Thi hành án dân sự: Giải pháp để hạn chế án tồn?

Thi hành án (THA) dân sự là công đoạn có nhiều khó khăn, phức tạp trong giải quyết án. Những năm qua, mặc dù ngành này có nhiều cố gắng nhưng số lượng vụ việc THA ở Đồng Nai đạt chưa cao. Nguyên nhân do đâu và cần làm gì để khắc phục?

Thi hành án (THA) dân sự là công đoạn có nhiều khó khăn, phức tạp trong giải quyết án. Những năm qua, mặc dù ngành này có nhiều cố gắng nhưng số lượng vụ việc THA ở Đồng Nai đạt chưa cao. Nguyên nhân do đâu và cần làm gì để khắc phục?

* Củng cố đội ngũ chấp hành viên

Một trong những nguyên nhân khiến lượng án tồn, khó thi hành còn cao là do đội ngũ cán bộ thiếu và chuyên môn còn nhiều hạn chế. Vì vậy, quyết tâm của ngành THA Đồng Nai là sẽ tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác này.

Một vụ cưỡng chế THA tại TP.Biên Hòa. (Ảnh minh họa)

Trong năm 2009, trung bình một chấp hành viên tại các cơ quan THA dân sự trong tỉnh thụ lý 384 vụ việc/năm. Ông Lâm Xuân Bốn, Phó trưởng THA dân sự tỉnh cho biết, hiện tại biên chế của ngành THA tại Đồng Nai có 155 cán bộ (thiếu 10 người) trong khi phải tiếp nhận thụ lý và giải quyết mới trên 20,5 ngàn vụ việc/năm. Như vậy là khá cao so với tỷ lệ chung của cả nước! Trong điều kiện khó khăn như vậy, lãnh đạo ngành THA Đồng Nai xác định giải pháp cần thiết là quy hoạch cán bộ phải thực hiện theo hướng mở; việc bố trí cán bộ phải khoa học và phù hợp với chuyên môn. Bà Phạm Thị Ngọc Yến, Trưởng THA dân sự tỉnh nói: "Trong công tác tuyển dụng cán bộ, chúng tôi thông báo rộng rãi và tổ chức thi tuyển công khai. Chúng tôi cũng kịp thời bổ nhiệm chấp hành viên cho các cơ quan THA dân sự cấp huyện, mỗi đơn vị phải đảm bảo từ 2 chấp hành viên trở lên, có như vậy mới đảm bảo công tác chỉ đạo và tiến độ giải quyết án".

Được biết, sau nhiều năm khó khăn, đến nay cơ quan THA dân sự tỉnh đã cơ bản có đủ chấp hành viên, khắc phục được tình trạng khuyết chức danh thủ trưởng cơ quan THA cấp huyện. "Hiện tại, đội ngũ chấp hành viên, cán bộ THA trên địa bàn tỉnh được đào tạo cơ bản về nghiệp vụ, từng bước hoàn chỉnh trình độ lý luận chính trị. Đặc biệt, cấp ủy Đảng các đơn vị thường xuyên chú trọng công tác giáo dục đạo đức, xây dựng tập thể đoàn kết cho cán bộ, đảng viên" - bà Yến nói.

Trong năm 2009, cơ quan THA dân sự tỉnh đã giải quyết cho nghỉ việc 3 trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ, đã kỷ luật 2 chấp hành viên vi phạm Pháp lệnh THA dân sự; ban hành 44 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ cho các đơn vị THA dân sự cấp huyện và thường xuyên tổ chức trao đổi kinh nghiệm với các đơn vị trong việc giải quyết các vụ việc phức tạp, tiến độ THA kéo dài. Theo bà Yến, cần phải xử lý nghiêm những trường hợp sai phạm, yếu kém và củng cố lại lực lượng, tăng cường chất lượng chuyên môn như vậy thì mới mong hoàn thành nhiệm vụ vốn được coi là khó khăn vào loại bậc nhất của ngành tư pháp.

* Giảm án tồn

Cũng theo bà Phạm Thị Ngọc Yến, công tác giải quyết vụ việc THA tồn do các năm trước chuyển sang đã được đơn vị đưa vào nghị quyết của chi bộ và đã xây dựng kế hoạch thực hiện qua 8 biện pháp, gồm: rà soát, phân loại, xác minh, giải pháp thi hành... Còn đối với án chưa có điều kiện thi hành thì lập danh sách để xem xét theo từng trường hợp cụ thể, từ đó đề xuất hoãn, tạm đình chỉ hoặc trả lại đơn yêu cầu THA cho đương sự. Bà Yến nói: "Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch nhằm mở các đợt cao điểm về THA, chỉ đạo chấp hành viên và cán bộ, công chức trong từng đơn vị nâng cao trách nhiệm, tận tụy với công việc, lập danh sách các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, đủ điều kiện xét miễn, giảm THA, đề nghị tòa án miễn giảm án phí theo quy định. Riêng đối với các loại việc có điều kiện thi hành thì kiên quyết áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để giải quyết dứt điểm, tránh dây dưa và không để án tồn đọng mà không có lý do chính đáng".

Đến nay, các cơ quan THA dân sự của tỉnh đã rà soát, phân loại được 641 trường hợp thuộc diện được xét miễn, giảm với số tiền trên 637 triệu đồng; đã đề nghị tòa án miễn, giảm trên 360 vụ với số tiền gần 350 triệu đồng cho các đương sự. Tuy nhiên, theo lãnh đạo một số cơ quan THA dân sự cấp huyện, việc giải quyết án tồn đọng vẫn còn gặp khó khăn khi Luật THA có hiệu lực nhưng vẫn chưa có các văn bản hướng dẫn, các biểu mẫu thực hiện chi phí tạm ứng cho công tác thẩm định giá quá ít; công tác hỗ trợ THA dân sự hiện chưa có sự chỉ đạo thống nhất các cơ quan phối hợp và việc hỗ trợ người dân chứng minh tài sản thi hành...

Để đạt mục tiêu 100% án có điều kiện phải được thi hành, tỷ lệ giải quyết án có điều kiện thi hành hoàn thành xong 80% về số việc và 55% về số tiền; giảm số lượng án tồn xuống còn 15 - 20% so với năm trước, theo ông Lâm Xuân Bốn: "Chúng tôi đang tiếp tục tăng cường công tác bồi dưỡng nghiệp vụ, giáo dục tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ chấp hành viên, cán bộ thi hành án; phối hợp với các cơ quan hữu quan và địa phương để thực thi các vụ việc phải áp dụng biện pháp cưỡng chế. Đồng thời, chỉ đạo chấp hành viên, cán bộ THA cần phải tổ chức đối thoại để các đương sự hiểu biết pháp luật và tự nguyện chấp hành".

Thành Nhân