Nạn nhân của một vụ thi hành án sai ở huyện Trảng Bom:
Gian truân bước đường đi tìm công lý!

Ông Vũ Đức Liêm trước chồng hồ sơ liên quan đến vụ kiện Đội THA huyện Thống Nhất .

Như tin đã đưa, mới đây Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) tỉnh đã ra quyết định truy tố bị can Đỗ Ngọc Chất và Phùng Văn San (nguyên đội trưởng và nguyên chấp hành viên Đội Thi hành án huyện Thống Nhất - nay là huyện Trảng Bom) ra tòa với tội danh "Ra quyết định trái pháp luật" (trước đây, ông Chất và ông San bị Viện KSND tối cao khởi tố với tội danh "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng"). Hai bị can Chất và San ra hầu tòa chỉ còn là thời gian, song điều đáng nói là, nạn nhân của vụ thi hành án sai (ông Vũ Đức Liêm và gia đình) trong suốt 10 năm qua, phải sống trong cảnh nghèo khó, con cái học hành dở dang. Ông Liêm đã chấp nhận tốn kém để khiếu kiện khắp nơi, những mong đòi lại được công bằng. Tuy nhiên đến nay, yêu cầu được giải quyết trả lại tài sản cho gia đình ông  vẫn chỉ nằm trên... giấy!

Theo quyết định của Tòa án nhân dân (TAND)  huyện Thống Nhất (cũ), năm 1995, bà Phạm Thị Dung (vợ ông Vũ Đức Liêm) phải có trách nhiệm chi trả cho 17 chủ nợ một khoản tiền lớn. Do không có điều kiện để thi hành án (THA) nên Đội THA huyện đã tổ chức cưỡng chế căn nhà (15 mét x 62 mét) của vợ chồng ông Liêm và bà Dung (căn nhà thuộc thôn Tây Lạc, ấp Bùi Chu, xã Bắc Sơn), sau đó được Đội THA huyện bán đấu giá cho ông Nguyễn Văn Dĩ với số tiền 152 triệu đồng). Ngay sau đó, Đội THA huyện Thống Nhất (cũ) tiến hành cưỡng chế. Do không đồng tình với quyết định THA nên gia đình ông Liêm có phản ứng. Từ  chỗ này, ông Đỗ Ngọc Chất liền quy kết ông Liêm và cô con gái lớn có hành vi chống người thi hành công vụ nên yêu cầu công an bắt giam. Chính vì "hình sự hóa" vấn đề đã khiến con gái ông Liêm đang học Cao đẳng sư phạm phải bỏ dở. Sau khi ra tù, ông Liêm tiến hành gửi đơn khiếu nại, đề nghị được giải quyết trả lại 1/2 căn nhà là tài sản đồng sở hữu cùng vợ. Khi gửi đơn, ông Liêm chỉ ấp ủ một điều là trường hợp của mình sẽ được cơ quan chức năng sớm quan tâm xem xét để 6 người con ông có chỗ ăn ở, học hành. Thế nhưng, "hành trình" khiếu kiện của ông không phải chỉ 1 hoặc 2 năm, mà kéo dài đến gần 10 năm với khoảng 350 lượt đơn gửi đến các cơ quan có thẩm quyền của địa phương, cả trung ương và các cơ quan thông tấn báo chí. "Hành trình" này, theo ông Liêm là cả một quá trình gian nan, bởi gia đình ông vốn đã nghèo, khi bị kê biên tài sản thì trắng tay. Vợ ông, do quá căng thẳng nên lâm bệnh nặng và qua đời vào năm 2003. Để có tiền làm hồ sơ, phô-tô tài liệu gửi đi, ông Liêm cùng các con đã phải làm thuê, làm mướn đủ kiểu...

Tháng 8-1998, Cục Quản lý THA thuộc Bộ Tư pháp có công văn số 439/TP-THA gửi Phòng THA tỉnh Đồng Nai yêu cầu kiểm tra, xem xét cụ thể việc khiếu nại của ông Liêm. Kết quả báo cáo về Bộ Tư pháp và trả lời cho đương sự. Theo ông Liêm, đây là cơ quan đầu tiên có ý kiến đối với đơn khiếu nại của ông, nhưng chỉ dừng lại ở chỗ... xem xét. Chờ đợi mãi nhưng đơn khiếu nại của ông cứ "ra đi biền biệt" nên tháng 7-1999, ông Liêm chính thức khởi kiện Đội THA - cơ quan đã làm cho gia đình ông nhà tan, cửa nát; con cái học hành dở dang. Ngày 12-1-2001, tức gần 18 tháng sau, TAND huyện Thống Nhất mới đưa vụ việc ra xét xử và quyết định: Hủy một phần hợp đồng bán đấu giá nhà của bà Dung giữa Đội THA huyện Thống Nhất và ông Nguyễn Văn Dĩ; buộc ông Dĩ phải trả lại một phần đất (đã mua đấu giá) cho ông Liêm; buộc Đội THA có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Liêm với số tiền là 22,8 triệu đồng... (Quyết định sơ thẩm số 10/DSST). Bản án dân sự đã tuyên khiến các bên đương sự không đồng tình vì cho rằng, phán quyết của TAND huyện Thống Nhất (cũ) là chưa hợp lý nên kháng án. Ngày 26-6-2001, TAND tỉnh xét xử phúc thẩm, quyết định: Hủy bản án sơ thẩm số 10/DSST của TAND huyện Thống Nhất; giao hồ sơ về lại cho TAND huyện để tiến hành theo trình tự tố tụng chung, với thành phần xét xử khác. Đáng kể là, từ đó cho đến hơn 1 năm sau vụ việc vẫn rơi vào im lặng. Niềm hy vọng về khối tài sản sẽ được Tòa án giải quyết thì ngày qua ngày bị bế tắc, ông Liêm đã nhiều lần đích thân đến "gõ cửa" các cơ quan Tư pháp của tỉnh và huyện đề nghị can thiệp, nhưng đều không đạt kết quả. Ngày 5-9-2002, TAND tỉnh có thông báo trả lời ông Liêm cho biết, TAND tỉnh đã chỉ đạo cho TAND huyện đưa vụ việc ra xét xử sơ thẩm lần 2, dự kiến phiên tòa tiến hành vào ngày 25-9-2002. Lạ ở chỗ, trước khi phiên tòa được mở như TAND tỉnh đã thông báo (25-9) một tuần thì TAND huyện Thống Nhất ra quyết định số 9/QĐ-TĐC "Đình chỉ việc giải quyết vụ án dân sự đã thụ lý", nhưng không hề nêu lý do vì sao (?!). Phiên tòa không diễn ra như nhiều người mong đợi, khiến thời gian chờ đợi của gia đình ông Liêm cứ thế dài ra. Mãi đến ngày 19-1-2005, TAND tỉnh mới có thông báo gửi ông Liêm với nội dung như sau: "Vụ án dân sự đòi lại tài sản giữa nguyên đơn Vũ Đức Liêm và bị đơn là Đội THA huyện Thống Nhất (cũ) do TAND huyện Trảng Bom thụ lý giải quyết. Nhưng do (TAND huyện) đã ra quyết định tạm đình chỉ, và hiện chưa có văn bản pháp luật quy định, hướng dẫn về thẩm quyền và trình tự giải quyết đối với loại việc kiện này. Khi nào có văn bản pháp luật quy định thì Tòa án sẽ tiếp tục giải quyết...".

Như thế là cho đến nay, việc khiếu kiện đòi lại tài sản; hay nói khác đi là đòi lại công bằng theo đúng quy định của pháp luật đối với gia đình ông Vũ Đức Liêm sau gần 10 năm vẫn chưa hứa hẹn một điều gì tốt đẹp.

  Tạ Nguyên