Quan trọng nhất vẫn là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân và các doanh nghiệp!

Bộ trưởng Bộ TN-MT Mai Ái Trực xem trang thông tin điện tử mới ra mắt của Sở TN-MT Đồng Nai.

Ngày 5-7, trong chuyến thăm và làm việc tại Đồng Nai, Bộ trưởng Bộ TN-MT Mai Ái Trực đã có những lời tâm sự rất chân tình với lãnh đạo tỉnh và đội ngũ những người làm công tác trong ngành TN-MT về trách nhiệm, tinh thần phục vụ nhân dân, đặc biệt là trong thời kỳ  kinh tế phát triển làm nảy sinh những vấn đề phức tạp về đất đai và môi trường. Nhân dịp này, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc phỏng vấn Bộ trưởng.

PV: Đã nhiều lần ghé Đồng Nai, Bộ trưởng có đánh giá gì về vấn đề quản lý đất đai và môi trường của địa phương?

- Bộ trưởng Mai Ái Trực: Đồng Nai là một tỉnh có nhiều vấn đề phức tạp về đất đai và môi trường nhưng cũng là tỉnh đi đầu cả nước về công nghệ quản lý đất đai và xử lý ô nhiễm môi trường. Đặc biệt là vấn đề môi trường, Đồng Nai đang phải đối mặt khá cấp thiết với vấn nạn ô nhiễm. Vấn đề đất đai tuy phức tạp nhưng giải quyết vài năm cũng ổn. Còn môi trường thì  rất khó, vì vừa giải quyết vấn đề ô nhiễm tồn đọng do lịch sử để lại (như KCN Biên Hoà 1), vừa xử lý những vấn đề ô nhiễm mới nảy sinh trong quá trình phát triển kinh tế, nhất là công nghiệp. Cụ thể, Đồng Nai hiện có 17 khu công nghiệp (KCN) đang hoạt động nhưng chỉ mới  có 3 KCN có hệ thống xử lý nước thải hoàn chỉnh và trong đó cũng mới chỉ có 1 khu xử lý đạt tiêu chuẩn. Rồi những nhà máy đặt bên cạnh sông xả nước thải gây ô nhiễm nguồn nước rất nhiều nhưng địa phương cũng chưa nắm được những nhà máy đó xả lúc nào, mức độ ô nhiễm ra sao. Chỉ bao nhiêu việc đó thôi cũng đòi hỏi Đồng Nai phải nỗ lực nhiều hơn nữa.

* Vậy Bộ trưởng có thể "mách nước" cho Đồng Nai những kinh nghiệm để có thể phát triển kinh tế đi đôi với môi trường bền vững?

- Theo tôi, vấn đề quan trọng nhất đặt ra cho Đồng Nai hiện nay vẫn là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân và các doanh nghiệp. Thời gian qua, chúng ta tuyên truyền chưa tốt, chúng ta chưa có đủ phương tiện để chuyển tải đến các tầng lớp nhân dân về các chính sách liên quan đất đai, môi trường... dẫn đến người dân và các cơ sở không hiểu và không làm theo quy định pháp luật. Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải qua nhiều kênh: qua các cơ quan thông tin đại chúng, internet, qua các tủ sách pháp luật của xã, thậm chí chúng ta phải in những tờ rơi để gửi đến từng hộ dân, từng cơ sở về những vấn đề liên quan đến họ, để người dân, để doanh nghiệp tìm ra được nơi cung cấp thông tin khi họ cần. Thứ hai là vấn đề tăng cường năng lực trong quản lý. Hiện nay ta có đầy đủ công nghệ để đo đạc, kiểm tra, xử lý, nhưng vì sao những vấn đề về đất đai, môi trường vẫn chưa thực hiện được bài bản? Tăng cường năng lực ở đây, trước hết phải ở  bộ máy tổ chức. Hiện nay, tổ chức bộ máy quản lý về đất đai đã khá tốt, nhưng còn tổ chức về môi trường vẫn còn rất mỏng và lỏng lẻo. Sắp tới đây Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về tổ chức môi trường, trong đó sẽ tăng cường thêm biên chế cho các tỉnh để các tỉnh phân bố cho các huyện. Vấn đề thứ ba là nên có sự tham gia của người dân trong công tác xã hội hóa môi trường. Không thể áp dụng chủ trương cái gì cũng nhà nước làm, mà phải cho người dân cùng tham gia vào đầu tư xử lý môi trường. Nghĩa là chúng ta xã hội hóa các lĩnh vực và có sự phân công trong quản lý: hành chính sự nghiệp thì nhà nước làm, còn kinh doanh sao không để cho người dân làm?

* Được biết, hiện nay Bộ đã chủ trương công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng những cơ sở gây ô nhiễm môi trường và sẽ kiên quyết đóng cửa nhà máy nào gây ô nhiễm nặng nề mà không chịu khắc phục. Vậy việc này liệu có thực hiện được không, khi mà hiện nay chưa có một nhà máy nào, dù gây ô nhiễm nặng nề - phải bị đóng cửa hoặc đình chỉ sản xuất?

- Trước đây thì chưa, nhưng sắp tới những cơ sở gây ô nhiễm và những cơ sở không làm tốt công tác khắc phục ô nhiễm sẽ phải đóng cửa hoặc bị đình chỉ sản xuất. Luật bảo vệ môi trường năm 2005 có hiệu lực từ ngày 1-7 vừa qua quy định rất nghiêm ngặt đối với những cơ sở gây ô nhiễm môi trường. Theo một thời hạn nhất định, nếu cơ sở nào không đáp ứng yêu cầu sẽ không được hoạt động.

* Hiện nay, sông Thị Vải đang bị ô nhiễm nặng nề và Bộ TN-MT cũng đã tổ chức khảo sát, kiểm tra. Vậy hướng chỉ đạo khắc phục như thế nào, thưa Bộ trưởng?

- Trước mắt, Bộ đã tổ chức họp với 3 tỉnh, thành là Đồng Nai, TP.Hồ Chí Minh và Bà Rịa - Vũng Tàu để thống nhất các biện pháp xử lý. Về quản lý, Bộ yêu cầu 3 địa phương trên phải cùng phối hợp xử lý thông qua việc thành lập tổ kiểm tra và bảo vệ lưu vực sông Thị Vải và từng tỉnh phải xử lý ô nhiễm ngay trên bờ đối với những doanh nghiệp trên địa bàn của mình. Riêng với những cơ sở "góp phần" gây ô nhiễm sông Thị Vải bị kiểm tra vừa qua, phải tích cực ngăn ngừa và khống chế ô nhiễm. Đặc biệt đối với những cơ sở sản xuất có lượng nước thải lớn ra sông Thị Vải sẽ phải thực hiện khắc phục sớm hơn. Bộ đang trình Thủ tướng Chính phủ một số hướng giải quyết, trong đó sẽ cho thời hạn nhất định để các doanh nghiệp khắc phục. Sau thời hạn này, nếu những doanh nghiệp trên không cải thiện, sẽ kiên quyết đóng cửa. Dù biết rằng việc đóng cửa một nhà máy sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến kinh tế, xã hội, công ăn việc làm của người lao động. Nhưng không thể chấp nhận vì lợi nhuận kinh tế mà "anh" cứ gây ô nhiễm để người khác phải gánh chịu, như thế là không công bằng.

* Xin cám ơn Bộ trưởng!

P. Liễu (thực hiện)