Chuyển biến trên thị trường USD

Mạnh tay với thị trường ngoại tệ chợ đen, quy định trần lãi suất và nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với ngoại tệ... là những giải pháp mà Chính phủ thực hiện nhằm chống USD hóa nền kinh tế, đã tạo ra nhiều biến chuyển trên thị trường USD.

Lãi suất USD giảm xuống chỉ còn 3%/năm từ ngày 13-4. Trong ảnh: Kiểm kê tiền USD tại Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Đồng Nai.Ảnh: K.NGÂN

* Gửi USD hết hấp dẫn?

Ngày 13-4, lần đầu tiên trần lãi suất huy động USD đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) áp dụng ở mức 3%/năm, đồng thời tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng cũng được NHNN bắt buộc tăng thêm 2% so với trước. Trước đó, vào đầu tháng 2, tỷ giá USD đã tăng 9,3% và sau một thời gian, đến nay đã kéo tỷ giá trên thị trường tự do sát gần với giá chính thức, làm giảm hẳn hoạt động giao dịch USD ngoài luồng. Có thể thấy, NHNN đã đưa ra một thông điệp rõ ràng đến thị trường về quyết tâm chống USD hóa dựa trên sự kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp.

Ngay sau khi quyết định áp dụng trần lãi suất huy động USD là 3%/năm có hiệu lực, biểu lãi suất huy động USD của các ngân hàng đã được thay đổi. Như vậy, lãi suất tiền gửi tiết kiệm USD đã giảm khá mạnh so với trước, từ 1,5 - 3% so với mức lãi suất phổ biến mà nhiều ngân hàng áp dụng trước đây. Hiện tại, so với lãi suất tiết kiệm tiền đồng đang ở mức trần14%/năm, thậm chí được chào lên đến 16 -17%/năm ở một số ngân hàng đang khan vốn, lãi suất tiết kiệm USD hiện chỉ bằng 1/5 đến gần 1/6 so với lãi suất tiền đồng. Sự chênh lệch này đang làm việc gửi USD trở nên kém lợi thế hẳn so với việc gửi tiền đồng và buộc những người dân có USD nhàn rỗi trong ngân hàng phải suy tính. Chị Nguyễn Thị Mai, nhà ở KP2, phường Tân Tiến, TP.Biên Hòa cho biết, trong tuần tới, nếu không có gì thay đổi, chị sẽ chuyển 8.000 USD đang gửi tại chi nhánh ngân hàng A. có trụ sở tại TP.Biên Hòa sang tiền Việt. "Nếu lãi suất tụt xuống còn 3%/năm và từ nay đến cuối năm tỷ giá vẫn ổn định thì tôi chỉ được hơn 500.000 đồng tiền lãi/tháng, trong khi chuyển sang tiền VNĐ có lãi suất 14%/năm, tôi được hơn 2,3 triệu đồng tiền lãi mỗi tháng" - chị Mai tính toán.

Tuy nhiên, việc gửi USD có còn sức hấp dẫn với người dân hay không còn tùy thuộc vào niềm tin ở sự ổn định tỷ giá của họ. Thông tin từ những chi nhánh "mạnh" về USD tại thị trường Đồng Nai như Vietcombank Đồng Nai và Eximbank Đồng Nai cho thấy, chưa có nhiều xáo trộn từ khi các ngân hàng này giảm lãi suất huy động USD. Hiện tại, những người có lượng USD lớn gửi tại các ngân hàng cũng đang trong tâm thế nghe ngóng kỹ trước khi ra quyết định với khoản USD nhàn rỗi của mình. Giám đốc một ngân hàng TMCP có trụ sở trên đường Phạm Văn Thuận cũng cho rằng, người dân chỉ an tâm chuyển từ USD sang gửi tiền đồng khi tỷ giá được cam kết ổn định trong thời gian dài, ít nhất từ nay đến cuối năm.

* Ngân hàng vẫn bán USD nhỏ giọt

Khách hàng xem biểu lãi suất tiền đồng tại Ngân hàng Sài Gòn công thương chi nhánh Đồng Nai.

Cũng nằm trong nhóm giải pháp ổn định thị trường và chống USD hóa nền kinh tế, thời gian qua, NHNN đã đặc biệt yêu cầu các NHTM bán ngoại tệ cho người dân để đáp ứng nhu cầu hợp pháp, như: du lịch, du học, chữa bệnh, trợ giúp người thân gặp khó khăn ở nước ngoài... Khảo sát thực tế tại một số chi nhánh NHTM ở TP. Biên Hòa cho thấy, hiện tại, người dân đã có thể mua USD và các loại ngoại tệ khác từ nhiều chi nhánh ngân hàng như: Vietcombank, Sacombank, Đông Á..., khác hẳn với cụm từ "không có, thiếu nguồn" quen thuộc trước đây. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, lượng ngoại tệ, đặc biệt là USD chỉ được các ngân hàng đáp ứng nhỏ giọt, gây khó khăn cho khách hàng. Theo đó, rất khó mua được lượng ngoại tệ trên 1.000 USD tại các ngân hàng TMCP tư nhân và từ 2.000 USD trở lên ở các chi nhánh NHTM nhà nước lớn nếu không có mối quan hệ khách hàng thân thiết. Chị Mai Quỳnh Uyên, nhà ở xã Gia Tân 2, huyện Thống Nhất cho biết, tuần trước chị lên TP. Biên Hòa để mua khoảng 2.000 - 3.000 USD cho người thân đi du lịch Hoa Kỳ nửa tháng, song "rảo" khá nhiều ngân hàng, chị Uyên cho biết chỉ có thể mua được tối đa 500 USD. Nhân viên một chi nhánh ngân hàng TMCP có trụ sở trên đường Đồng Khởi (TP.Biên Hòa) cho biết, do nguồn USD vẫn còn hạn chế nên chỉ có thể bán cho khách hàng vãng lai như chị Uyên khoảng 300 USD và 600 USD cho những khách hàng thân thiết.

Thị trường ngoại tệ chợ đen "tê liệt"

Hơn 1 tháng nay, các điểm giao dịch ngoại tệ "ngoài luồng" tại TP. Biên Hòa nằm trong trạng thái "tê liệt" vì tỷ giá USD tự do đang chênh lệch quá ít với tỷ giá chính thức, do đó mua bán USD không còn đem lại lợi nhuận cao như trước. Tìm hiểu cho thấy, những tiệm vàng trước đây giao dịch ngoại tệ khá xôm tụ ở các khu vực như: Hố Nai, Tân Mai, chợ Biên Hòa, ngã tư Tân Phong... đa số đều không mua bán USD nữa. Tại một tiệm vàng ở khu vực chợ Tân Hiệp, chủ tiệm còn để bảng rõ ràng: "không mua, bán ngoại tệ" lên mặt quầy để "tránh phiền phức" - theo lời chủ tiệm. Chị H., chủ một tiệm vàng ở khu vực chợ Biên Hòa, cũng cho biết, tiệm này không mua bán ngoại tệ gì nữa vì vừa không có lời, vừa dễ bị xử phạt. "Hiện tại chênh lệch giữa giá tự do và chính thức chỉ dao động từ 30 - 40 đồng/USD, có ngày còn ngang bằng nhau nên mua bán chẳng có lời" - chị H. cho biết.

K.N

Vi Lâm