Mô hình cai nghiện ma túy tại gia đình được triển khai có hiệu quả ở phường Thống Nhất

Có tìm hiểu cuộc sống thực tế của những đối tượng nghiện ma túy nay đã cai nghiện ở phường Thống Nhất (TP. Biên Hòa), chúng tôi mới nhận ra những nỗ lực của tập thể, nhân dân trong phường; đồng thời cho thấy về sức mạnh kỳ diệu của gia đình và cộng đồng trong viêc vực dậy những số phận một thời lầm lỗi.

Hội nghị trao đổi kinh nghiệm xây dựng xã, phường lành mạnh không có tệ nạn xã hội được tổ chức tại phường Thống Nhất.

* Nghe và thấy

Ngày làm việc của các cán bộ phòng chống các tệ nạn xã hội (TNXH) phường Thống Nhất đều bắt đầu với những danh sách, những dòng ghi chép rất cẩn thận, tỉ mỉ về diễn biến của các đối tượng đang cai nghiện ma túy (MT), trong diện nghi vấn hoặc đã cai nghiện có kết quả để báo cáo với lãnh đạo làm cơ sở xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng tháng, từng quý. Chị Thanh Hà, cán bộ phụ trách công tác phòng chống tệ nạn xã hội phường Thống Nhất cho biết: "Chúng tôi thường xuyên đến từng gia đình có đối tượng để nắm bắt tình hình. Khi được tin báo của quần chúng về đối tượng nghi vấn sử dụng MT, chúng tôi lên kế hoạch tiếp cận với gia đình, làm công tác tư tưởng để họ cho phép chúng tôi thử phản ứng ngay tại nhà. Nếu thấy nghiện chúng tôi lập tức phối hợp với gia đình lên kế hoạch cụ thể để cai nghiện cho đối tượng tại nhà. Trong thời gian đó, chúng tôi thường xuyên đến động viên, theo dõi trong quá trình điều trị cũng như sau khi cai". Với cách làm này, trong hai năm 2003-2004, phường đã tổ chức được 2 đợt cai nghiện tại gia đình và cộng đồng cho 28 đối tượng, trong đó có 17/28 đối tượng sau khi cai không tái nghiện. Bên cạnh đó, phường còn tổ chức hỗ trợ vốn cho 6 gia đình đối tượng để sản xuất, kinh doanh và phối hợp với cơ sở sản xuất đóng trên địa bàn tạo việc làm tại chỗ cho các đối tượng sau khi cai. Đến nay, đã có 12 đối tượng có việc làm ổn định, 2 đối tượng đang học nghề, 3 đối tượng làm phụ hồ.

Chúng tôi đến một khách sạn tư nhân nằm trên QL15 thuộc khu phố 3 của phường. Trước khi tới đây, chúng tôi đã được chị Hà giới thiệu qua về Th. nên khi đến nơi, không khó lắm để nhận ra Th. Chàng thanh niên có gương mặt hiền và ánh mắt rất tươi. Th. đã rất cởi mở kể cho chúng tôi nghe về những năm tháng nghiện MT của mình. Th. cho biết mình nghiện MT từ năm 1999 và đã được gia đình đưa đi cai nghiện 4 lần tại nhiều trung tâm nhưng đều thất bại. Đến năm 2003, ngay khi mô hình cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng mới được hình thành, gia đình Th. đã đăng ký tham gia. Đến nay, Th. đã thoát ra khỏi sự cám dỗ của MT và hiện nay đã có công việc ổn định thu nhập cao. Th. tâm sự: "Đó là những năm tháng đen tối nhất của đời em, nghĩ lại giờ vẫn thấy sợ. Bây giờ, ngoài giờ đi làm em ở nhà giúp mẹ quản lý khách sạn, giờ đây em sống rất vui và có ý nghĩa".

Cũng giống như Th., Tr. đã tham gia cai nghiện tại nhiều nơi với nhiều cách khác nhau nhưng rồi sau một thời gian ngắn trở về nhà Tr. lại tái nghiện. Tr. kể: "Lần cai nghiện tại nhà, nhìn thấy cha mẹ, chị, vợ lo buồn và vất vả ngày đêm, rồi bà con lối xóm cũng thường xuyên qua lại hỏi thăm, nhất là mấy chị ở phường nên nhiều đêm nằm nghĩ lại thấy mình đã làm cho biết bao nhiêu người phải buồn, nên em quyết tâm từ bỏ MT". Hiện giờ, mặc dù công việc của Tr. chỉ là lao động thời vụ, nhưng Tr. vẫn cảm thấy vui vì những lúc nghỉ ở nhà, Tr. phụ giúp các công việc gia đình và chăm sóc con cái để vợ yên tâm đi làm (hiện nay Tr. có hai con, cháu lớn 2 tuổi, cháu nhỏ 7 tháng tuổi).

Đến với gia đình anh H., chúng tôi được bố anh đón tiếp ngay tại bè nuôi cá của gia đình. Anh H. không có nhà, vì phải đi học. Ba của anh khoe: "Hiện nay cháu đang theo học khóa học về thanh nhạc tại Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh. Vừa rồi, cháu còn được nhận học bổng nữa đấy". Nhìn vào mắt của người cha chúng tôi thấy rõ niềm hạnh phúc đang dâng trào. Ông cho biết: "Ngày đó gia đình tôi ai cũng buồn và tuyệt vọng vì cháu. Đến khi các anh, chị ở phường đến nói chuyện và hướng dẫn chúng tôi về mô hình cai nghiện tại nhà, tôi như được tiếp thêm sức mạnh. Giờ thì cháu nó đã cai được rồi, lại có tương lai rồi, vui lắm các cô ơi!". Rồi chỉ cho chúng tôi xem bè cá của gia đình, ông cho biết thêm: "Nhờ Hội nông dân cho vay 10 triệu đồng nên chúng tôi mở rộng quy mô nuôi cá để tạo việc làm cho cháu trong thời gian đầu cai nghiện. Hàng ngày ngoài giờ lên lớp cháu ở nhà phụ giúp tôi".

Trong những ngày chúng tôi cùng chị Hà đi tìm hiểu, đến đâu chúng tôi cũng được bà con lối xóm tiếp đón vui vẻ. Đặc biệt, gia đình các đối tượng ai cũng vui mừng bày tỏ lòng biết ơn các cán bộ làm công tác phòng chống TNXH. Bà nội của anh Nh., một đối tượng đã cai nghiện thành công năm 2003, hiện đang làm công nhân tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2 xúc động nói: "Các cô chú đã giúp chúng tôi cứu sống cháu". Và cũng chính từ những chuyến đi khảo sát thực tế thường xuyên như vậy, chị Hà đã được bà con chòm xóm cung cấp những thông tin quan trọng về các đối tượng có biểu hiện sử dụng MT. Nhờ đó, công tác phòng chống MT ngày càng thu được nhiều kết quả.

* Hiệu quả từ một mô hình

Những kết quả trên đây có được là nhờ mô hình cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng được triển khai ở phường Thống Nhất trong những năm qua. Có được kết quả này là nhờ các ban, ngành, đoàn thể của phường đã có sự phối kết hợp chặt chẽ để cùng thực hiện chương trình chung. Sự tận tụy của các cán bộ phường trong nỗ lực quyết tâm bài trừ TNXH ra khỏi cuộc sống cộng đồng cũng là yếu tố quyết định mang lại hiệu quả tích cực. Mặt khác, trong thời gian qua, nhân dân trong phường đã góp phần quan trọng trong việc phát hiện những tụ điểm tiêm chích di động, những nhóm thanh thiếu niên tụ tập có dấu hiệu sử dụng MT. Đặc biệt hơn, các gia đình có người nghiện thường xuyên cung cấp cho địa phương những nguồn tin về những đối tượng mua bán, sử dụng MT. Từ đó việc điều tra, xét nghiệm để phát hiện các đối tượng nghiện MT ngày càng thuận lợi hơn.

Ông Hồ Văn Hoài, Trưởng ban phòng chống TNXH phường Thống Nhất khẳng định: "Mô hình cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng của phường đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ của các ban, ngành, đoàn thể của phường, đặc biệt là lực lượng quần chúng nhân dân. Những kết quả bước đầu đạt được sẽ củng cố thêm lòng quyết tâm của chúng tôi trong công tác".

Từ kết quả trên, vừa qua Ban chỉ đạo phòng chống AIDS của tỉnh đã đề nghị các địa phương trong tỉnh cần học tập và nhân rộng mô hình cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng của phường Thống Nhất. Tiếng lành đồn xa, thành công của phường Thống Nhất đã lan xa ra khỏi phạm vi tỉnh nhà. Vừa qua, đoàn đại biểu tỉnh Bắc Giang đã đến tham quan và học hỏi kinh nghiệm của mô hình này. Ngoài ra, Đài truyền hình Việt Nam đã đến để ghi nhận kết quả thực tế nhằm tuyên truyền sâu rộng trên phạm vi cả nước.

Thúy Hằng