Người Tây Âu sợ bị phụ thuộc Nga quá mức

Châu Âu sắp bước vào mùa đông và trên khắp lục địa nửa tỷ dân này, nhiều người chuẩn bị bật máy sưởi. Tuy nhiên, mỗi khi lò sưởi được bật lên thì đó lại chính là lời nhắc nhở rằng 1/4 nhu cầu về khí của Liên minh châu Âu do một công ty cung cấp - Gazprom, công ty nhà nước của Nga.

Châu Âu sắp bước vào mùa đông và trên khắp lục địa nửa tỷ dân này, nhiều người chuẩn bị bật máy sưởi. Tuy nhiên, mỗi khi lò sưởi được bật lên thì đó lại chính là lời nhắc nhở rằng 1/4 nhu cầu về khí của Liên minh châu Âu do một công ty cung cấp - Gazprom, công ty nhà nước của Nga.

Đại sứ Nga tại EU

Tuy nhiên, những căng thẳng gần đây giữa hai bên về một loạt vụ việc đã làm bùng lên lo ngại liệu có thể trông cậy vào Nga một cách lâu dài, đặc biệt khi lượng dự trữ dầu và khí của EU đang sụt giảm.

Hai năm trước, Nga đã ngừng cung cấp khí cho Ukraine vì bất đồng, khiến dòng chảy năng lượng tới châu Âu bị gián đoạn trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi Gazprom đe doạ có hành động tương tự trong mùa thu năm nay, thì có một sự khác biệt chính, Moscow đảm bảo rằng nguồn năng lượng cung cấp cho châu Âu không bị ảnh hưởng.

Phát ngôn viên năng lượng của Uỷ ban châu Âu (EC) Ferran Taradellas Espuny nói, Nga hiện phải cân nhắc tới thị trường của họ. "Chúng tôi là người tiêu dùng năng lượng chính của Nga và Ukraine chỉ là quốc gia trung chuyển, vì vậy, chúng tôi có quyền biết những gì sắp xảy ra, liệu nó có ảnh hưởng tới nguồn năng lượng của chúng tôi không. Tôi cho rằng Moscow đã học được bài học cần thiết".

Mặc dù nhiên liệu vẫn tiếp tục chảy nhưng quan hệ giữa EU và Nga đang phải đối mặt với những sức ép mới. Cái chết vì ngộ độc phóng xạ của cựu điệp viên KGB Alexander Litvinenko trên đất Anh khiến nhiều người châu Âu choáng váng. Vụ nhà báo Anna Politkovskaya bị ám sát cũng gây ra những tác động tương tự.

Các quan chức EU tỏ ra bất bình khi các nhà điều tra Nga không thể kết tội ai trong vụ việc trên.

Ông Alain Deletroz thuộc Nhóm khủng hoảng quốc tế nói, các lãnh đạo mới của EU như Thủ tướng Đức Angela Merkel đang thể hiện khuynh hướng cứng rắn với Nga. "Xu hướng đối xử với Nga trong mọi lúc vẫn rất lịch thiệp, nhưng việc này đang thay đổi và chúng ta có thể chứng kiến điều này ở bà Merkel".

Đại sứ Nga tại EU Vladimir Chizhov bác bỏ tin cho rằng vụ Litvinenko và Politkovskya phủ bóng đen lên quan hệ năng lượng giữa Nga và EU. "Trước hết, hãy tách rời những vấn đề thực tế và những chuyện giả tạo. Những vấn đề giả tạo, như các bạn đề cập là vụ Litvinenko và Politkovskya, chỉ gây khó chịu".

EU, vốn bị chia rẽ trong việc ứng đối với Nga như thế nào, đã lên tiếng về việc cần có một tiếng nói chung, đặc biệt là về năng lượng. Brussels muốn được đảm bảo và muốn EU có nhiều nguồn cung cấp năng lượng, củng cố thị trường năng lượng của riêng EU bằng cách phá vỡ sự độc quyền của các nhà cung cấp năng lượng khổng lồ.

Về phần mình, EC tuyên bố, nếu các nhà đầu tư nước ngoài muốn vào thị trường năng lượng EU thì các công ty châu Âu phải có quyền tiếp cận tương đương ở Nga và những nước khác. Gazprom phản đối đề xuất này trước khi hai bên nhất trí xem xét lại mọi việc. 

Phát ngôn viên năng lượng của Uỷ ban châu Âu (EC) Ferran Taradellas Espuny cho hay: "Đó là một công ty Nga, hoạt động theo luật pháp Nga, việc duy nhất chúng ta có thể làm là yêu cầu các công ty nước ngoài như Sonatrach, Gazprom, Statoil khi muốn vào thị trường EU phải tôn trọng những luật tương tự đang có".

Nỗ lực về một tiếng nói chung về năng lượng trong EU đã bị tổn hại bởi việc nhiều nước thành viên EU đã cắt thoả thuận năng lượng song phương với Nga.

Hiện có những lo ngại đặc biệt quanh thoả thuận của Đức với Gazprom về việc xây một đường ống dẫn khí dưới biển từ Nga sang Đức, qua Ba Lan. Và khi Nga không ký hiệp ước chủ chốt về năng lượng, điều này càng khiến người châu Âu lo ngại về độ tin cậy lâu dài của Nga.

Hiện nay, nhiều quan chức châu Âu vẫn theo dõi sát các động thái của Tổng thống Putin, đặc biệt là khi Nga sắp tiến hành bầu cử. (Theo CNA)