Trung Quốc không coi mình là "siêu cường quốc"

Năm 2008 là năm của những sự kiện lớn ở Trung Quốc: từ việc đăng cai tổ chức thế vận hội Olympics đến kế hoạch phóng tàu vũ trụ Shenzhou VII. Nhiều người Trung Quốc coi năm nay là năm của những thành tựu quốc gia mà họ có thể tự hào.

Thành phố Bắc Kinh.

Tuy nhiên, bất chấp sự phát triển bùng nổ về kinh tế và ảnh hưởng ngày càng tăng trên trường quốc tế của Trung Quốc trong 3 thập kỷ qua, nhiều người Trung Quốc vẫn không coi đất nước họ là một siêu cường thế giới. Đây là kết luận được rút ra từ một cuộc điều tra gần đây.

Cuộc điều tra do công ty điều tra xã hội Horizon Research được tiến hành trên hơn 3.000 người dân ở 10 thành phố trong đó có Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Đông.

Gần 60% số người được hỏi đã trả lời rằng họ nghĩ Trung Quốc nên đẩy mạnh sự hợp tác với các tổ chức quốc tế hoặc các nước khác trong một loạt các vấn đề toàn cầu - với tư cách là một nước ủng hộ hoặc điều phối viên chứ không phải là một nhà lãnh đạo.

Cứ 6 trong 10 người cho biết họ không xem đất nước họ là một siêu cường quốc, trong khi đó có khoảng 22% số người được điều tra còn khẳng định Trung Quốc sẽ không bao giờ là một siêu cường quốc.

20% cho rằng con đường để Trung Quốc trở thành một siêu cường quốc sẽ mất hơn 2 thập kỷ nữa.

"Đó là một thái độ rất phổ biến trong các công dân Trung Quốc. Họ muốn Trung Quốc tham gia vào các công việc quốc tế, nhưng không nhất thiết phải là người lãnh đạo trong các công việc này," ông Wang Yizhou, phó giám đốc Viện Chínhtrị và Kinh tế thế giới thuộc Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc (CASS) cho biết.

"Người dân Trung Quốc mong muốn chính phủ của họ cộng tác với các nước khác để đạt được các mục tiêu toàn cầu nhưng họ không muốn trở thành người cầm cờ."

Theo ông Wang, tư tưởng này là di sản từ thời cựu lãnh đạo Đặng Tiểu Bình. Chính sách đối ngoại của Chủ tịch Đặng Tiểu Bình đã được áp dụng từ cách đây 3 thập kỷ khi đất nước Trung Quốc bắt đầu buớc vào quá trình đổi mới và mở cửa. Và chính sách này vẫn được những người kế nhiệm ông tiếp tục theo đuổi cho đến bây giờ.

"Theo học thuyết của nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình, trong chính sách đối ngoại của mình, Trung Quốc sẽ tham gia nhưng không dẫn đầu để không có kẻ thù," ông Wang cho biết.

Tư tưởng trên đã có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều chính khách, các cố vấn cấp cao cũng như dân chúng Trung Quốc, ông Wang nói thêm.

Tuy nhiên, có một điều thay đổi ở đây là mức độ và phạm vi các vấn đề mà Trung Quốc tham gia trên trường quốc tế trong bối cảnh nước này đã đi lên thành một cường quốc kinh tế từ một trong những nước nghèo nhất thế giới.

Sự có mặt của người dân Trung Quốc cũng như các lợi ích của Trung Quốc ở nước ngoài đang dần tăng lên. Ví dụ như sinh viên Trung Quốc ở nước ngoài hiện đang chiếm 1/7 tổng số sinh viên du học trên toàn thế giới, trong khi số du khách người Trung Quốc đi du lịch ở nước ngoài cũng không ngừng tăng lên.

"Hình ảnh đất nước Trung Quốc đã trở nên rõ nét hơn trên trường quốc tế," ông Wang cho biết.

Những mối lo ngại toàn cầu như sự biến đổi khí hậu và vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên đã cho thấy quan điểm của Bắc Kinh và sự sẵn sàng tham gia vào giải quyết các vấn đề này của Bắc Kinh đã trở thành những điều kiện tiên quyết cho bất kỳ giải pháp nào. Xu hướng này đến lượt nó sẽ tăng hình ảnh toàn cầu cũng như nhận thức của người Trung Quốc, chuyên gia Wang khẳng định.

"Đây là một thời điểm mà Trung Quốc được mong đợi sẽ đóng vai trò lớn hơn trong nhiều vấn đề toàn cầu," nhà phân tích Wang cho hay.

Trong khi đó, ông Yan Xuetong, Giám đốc Viện nghiên cứu quốc tế thuộc trường Đại học Tsinghua, cho biết để đánh giá chính xác sức mạnh của một quốc gia thì chúng ta phải tính đến sức mạnh kinh tế, quân sự và tầm ảnh hưởng về mặt chính trị bên cạnh năng lực về mặt văn hoá và trí tuệ.

Trong khi chúng ta không còn nghi ngờ về việc Trung Quốc đã trở thành một cường quốc kinh tế trong 2 thập kỷ qua thì sức mạnh quân sự của nước này đã suy yếu đi, còn ảnh hưởng về mặt chính trị nếu phân tích từ góc độ toàn cầu cũng đang bị chững lại, ông Yan nhận định.

Với tư cách là một thành viên thường trực của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc nên giúp duy trì hoà bình thế giới, đẩy mạnh dân chủ và tăng cường sự thịnh vượng cho nhân dân, ông Wang Yusheng, một nhà nghiên cứu quan hệ kinh tế ở Beijing, cho biết. "Việc gán Trung Quốc là một siêu cường quốc không phù hợp với mục tiêu của đất nước."

(Theo Chinadaily, THX)