Ngăn chặn vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và thương mại điện tử. Hàng giả, hàng nhái, phần mềm không bản quyền, sản phẩm xâm phạm nhãn hiệu… không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp (DN) mà còn ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng, môi trường cạnh tranh và uy tín của địa phương.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Hạnh, cán bộ Đồn Công an Khu công nghiệp Biên Hòa tuyên truyền pháp luật cho công nhân. Ảnh: C.T.V

Thực tiễn đó đòi hỏi cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần được đẩy mạnh để mỗi người dân, DN chủ động phòng ngừa, không vi phạm pháp luật về SHTT.

Nhiều vụ việc bị phát hiện, xử lý

Trong bối cảnh nền kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, các hành vi xâm phạm quyền SHTT ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi.

Nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực SHTT, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, ngày 5-5-2026 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương mở đợt cao điểm đấu tranh với các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT. Kết quả bước đầu cho thấy quyết tâm rất lớn của các cơ quan chức năng.

Ngày 14-7-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 5 bị can về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, do sử dụng các công cụ kích hoạt trái phép để cài đặt hệ điều hành Windows và bộ Microsoft Office trên hàng trăm máy tính trước khi cung cấp cho nhiều cơ quan, DN trên cả nước. Đây là vụ án đầu tiên tại Việt Nam bị khởi tố hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính, thể hiện quan điểm xử lý nghiêm minh của các cơ quan bảo vệ pháp luật đối với loại tội phạm mới phát sinh trong môi trường số.

Tại thành phố Đồng Nai, hưởng ứng đợt cao điểm của Chính phủ và Bộ Công an, Công an thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền SHTT.

Điển hình từ ngày 27-5 đến 20-6-2026, qua công tác nắm tình hình trên địa bàn và không gian mạng, Công an phường Trảng Bom đã liên tiếp kiểm tra nhiều cơ sở kinh doanh, phát hiện số lượng lớn hàng hóa giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như: Nike, Adidas, Dior, Chanel và Crocs. Các cơ sở này đã bị lực lượng công an lập hồ sơ xử lý theo quy định.

Chỉ sau 3 tuần đầu tháng 5-2026 triển khai cao điểm đấu tranh với các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT, lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền SHTT. Trong đó, 1.146 vụ xử lý hành chính, 28 vụ bị khởi tố hình sự, tổng số tiền xử phạt khoảng 12,6 tỷ đồng.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải kết hợp đồng bộ giữa đấu tranh, xử lý nghiêm với công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để mỗi người dân, DN hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ quyền SHTT; từ đó hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi xâm phạm quyền SHTT.

Nâng cao nhận thức để phòng ngừa

Thực tiễn đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền SHTT cho thấy, nếu chỉ dựa vào công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý thì chưa thể giải quyết triệt để vấn đề. Do đó, cùng với việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xác định là giải pháp căn cơ nhằm xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Xuất phát từ yêu cầu đó, sáng 14-7-2026, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an thành phố Đồng Nai chủ trì phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, UBND và Công an phường Trấn Biên tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bản quyền và SHTT cho hơn 200 hộ kinh doanh, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - thông tin, cùng đại diện các cơ quan, ban, ngành, trường học và khu phố trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thượng tá Phạm Chí Lân, Phó Trưởng phòng An ninh chính trị nội bộ Công an thành phố Đồng Nai nhấn mạnh: Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công an, Công an thành phố đã chỉ đạo lực lượng công an các cấp đồng loạt ra quân mở đợt cao điểm đấu tranh quyết liệt với các vi phạm và tội phạm về SHTT.

Theo Thượng tá Phạm Chí Lân, công tác phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền SHTT cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các cơ quan chức năng, cộng đồng DN và người dân. Đồng thời đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm chỉ đạo đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Đối với lực lượng công an tăng cường phối hợp với các ngành chức năng phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền SHTT, nhất là trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội. Đối với các DN, cần chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ, tích cực phối hợp với cơ quan chức năng phát hiện, tố giác vi phạm. Bên cạnh đó, người dân nâng cao ý thức, không tiếp tay cho hàng giả, hàng nhái, từ đó góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tại hội nghị này, các cán bộ tuyên truyền cũng đã chú trọng đề cập đến nội dung của Luật SHTT, Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính và các nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan... Đồng thời hướng dẫn các tổ chức, cá nhân nhận diện các hành vi vi phạm, trách nhiệm pháp lý của cơ sở kinh doanh cũng như quy trình đăng ký bảo hộ quyền SHTT.

Cán bộ Đồn Công an Khu công nghiệp Biên Hòa tuyên truyền pháp luật về sở hữu trí tuệ cho công nhân, người lao động.

Cùng thực hiện chiến dịch này, ngày 28-6, Đồn Công an Khu công nghiệp Biên Hòa đã phối hợp với Công ty cổ phần TKG  Taekwang Vina tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy và pháp luật về SHTT cho hàng ngàn cán bộ, công nhân viên và người lao động.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Hạnh, cán bộ Đồn Công an Khu công nghiệp Biên Hòa, người trực tiếp tuyên truyền cho công nhân cho biết: Thông qua hình thức giao lưu, hỏi - đáp, tình huống thực tế, video trực quan và các vụ việc điển hình, chương trình đã giúp người lao động hiểu rõ hậu quả pháp lý của hành vi sản xuất, mua bán, tiêu thụ hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT; đồng thời khuyến khích sử dụng hàng chính hãng và chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Có thể thấy, từ việc phát hiện, xử lý các vụ việc cụ thể đến tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong DN, khu dân cư và khu công nghiệp, Công an thành phố Đồng Nai đang triển khai đồng bộ cả 2 giải pháp “phòng” và “chống”.

Việc Công an thành phố Đồng Nai chủ động triển khai các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý kết hợp với đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền đã thể hiện quyết tâm xây dựng môi trường kinh doanh công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của DN, người tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, góp phần giữ vững an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới.

Trần Danh