Báo động về tình hình phạm pháp trong lứa tuổi vị thành niên

3 năm trở lại đây, tình hình tội phạm nói chung và tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên nói riêng trên địa bàn tỉnh nhà tiếp tục diễn biến phức tạp. Hàng năm, mặc dù số vụ phạm pháp của người chưa thành niên có được kéo giảm nhưng chưa đáng kể. Trong đó, số đối tượng vi phạm nhiều là từ 16 đến dưới 18 tuổi vẫn còn ở mức cao. Đa số có hành động bộc phát nên rất khó phòng ngừa, ngăn chặn cũng như quản lý, giáo dục.

Số tang vật do các em phạm tội bị công an thu giữ.

* Gây án mọi lúc, mọi nơi

Theo thống kê của Công an Đồng Nai, từ năm 2005 đến quý 2-2008, toàn tỉnh xảy ra 1.580 vụ vi phạm pháp luật của người chưa thành niên với 2.263 đối tượng. Bao gồm các tội danh giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, trộm cắp, lừa đảo, cướp giật, đánh bạc, sử dụng ma túy, mua bán, tàng trữ chất ma túy. Các vụ phạm pháp nêu trên đã được cơ quan chức năng truy tố trước pháp luật 625 vụ với 832 đối tượng; xử lý hành chính 953 vụ với 1.431 đối tượng bằng các hình thức như giao cho gia đình giáo dục; lập hồ sơ đưa vào trường giáo dưỡng; đưa ra kiểm điểm trước dân và giáo dục tại cộng đồng.

Mặc dù đã có nhiều biện pháp phòng ngừa, xử lý tích cực nhưng tình hình phạm pháp trong lứa tuổi vị thành niên vẫn chưa được kiềm chế căn bản. Số vụ phạm pháp vẫn còn xảy ra ở mức cao. Bình quân hàng năm từ 400 - 450 vụ. Dẫn đầu số vụ phạm pháp của người chưa thành niên là trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, cướp tài sản. Trong đó, có một số vụ điển hình như: vào lúc 22 giờ ngày 22-4-2007, tại khu vực nghĩa địa ấp Tân Uyên, xã Gia Tân 3, huyện Thống Nhất, Nguyễn Duy Quang (sinh năm 1991) và Trần Quang Trung (sinh năm 1992), cư ngụ cùng ấp đã dùng dao Thái Lan chặn người đi đường khống chế để cướp tài sản, bị quần chúng truy đuổi và bắt quả tang. Qua đấu tranh, Quang và Trung còn khai nhận trước đó đã thực hiện thành công 2 vụ cướp với hình thức nêu trên tại khu nghĩa địa ấp Tân Uyên. Một trường hợp khác, vào lúc 20 giờ ngày 22-3-2008, tại khu vực nhà thờ giáo xứ Lộc Lâm, khu phố 5, phường Hố Nai (TP.Biên Hòa), do mâu thuẫn, xích mích với nhau từ trước nên giữa Nguyễn Minh Sang (sinh năm 1993) và Nguyễn Văn Khoa (sinh năm 1992), cùng cư ngụ ở phường Hố Nai đã xảy ra xô xát, đánh nhau. Sang đã dùng con dao mang sẵn trong người đâm Khoa 3 nhát vào bụng làm Khoa tử vong.

* Làm gì để ngăn chặn?

Các thiếu niên này ở xã Quảng Tiến (huyện Trảng Bom) nhiều lần phạm tội trộm cắp, tháo gỡ thiết bị an toàn đường sắt đem bán ve chai.

Có thể nói, công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên đang là vấn đề bức xúc trong xã hội hiện nay. Tuy nhiên, để làm tốt công tác này đòi hỏi các cơ quan chức năng, các bậc làm cha, làm mẹ cần phải có một sự nỗ lực, quyết tâm cao trong việc quản lý, giáo dục con trẻ. Theo phân tích của các nhà chuyên môn, các vụ phạm pháp liên quan đến người chưa thành niên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến một số nguyên nhân chủ yếu như: công tác giáo dục, tuyên truyền pháp luật cho trẻ ở nhà trường, gia đình và xã hội có mặt chưa phù hợp và còn buông lỏng. Trình độ nhận thức của trẻ em ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc còn thấp. Gia đình một số em chưa thực sự quan tâm đến con cái mà chỉ lo làm ăn, không quan tâm đến sinh hoạt, học tập, sự phát triển tâm sinh lý của trẻ. Trong khi đó, bên ngoài xã hội các loại phim ảnh, sách báo độc hại, có nội dung đồi trụy, kích động bạo lực xâm nhập ào ạt mà chưa có biện pháp quản lý, ngăn chặn hữu hiệu. Đây là nguyên nhân tác động đến một số trẻ có lối sống buông thả, rất dễ bị lôi cuốn vào các hành vi phạm pháp.

Từ những nguyên nhân nêu trên, để thực hiện tốt NQ09/CP và Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm nói chung, tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên nói riêng giai đoạn từ nay đến 2010 đòi hỏi công tác quản lý, giáo dục con em phải hết sức chặt chẽ. Từng gia đình, địa phương phải chủ động điều tra, phát hiện số trẻ em có nguy cơ làm trái pháp luật thông qua các biểu hiện như sử dụng chất kích thích, uống rượu bia, sử dụng ma túy, xem phim ảnh đồi trụy, trẻ em có hạnh kiểm kém, thường xuyên trốn học, hay mang theo trong người hung khí dao, gậy v.v... Bên cạnh đó, cần chú ý đến việc thực hiện chương trình bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, giáo dục học sinh cá biệt, phát động phong trào quần chúng phát hiện, thu hồi các ấn phẩm văn hóa độc hại, các loại đồ chơi nguy hiểm, xóa bỏ các tụ điểm hoạt động văn hóa không lành mạnh, quản lý tốt các dịch vụ văn hóa cũng như nâng cao vai trò, trách nhiệm của các ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương trong công tác đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội.

Đ.V