Cảnh báo thủ đoạn mạo danh cán bộ lừa người dân cài ứng dụng giả

Các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ bảo hiểm xã hội (BHXH), công an hoặc cán bộ xã, phường lấy lý do cập nhật dữ liệu, xác thực tài khoản, hoàn trả tiền bảo hiểm y tế (BHYT) để dụ người dân cài ứng dụng giả mạo, đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tài sản.

Mạo danh cán bộ để lừa đảo

BHXH Việt Nam vừa phát đi cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ BHXH, công an hoặc cán bộ xã, phường để lừa người dân cài đặt ứng dụng VssID giả mạo, đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tài sản.

Theo Công an thành phố Cần Thơ, các đối tượng thường gọi điện, tự xưng là cán bộ BHXH khu vực hoặc công an phụ trách địa bàn, thông báo người dân thuộc diện được cấp thẻ BHYT theo diện an toàn khu hoặc được hoàn trả tiền đóng BHYT năm 2026. Các đối tượng đưa ra lý do cấp bách như: “hồ sơ định danh điện tử bị lỗi”, “chưa kích hoạt mã đối tượng an toàn khu trên hệ thống VssID” hoặc “thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp”... Người dân bị thúc ép xử lý ngay trong ngày để tránh mất quyền lợi. Các đối tượng còn đề nghị kết bạn qua Zalo, hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến để tạo lòng tin.

Khi người dân đồng ý, các đối tượng gửi link dẫn đến trang web giả mạo cổng dịch vụ công hoặc tệp cài đặt có đuôi .apk, liên tục yêu cầu tải ứng dụng và cấp quyền trợ năng trên điện thoại, đặc biệt là thiết bị sử dụng hệ điều hành Android. Nếu người dùng cài đặt ứng dụng chứa mã độc và cấp các quyền truy cập nguy hiểm, kẻ gian có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị, theo dõi thao tác trên màn hình, đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng và mã OTP để thực hiện giao dịch trái phép.

Công an tỉnh Hưng Yên cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ BHXH, công an hoặc cán bộ xã, phường để yêu cầu người dân cập nhật, đồng bộ dữ liệu, xác thực tài khoản. Các đối tượng thông báo việc khám, chữa bệnh và hưởng chế độ BHXH, BHYT sẽ được liên kết trực tuyến, tích hợp trên ứng dụng VssID, không cần sử dụng thẻ BHYT hay sổ BHXH giấy như trước. Nếu không thực hiện, người dân có thể bị gián đoạn quyền lợi.

Sau đó, các đối tượng gửi link hoặc mã QR yêu cầu tải tệp có tên “vssid.apk”. Đây là ứng dụng giả mạo VssID, có giao diện, biểu tượng và tên gọi tương tự ứng dụng chính thức của BHXH Việt Nam. Khi cài đặt, ứng dụng có thể yêu cầu quyền đọc tin nhắn, truy cập danh bạ hoặc điều khiển màn hình từ xa. Qua đó, các đối tượng có thể đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP và chiếm đoạt tài sản.

Tại Đồng Nai, thủ đoạn mạo danh cán bộ BHXH từng được ghi nhận. Đầu tháng 1-2026, BHXH cơ sở Xuân Lộc nhận được nhiều phản ánh của người dân về việc các đối tượng giả danh cán bộ BHXH gọi điện, nhắn tin, gửi link giả mạo, kết bạn qua Zalo, sử dụng logo và hình ảnh của cơ quan để tạo lòng tin.

Các đối tượng lấy lý do tích hợp thẻ BHYT, chi trả chế độ hưu trí hoặc cập nhật ứng dụng VssID để yêu cầu người dân cung cấp số căn cước, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng và những thông tin cá nhân khác. Có trường hợp, đối tượng còn phát hành thư mời về việc hỗ trợ BHYT, yêu cầu hộ gia đình đăng ký hồ sơ BHYT điện tử và mang giấy tờ tùy thân đến BHXH cơ sở Xuân Lộc làm việc.

Những thủ đoạn nêu trên lợi dụng chính sách an sinh mà người dân quan tâm để tạo lòng tin, sau đó từng bước dẫn dụ nạn nhân cung cấp thông tin hoặc cài đặt ứng dụng giả mạo. Đặc biệt, việc liên tục thúc ép xử lý ngay trong ngày khiến người dân dễ mất cảnh giác, không kịp kiểm chứng trước khi làm theo hướng dẫn.

Chủ động tránh bẫy lừa

BHXH Việt Nam khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức, thận trọng trước những yêu cầu cài đặt ứng dụng, cung cấp thông tin bảo mật hoặc chuyển tiền.

Thứ nhất, khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền BHYT, người dân cần liên hệ cơ quan BHXH hoặc chính quyền địa phương để xác minh. Không làm theo yêu cầu chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.

Thứ hai, chỉ cài đặt ứng dụng VssID - BHXH số từ Google Play hoặc App Store. Không truy cập link, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt tệp .apk do người lạ gửi qua tin nhắn, Zalo, Facebook. Không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa được xác minh danh tính.

Thứ ba, cần bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu bảo mật. Không cung cấp thông tin, hình ảnh căn cước, mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ BHXH để “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hay “nhận tiền hoàn trả”.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất, đồng thời thông tin đến cơ quan BHXH địa phương để được hỗ trợ. Nếu nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập hoặc phát sinh giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay ngân hàng để có biện pháp bảo vệ tài khoản.

Kim Liễu