Ma túy - HIV vẫn đang là nỗi lo ở xã nghèo Bàu Hàm

Bàu Hàm là một xã nghèo thuộc vùng sâu của huyện Trảng Bom, có 1.400 hộ dân, trong đó 65% số hộ là đồng bào người Hoa. Đằng sau cái vẻ bình lặng của vùng quê này lại nổi lên tình trạng rất đáng lo sợ đó là tệ nạn thanh niên nghiện hút và lây nhiễm HIV.

Anh L.T.S một người nghiện ma túy và nhiễm HIV ở xã Bàu Hàm.

Bàu Hàm là một xã nghèo thuộc vùng sâu của huyện Trảng Bom, có 1.400 hộ dân, trong đó 65% số hộ là đồng bào người Hoa. Đằng sau cái vẻ bình lặng của vùng quê này lại nổi lên tình trạng rất đáng lo sợ đó là tệ nạn thanh niên nghiện hút và lây nhiễm HIV.

 

*Tâm sự của một người nhiễm HIV

 

Tiếp chúng tôi tại gia đình ở ấp Tân Việt, xã Bàu Hàm, anh L.T.S không ngần ngại cho biết: "Tôi nghiện hút từ năm 1997, đầu tiên là theo bạn bè hút bồ đà, rồi chuyển sang hít heroin và sau đó chuyển sang chích. Sau 2 năm nghiện ma túy, tôi phát hiện mình bị nhiễm HIV. Đám bạn của tôi đã chết dần vì AIDS cả rồi. Ở  xã này tôi biết có hàng chục người nghiện ma túy, hàng chục người nhiễm HIV nhưng người ta giấu vì sợ làng xóm xa lánh". S nhớ lại quãng thời gian nghiện ngập của mình: Gia đình S. có nhiều rẫy trồng cà phê, tiêu thuộc vào hàng khá giả ở địa phương. Khi mới lớn, thấy đám bạn thanh niên hút chích, gia đình lại có tiền nên S. bị lôi kéo và S. nghĩ chơi thử cho biết. Hút bồ đà thấy không đã, S. chuyển sang hít heroin, rồi tiêm chích ma túy. Hết cữ thuốc này, S. chơi sang cữ khác, có ngày S. nướng cả triệu đồng để thỏa mãn cơn nghiện. Dần rồi cha mẹ cũng biết, tiền bạc của gia đình cạn dần. S. quyết tâm đi cai nghiện. Sau  2 lần tự đi cai ở trung tâm về tưởng chừng sẽ giúp S. hoàn lương nhưng S. lại tiếp tục  giao du với những người mới quen trong thời gian đi cai nghiện và thế là S. lại tái nghiện. Chơi ma túy, S. cũng biết nguy cơ lây nhiễm HIV: "Tôi biết việc dùng chung kim tiêm là nguy cơ dẫn đến HIV, nhưng lúc đói thuốc thì người nghiện gần như bất kể tất cả, chuyện dùng chung kim tiêm khi đó chẳng có gì đáng sợ".  Ban đầu, phát hiện mình bị nhiễm HIV, S. đau buồn vô cùng, nhưng được gia đình lo lắng chăm sóc, được bác sĩ tư vấn S. đã vượt qua được mặc cảm, cố gắng sống lạc quan hơn để giữ gìn sức khỏe. S. khoe: "Hiện tôi đã tự cai tại nhà được 2 tháng. Nghĩ lại, hối hận thì đã muộn. Nếu được tôi cũng khuyên các bạn trẻ hãy tránh xa ma túy". Không ngần ngại, ở các buổi tuyên truyền phòng chống ma túy, HIV/AIDS được địa phương tổ chức S. lên diễn đàn lấy chuyện của mình tuyên truyền cho thanh niên hiểu. S. tâm sự: "Tôi không sợ làng xóm kỳ thị đâu, mình nói ra là để mọi người thấy được tác hại của ma túy. Tôi biết nhiều người bạn của tôi đã nhiễm HIV nhưng họ lại giấu gia đình, giấu người thân và không muốn cho ai biết". Có lẽ suy nghĩ  và nhận thức của một người nghiện ma túy, nhiễm HIV như anh S. trong xã hội là không nhiều. Và nhất là đối với địa phương như ở xã Bàu Hàm lại càng hiếm. Bởi tệ nạn ma túy ở Bàu Hàm vẫn đang là nỗi  lo của nhiều gia đình, của chính quyền địa phương.

 

*Vẫn còn là điểm "nóng"...

Đường vào xã Bàu Hàm là một pano tuyên truyền tác hại của ma túy - HIV/AIDS.

3 năm trước đã có nhiều bài báo trên các phương tiện thông tin đại chúng báo động về tình trạng sử dụng ma túy và tình hình lây nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư ở xã Bàu Hàm. Nhìn lại ngần ấy thời gian, khi nhắc đến vấn đề này ở Bàu Hàm, chủ tịch UBND xã Vũ Mạnh Cường nhìn nhận: "Địa phương chúng tôi và các cơ quan chuyên môn cấp huyện, tỉnh đã nỗ lực nhiều trong công tác phòng chống ma túy, HIV nhưng nói thật tình hình nghiện hút ma túy ở đây vẫn không giảm. Hôm nay ở đây lại thêm một ca chết trẻ nữa, người nhà cho rằng con gái họ chết vì bệnh phổi nhưng chúng tôi biết rõ cô ta đã nhiễm HIV và đã chuyển sang AIDS". Theo danh sách quản lý của công an xã, Bàu Hàm hiện có 25 đối tượng nghiện hút, tiêm chích ma túy và có khoảng 20 trường hợp đã nhiễm HIV do ngành y tế ở địa phương quản lý. Số người nghiện và người nhiễm HIV này hầu hết ở độ tuổi từ 18 đến 30. Từ năm 2000 trở đi, tình hình tiêm chích ma túy rộ lên ở Bàu Hàm, các ca nhiễm HIV được phát hiện và tăng cao vào những năm sau. Chính quyền địa phương và các cơ quan hữu trách ở huyện, tỉnh vào cuộc với những biện pháp chủ yếu cũng chỉ là đưa các đối tượng tiêm chính ma túy đi cai nghiện đồng thời tuyên truyền ý thức phòng chống ma túy, HIV trong cộng đồng dân cư, trong trường học; kể cả mời người nghiện ma túy, người nhiễm HIV đến nói chuyện trong các buổi tuyên truyền. Thế nhưng tình hình hầu như vẫn không có gì chuyển biến. Các báo cáo về công tác phòng chống ma túy ở xã Bàu Hàm cho thấy năm 2003 số người nghiện ma túy có giảm, năm 2004 số lượng này giữ nguyên và chỉ trong 6 tháng đầu năm 2005 số người nghiện ma túy lại tăng thêm 5 người. Trao đổi với chúng tôi, Phó trưởng Công an xã Bàu Hàm Phạm Quốc Phòng cho biết: "Những số liệu trên chỉ là các đối tượng có trong danh sách quản lý ở địa phương, còn trên thực tế thì còn nhiều hơn, bởi nhiều gia đình có con em nghiện ma túy vẫn giữ kín không muốn cho cộng đồng biết, hoặc tâm lý của người Hoa rất trọng nam nên thường nuông chiều con trai, do vậy  không ít trường hợp nghiện hút từ ý thức này". Một nguyên nhân khác, theo đánh giá của cán bộ xã Bàu Hàm, thì trình độ học vấn trong đồng bào người Hoa ở địa phương còn thấp, nhiều người không quan tâm đến tác hại của ma túy, cũng chẳng cần để ý đến HIV là gì! Nhiều gia đình chỉ chú tâm vào công việc nương rẫy mà không để ý đến chăm lo, giáo dục con cái, chỉ đến khi công an đến báo tình trạng nghiện hút của con em thì trong gia đình mới biết. Nhiều người nghiện ma túy, nhiễm HIV lại mang tâm lý lo ngại sự kỳ thị trong cộng đồng . Ma túy, HIV ở xã Bàu Hàm đã làm cho nhiều gia đình kinh tế kiệt quệ do phải tốn tiền chạy thuốc, điều trị HIV cho người thân. Thậm chí có trường hợp hai vợ chồng già đang phải còng lưng làm rẫy để nuôi hai người con trai  bị nghiện ma túy và nhiễm HIV!

Giảm tỷ lệ người nghiện ma túy, ngăn chặn được tình hình lây nhiễm HIV  đang là một bài toán khó cho chính quyền ở xã Bàu Hàm. Đằng sau những cổng chào "ấp văn hóa" ở Bàu Hàm vẫn còn diễn ra những người nghiện ma túy, những số phận đang chống chọi với đại dịch HIV/AIDS. Cách tốt nhất trong việc phòng chống ma túy, ngăn chặn tình trạng lây nhiễm HIV ở Bàu Hàm vẫn là đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động trong cộng đồng dân cư cần có cái nhìn thiện cảm hơn, tránh sự kỳ thị đối với người nghiện ma túy, người nhiễm HIV. Sự chia sẽ đó sẻ giúp người nghiện ma túy người nhiễm HIV có trách nhiệm hơn với bản thân, với xã hội.  Đồng thời cần làm tốt công tác vận động tuyên truyền cho các bậc làm cha mẹ ở Bàu Hàm cần có sự quan tâm hơn đến việc giáo dục, chăm lo cho con cái.

Mạnh Thắng