Các trụ cột để Đồng Nai tăng trưởng 2 con số

Trong bức tranh phát triển của vùng Đông Nam Bộ và cả nước, Đồng Nai từ lâu đã giữ vai trò là một trong những “đầu tàu” công nghiệp của cả nước.

Phó Bí thư Tỉnh ủy (nay là Phó Bí thư Thành ủy) Võ Tấn Đức làm việc với các địa phương về phát triển kinh tế - xã hội quý I-2026. Ảnh: Phương Hằng

Trong giai đoạn phát triển mới, đặc biệt là khi thực hiện chính quyền đô thị, Đồng Nai đứng trước yêu cầu phải tái định hình mô hình tăng trưởng để tạo nên bước bứt phá mới. Sự chuyển động về hạ tầng, công nghiệp công nghệ cao, logistics, đô thị và kinh tế số đang mở ra cho Đồng Nai cơ hội tăng trưởng kinh tế cao và bền vững.

Hạ tầng chiến lược và phát triển công nghiệp hiện đại

Động lực đầu tiên có thể nói đến là việc phát triển hạ tầng chiến lược của Đồng Nai. Thành phố là địa phương hiếm hoi cùng lúc sở hữu nhiều công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia. Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành được xem là “cú hích thế kỷ”, không chỉ với riêng Đồng Nai mà còn đối với toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Khi hoàn thành, Sân bay Long Thành sẽ trở thành một trong những cảng hàng không lớn nhất khu vực Đông Nam Á, có khả năng phục vụ hàng chục triệu hành khách và lượng hàng hóa khổng lồ mỗi năm. Điều này mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho logistics, thương mại quốc tế, dịch vụ hàng không và đô thị sân bay.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu tận dụng tốt lợi thế Sân bay Long Thành cùng hệ thống hạ tầng liên vùng, Đồng Nai hoàn toàn có thể trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực phía Nam trong tương lai, tạo động lực tăng trưởng dài hạn và bền vững.

Bên cạnh đó, hàng loạt tuyến giao thông chiến lược cũng đang được triển khai mạnh mẽ như: đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, vành đai 3, vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh, Dầu Giây - Liên Khương… Khi các tuyến đường này kết nối hoàn chỉnh, Đồng Nai sẽ trở thành “nút giao” quan trọng giữa Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Nguyên, miền Trung và khu vực Cảng biển Cái Mép - Thị Vải.

Lợi thế lớn của Đồng Nai là sở hữu đầy đủ các loại hình giao thông gồm: đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, đường hàng hải, đường hàng không và tương lai là đường sắt tốc độ cao. Theo GS.TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, hạ tầng giao thông đóng vai trò xương sống của nền kinh tế, giúp kết nối các khu vực và thúc đẩy giao thương hiệu quả. Việc phát triển đồng bộ các loại hình giao thông giúp Đồng Nai phát triển kinh tế theo hướng xanh, sạch và bền vững.

Từ phát triển hạ tầng, Đồng Nai gia tăng sức hút đầu tư các dự án lớn, công nghệ cao vào địa phương. Trong suốt nhiều năm qua, công nghiệp luôn là động lực tăng trưởng chủ lực của Đồng Nai. Tuy nhiên, mô hình phát triển dựa vào lao động giá rẻ và gia công truyền thống đang dần bộc lộ những hạn chế. Giai đoạn mới được xem là thời điểm Đồng Nai chuyển mạnh sang nền công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh và sản xuất có giá trị gia tăng lớn hơn. Thành phố ưu tiên lựa chọn các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các lĩnh vực như: điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, logistics, công nghệ môi trường… đang trở thành hướng đi chủ đạo.

Cùng với đó, việc mở rộng các khu công nghiệp cũng được tính toán theo hướng đồng bộ với quy hoạch đô thị và hạ tầng giao thông. Nhiều khu công nghiệp mới không chỉ hướng đến sản xuất mà còn tích hợp logistics, dịch vụ và công nghệ số. Thành phố đang dịch chuyển một số khu công nghiệp hiện hữu sang khu công nghiệp sinh thái và Amata là đơn vị đi đầu, tiếp đó là nhiều chủ đầu tư hạ tầng công nghiệp khác.

Sự kết hợp và cộng hưởng của hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, sân bay, cảng biển là điều kiện cho logistics, kinh tế hàng không tạo thêm dư địa phát triển mới cho Đồng Nai. Trong đó, Sân bay Long Thành không chỉ mang ý nghĩa giao thông đơn thuần mà còn kéo theo sự hình thành của cả hệ sinh thái dịch vụ liên quan như: vận tải hàng hóa, kho bãi, trung tâm phân phối, thương mại điện tử và logistics thông minh. Đồng thời, Đồng Nai đang quy hoạch nhiều trung tâm logistics quy mô lớn kết nối với Sân bay Long Thành, Cảng Phước An và hệ thống đường cao tốc liên vùng. Đây sẽ là mắt xích quan trọng giúp hàng hóa từ các khu công nghiệp phía Nam kết nối nhanh hơn với thị trường quốc tế.

Thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và đổi mới sáng tạo

Cùng với tập trung đầu tư hạ tầng chiến lược và thu hút đầu tư thế hệ mới, Đồng Nai đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân, coi đây là động lực quan trọng nhất, là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đồng Nai đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030 sẽ có khoảng 36 ngàn doanh nghiệp (DN) thành lập mới; trên 40% DN hoạt động có đổi mới sáng tạo. Khu vực kinh tế tư nhân (KTTN) được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 10-12%/năm, đóng góp từ 55-58% GRDP và khoảng 35-40% tổng thu ngân sách nhà nước của địa phương. Đồng thời khu vực này sẽ giải quyết việc làm cho khoảng 84-85% lực lượng lao động, năng suất lao động tăng bình quân từ 8,5-9,5%/năm.

Đồng Nai lấy phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo là nền tảng để nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh của DN. Thành phố thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ưu tiên các giải pháp góp phần bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tầm nhìn đến năm 2045, Đồng Nai hướng đến xây dựng khu vực KTTN phát triển nhanh, mạnh và bền vững; chủ động về công nghệ, giữ vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái công nghiệp công nghệ sinh thái của Đồng Nai, chiếm ít nhất 40% tỷ trọng và có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực cũng như quốc tế.

Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, nhiều năm qua, Đồng Nai đã ban hành hàng loạt chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển KTTN và hỗ trợ DN nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh. Đáng chú ý, ngày 4-9-2025, Tỉnh ủy (nay là Thành ủy) Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch số 23-KH/TU cùng nhiều chương trình, giải pháp cụ thể để triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển KTTN.

KTTN được Đồng Nai xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, giữ vai trò tiên phong trong phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; qua đó góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị cùng các chủ trương, đường lối phát triển của Đảng.

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Kim Long, vai trò của KTTN đã được nâng tầm với các thành phần kinh tế khác. Để tạo điều kiện cho cộng đồng DN phát triển, Đồng Nai nhất quán với phương châm chính quyền đồng hành cùng DN, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư để thu hút đầu tư. Trên cơ sở thực tiễn, Đồng Nai hỗ trợ tối đa sự phát triển, sẵn sàng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc khi DN phản ánh.

Về phía cộng đồng DN, Chủ tịch Liên đoàn DN Đồng Nai Đặng Văn Điềm nhìn nhận cơ hội phát triển KTTN ở Đồng Nai là rất lớn. Các DN trên địa bàn có thể tham gia vào nhiều lĩnh vực, hợp tác, cung ứng hàng hóa, sản phẩm cho các đối tác có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và tham gia thực hiện các dự án mà địa phương kêu gọi, thu hút đầu tư. Liên đoàn DN sẽ nỗ lực làm cầu nối để chính quyền và DN đồng hành, hỗ trợ lẫn nhau.

Song song đó, Đồng Nai phấn đấu trở thành một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và hành chính số hiện đại của vùng Đông Nam Bộ; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh, bền vững giai đoạn 2026-2030. Thành phố tập trung phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, lấy người dân, DN là trung tâm; nhà khoa học là nhân tố then chốt; viện nghiên cứu, trường đại học là chủ thể nghiên cứu; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo thể chế.

Vương Thế