Xã hội hóa giao thông ở một khu phố: Khi lòng dân đã thuận

Gần đây, nhiều người đến KP3, phường Tân Phong (TP. Biên Hòa) đều phải trầm trồ, thán phục khi nhìn thấy những con đường vừa mới được bê tông hóa trông khá sạch, đẹp. Bằng chất giọng xứ Nghệ còn khá đậm, ông Trịnh Công Thuần, khu phố trưởng KP3 vui vẻ cho chúng tôi biết

Một trong những con đường của KP3, phường Tân Phong vừa mới hoàn thành

- Tất cả đều bắt đầu từ sự đồng thuận của lòng dân cả đấy các anh ạ! Điều này chẳng có gì mới, bởi đó là muôn năm rồi. Có mới chăng là cách làm của chúng tôi mà thôi.

Theo ông Thuần, KP3 thuộc diện trung bình so với 10 khu phố của toàn phường Tân Phong với 470 hộ và 3.150 nhân khẩu. Trong đó, có một số dân tộc anh em chung sống (bao gồm: Hoa, Nùng, Tày, Thanh, Thái, Khơ Me, và Kinh...) và khoảng 80% đồng bào theo đạo Công giáo. Người dân nơi đây đa số làm nghề kinh doanh - dịch vụ, tiểu thương, buôn bán nhỏ. Một số hộ khác đi làm rẫy tận Sông Thao, Bàu Hàm (thuộc các huyện: Thống Nhất, Trảng Bom). Tỷ lệ hộ giàu không đáng kể, nhưng từ năm 2001 đến 2005 toàn phường đã hết hộ nghèo theo chuẩn mực mới. Bà con lương, giáo, các dân tộc chung sống hòa thuận, chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Ông Thuần nói: "Tháng 9-2003, tôi được bà con tín nhiệm bầu làm khu phố trưởng cũng cảm thấy hơi lo lo. Về mặt tuổi tác thì chưa thành vấn đề nhưng điều quan trọng là liệu mình có đủ năng lực đứng mũi chịu sào, quy tụ lòng dân hay không? Chính vì vậy, trước lúc nhận nhiệm vụ, tôi thành thực báo cáo với dân trong một cuộc họp có đông đủ đại diện các hộ gia đình rằng, nếu bà con tin tưởng, gửi gắm trách nhiệm thì tôi nhận và đưa hết nhiệt huyết ra làm, nhưng mong bà con đồng thuận, tránh tình trạng bàn bạc thống nhất rồi để đó, nói mà không làm, kết cục chẳng đi tới đâu. Tôi vừa nói xong, bà con đã biểu hiện sự đồng thuận bằng cách vỗ tay nhiệt tình...".

Kể từ sau đó, hàng ngày ông Thuần thu xếp thời gian xuống các tổ dân phố gặp gỡ, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của bà con. Đã hơn 30 năm kể từ sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 1975, vậy mà cái khu phố dân cư tương đối ổn định này lại chưa có lấy một khúc đường nào cho ra hình ra dáng, bởi tất cả là đường cấp phối lổn nhổn đá sỏi. Có nơi chỉ một vài trận mưa lớn, nước đã đọng lỏng bỏng. Trước tình hình đó, ông Thuần đã trao đổi với các tổ trưởng dân phố, tổ chức đoàn thể rồi xin ý kiến của cấp ủy, chi bộ để tìm cho được giải pháp tháo gỡ...

Thực ra trước đây, KP3 cũng đã có một đôi lần đề cập đến việc cải tạo, nâng cấp các tuyến đường trong khu dân cư. Nhưng tất cả vẫn không đem lại hiệu quả vì bàn rồi để đó, chứ chưa có giải pháp khả thi.

Rút kinh nghiệm về vấn đề này, trước khi bước vào triển khai kế hoạch, khu phố đã họp thống nhất chủ trương và mời đơn vị đối tác về khảo sát thiết kế, lên phương án, giá cả. Sau khi tiến hành xong bước này thì đưa ra tổ dân phố bàn bạc và lập tổ giám sát thi công công trình gồm những người có đầy đủ uy tín. Tổ này chịu trách nhiệm đứng ra thu tiền từng hộ dân và chi trả cho bên thi công.

Nói thì đơn giản nhưng thực tế khi bắt tay vào việc, không ít gia đình phải cố gắng lắm mới đóng góp nổi. Song, không ai ỷ lại hoàn cảnh, dựa dẫm vào cộng đồng. Bởi, khi khu phố quyết định triển khai thi công công trình, ít ngày sau các hộ thúc giục nhau mang tiền tới nộp một cách vui vẻ. Có người còn nói: "Các bác làm nhanh nhanh lên cho dân bọn tôi được nhờ nhé. Khổ quá rồi, mấy chục năm qua, từ ông già, bà lão tới trẻ con cứ chịu cảnh đi trên những con đường sỏi đá lổn nhổn; mùa mưa thì lầy lội bẩn thỉu, mùa nắng lại bụi bặm...".

Nghe vậy, ông Thuần hết sức phấn chấn. Nhưng để thực hiện nhanh, chất lượng và hợp lý về giá cả là thử thách lớn, buộc khu phố phải cân nhắc kỹ lưỡng. Ban đầu khu phố định làm mỗi con đường đều có hai con mương thoát nước chạy song song hai bên, cộng với đổ bê tông mặt đường có độ dày 10cm, trị giá khoảng 130.000đ/m2. Nhưng qua xem xét thực tế và tính toán lại, khu phố quyết định chỉ làm một con mương thoát nước ngay giữa lòng đường, ở trên có chạy hàng tấm đan bê tông. Như thế đường không những vững chắc mà nền đường lại rộng vì tận dụng được cả bề mặt của con mương. Với sự thay đổi này, trị giá một m2 đường không chỉ đã giảm từ 130.000đ/m2 xuống còn 85.000đ/m2, mà công trình vẫn đảm bảo chất lượng, nên dân rất phấn khởi.

Kết quả, sau gần ba tháng khẩn trương thi công, 4 tuyến đường hẻm trong khu phố có chiều dài hơn 600m, với diện tích 2.488m2, kinh phí đầu tư 184 triệu đồng đều do dân tự đóng góp (bình quân mỗi hộ góp hơn 1.500.000đ). Trong số đó, có gia đình vợ chồng ông bà Cúc ủng hộ 3.000.000đ ngoài phần đóng góp như mọi người. Điều đáng nói ở đây là do công khai dân chủ từ khâu triển khai thực hiện đến chi tiêu tài chính nên người dân phấn khởi, tin tưởng vào lãnh đạo của khu phố và tổ quản lý công trình.

Nguyễn Quốc Hoàn