Hệ thống ngân hàng tan tác trước cơn lốc tín dụng thứ cấp

Cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp ở Mỹ đã gây những tổn thất lớn cho các thể chế tài chính lớn trên toàn cầu. Những tên tuổi tưởng chừng "bất khả xâm phạm" như CitiGroup, Merril Lynch, UBS, Deustche Bank... đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng lần này. CitiGroup lỗ 21,1 tỉ USD, còn Merril Lynch cũng mất 22 tỉ USD.

Bà Matthaeus-Maier từ chức chủ tịch KfW do những tổn thất từ tín dụng thứ cấp - Ảnh: AP

Theo tiết lộ của tờ Der Spiegel, Cơ quan dịch vụ tài chính liên bang Đức (BaFin) dự đoán tổn thất mà các thể chế tài chính toàn cầu phải chịu do cuộc khủng hoảng có thể lên tới 600 tỉ USD. Con số này nhiều gấp đôi mức của tờ Economist đưa ra cuối năm 2007. Nhưng BaFin cũng nói đó là con số của tình huống xấu nhất và "con số tổn thất ở mức 430 tỉ USD là nhiều khả năng hơn".

Cho đến giờ, các khoản lỗ đã được các định chế tín dụng xác nhận hiện lên tới 295 tỉ USD và 10% trong số tổn thất đó là của các ngân hàng Đức. Nhưng hôm 8-4, Quĩ Tiền tệ quốc tế (IMF) lại thông báo tổn thất có thể lên tới 945 tỉ USD, bao gồm thất thoát do liên quan đến nợ chậm thanh toán, phát hành cổ phiếu... IMF cảnh báo tổn thất thật sự có thể còn lớn hơn do cách tính của họ vẫn chưa hoàn hảo.

Giới ngân hàng đã phải trả giá cho những tính toán sai lầm. Tại Đức, hầu hết ngân hàng lớn đều đã thừa nhận những tổn thất của mình do đầu tư vào thị trường Mỹ. Hôm 7-4, chủ tịch Ngân hàng phát triển Đức (KfW) Matthaeus-Maier đã từ chức sau khi ngân hàng này phải chi tới 6,8 tỉ euro (10,7 tỉ USD) để cứu Ngân hàng IKB - nơi KfW giữ cổ phần chi phối. KfW đã công bố khoản lỗ 6,18 tỉ euro (9,71 tỉ USD) trong năm tài chính vừa rồi. Ngân hàng lớn nhất nước Đức Deustche Bank cũng thừa nhận mất 2,5 tỉ euro (3,93 tỉ USD) trong riêng quí 1 vừa qua.

Tại Nhật, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, lợi nhuận của sáu ngân hàng lớn nhất đã sụt giảm hơn 40% trong năm tài chính vừa kết thúc vào tháng ba do những thua lỗ tại thị trường tín dụng thứ cấp Mỹ. Theo tờ Nikkei, lợi nhuận của các ngân hàng đã sụt giảm chỉ còn 1.500 tỉ yen (khoảng 14,8 tỉ USD) so với 2.800 tỉ yen một năm trước đó. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong nhiều năm.

Tại Thụy Sĩ, chủ tịch Ngân hàng UBS Marcel Ospel đã phải từ chức trong tuần trước sau khi UBS chịu thêm khoản lỗ 19 tỉ USD ở thị trường nhà đất và các tín dụng liên quan, nâng tổng số lỗ họ đang phải chịu lên tới 37 tỉ USD. UBS đã thay gần như toàn bộ đội ngũ lãnh đạo trong khi giá cổ phiếu của họ cũng đã giảm một nửa kể từ tháng sáu năm ngoái sau khi cuộc khủng hoảng thứ cấp lộ diện.

Tại Trung Quốc, các khoản lỗ của các ngân hàng lớn cũng đang dần phơi bày. China Stakes hôm 26-3 đưa tin Ngân hàng Trung Quốc (BOC) đã phải để ra một khoản 1,295 tỉ USD để bù vào khoản đầu tư ở thị trường thứ cấp Mỹ và một khoản 282 triệu USD dự phòng cho chi phí đầu tư liên quan. Nếu như khoản 282 triệu USD được sử dụng hết, tổn thất của BOC sẽ tương đương 1,577 tỉ USD, xấp xỉ 20% lợi nhuận năm 2007 của ngân hàng này.

Các ngân hàng lớn như Northern Rock (Anh) và Bear Stearns (Mỹ) đã phải cầu tới những khoản cứu viện hàng chục tỉ USD từ chính phủ để khỏi bị phá sản do ảnh hưởng của khủng hoảng tín dụng (riêng Northern Rock đã được quốc hữu hóa vào đầu tháng hai năm nay). Cho đến nay các nước đều đang cố cứu các ngân hàng lâm nguy do e ngại phản ứng dây chuyền của sự sụp đổ đối với các ngân hàng khác.

Cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp cho đến nay đã có tác động mạnh đến thị trường chứng khoán thế giới với hàng ngàn tỉ USD đã bị quét khỏi thị trường. Chỉ số công nghiệp Mỹ Dow Jones sau khi vượt ngưỡng 14.000 điểm tháng bảy năm ngoái đã tụt dốc không phanh chỉ còn 12.500-12.600 điểm hiện nay. Chỉ số chứng khoán Thượng Hải từ đầu năm tới nay cũng đã sụt 32%. Tính từ khi đạt kỷ lục 6.124,04 điểm hồi giữa tháng mười năm ngoái, chỉ số chứng khoán của thị trường này đã giảm tới 41%.

TTO