết sẽ dẫn tới những quan ngại về tình hình bè phái - nguyên nhân của cuộc nội chiến tại Bosnia năm 1992.

Ông De Hoop Scheffer cho biết Phó Tổng thư ký NATO sẽ tới Bosnia để đánh giá sự leo thang căng thẳng chính trị tại nước này.

Ông cho biết “Chúng tôi phải giải quyết vấn đề này và chúng tôi sẽ làm như vậy.”

 (Theo AP, CNN, New York Times)