Nhà báo và doanh nghiệp

Giao lưu giữa CLB phóng viên kinh tế Hội nhà báo Đồng Nai và Hội nhà báo TP.HCM

Một trong những sứ mạng của nhà báo là  làm chiếc cầu nối giữa công chúng với Đảng và Nhà nước. Qua thực tế công việc hàng ngày của một nhà báo viết về kinh tế,  chúng tôi rút ra đôi điều nhận xét trong mối quan hệ tương quan giữa nhà báo và  doanh nghiệp.

Một doanh nhân tên T. cho rằng, thời gian qua doanh nghiệp (DN) có những lúc khó khăn nhưng luôn có nhà báo bên cạnh động viên, nâng đỡ tinh thần rất nhiều. Tuy nhiên, ông nói rằng nhà báo thường đưa câu khẩu hiệu của lãnh đạo Đồng Nai "Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp" thì khi viết cũng nên gợi mở sâu theo hướng ấy. Và, một minh họa được ông đưa ra rất cụ thể, đó là nhờ sự lên tiếng và động viên của báo chí, DN ông đã  thoát khỏi sự phá sản tưởng như đã cận kề vì sự quan liêu và thái độ không minh bạch của một số viên chức trong các ngành tham mưu cho lãnh đạo tỉnh. Việc tỉnh ra một Quyết định để rút lại một Quyết định có thể dẫn đến việc "khai tử" DN do mình ban hành trước đó là một thái độ trọng thị DN theo tinh thần thượng tôn pháp luật, theo cái tình "đồng hành cùng doanh nghiệp". Thế nhưng, từ một quyết định của lãnh đạo ký ban hành đến việc triển khai thực thi giúp đỡ các DN thì hoàn toàn không phải lúc nào cũng theo tinh thần ấy. Tâm trạng của các DN, nhất là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh (DNNQD) thường hay ngại đụng chạm với các "rào cản" từ phía cơ quan công quyền. Vì vậy, đôi khi họ cũng "ngán" tiếp xúc với nhà báo, dù có đến viết về những hoạt động tích cực của DN, họ cũng chẳng màng. Quan niệm của nhiều DNNQD là giữ im lặng đến mức tối đa để tránh bị "dòm ngó". Chỉ đến khi bị đối xử không công bằng, oan ức quá, đi gõ cửa nhiều nơi mà không đuợc giải quyết thấu đáo thì chạy đến cầu cứu với các cơ quan báo chí là giải pháp cuối cùng. Có DN nói rằng nếu báo chí mà bỏ rơi chúng tôi nữa thì DN chỉ có nước tuyên bố phá sản và âm thầm ra đi trong uất ức. Cũng rất may trong rất nhiều trường hợp oan khiên của DN, chưa có trường hợp nào phải rơi vào sự nhọc nhằn đến vậy! Đó là DNNQD ở trong nước, còn DN nhà nước thì cũng "kín kẽ" không thua các DNNQD. Các giám đốc cũng ngại nêu lên những  va chạm vì chỉ muốn được yên ổn làm ăn. Những bức xúc mà khối DN này dám tỏ bày với báo chí thì thường là về chính sách chung; còn những nhũng nhiễu, phiền hà của cán bộ công chức hay cơ quan chức năng thì ít khi đề cập tới. Họ cũng học được đức tính cam chịu cho qua mọi việc. Nhiều DNNN chỉ cần đến báo chí khi muốn khuếch trương thành tích như: đón nhận huân chương, tổ chức hội nghị điển hình tiên tiến...

Riêng với khối DN có vốn đầu tư nước ngoài thì đa phần bày tỏ thái độ rất thẳng thắn. Họ rất thích sự đối thoại công khai và minh bạch. Họ đàng hoàng khi tỏ bày suy nghĩ, những hạn chế làm cản trở sự phát triển của DN (thậm chí không hề tỏ ra sợ hãi như DN trong nước, có DN còn cho chụp hình, quay phim và ghi âm những cuộc hẹn đến làm việc  của  cán bộ công chức mà họ cho là có dấu hiệu khác thường!). Có những DN rất coi trọng việc quảng bá nâng cao hình ảnh DN qua con đường báo chí. Bởi vậy, khi nhà báo xin một cuộc hẹn hoặc tỏ ý muốn được phỏng vấn lãnh đạo đơn vị là họ sẵn sàng bố trí cuộc hẹn và trả lời các câu hỏi mà báo chí nêu ra. Họ xem đây là một kênh thông tin về hình ảnh, phương hướng làm ăn của DN đến được với công chúng một cách rộng rãi và uy tín. Thậm chí có nhiều DN chủ động cung cấp thông tin cho báo chí hoặc mời báo chí đến để nghe họ báo cáo những tiến bộ, những cái mới trong quá trình sản xuất - kinh doanh của đơn vị.

Đối với  nhà báo, chức năng là chiếc cầu nối rất quan trọng vì nó giúp cho việc truyền tải, thông tin các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống một cách nhanh nhất. Đồng thời đây cũng là kênh giám sát,  phản hồi những thực tế từ cuộc sống; những cái được và chưa được; những trăn trở nghĩ suy của nhân dân, của cộng đồng , của doanh nghiệp đến với các cấp Đảng, chính quyền, tạo được niềm tin với cả hai phía: giới chức lãnh đạo và công luận. Tuy nhiên, để thực hiện được chức năng này, ngoài cái TÂM, cái TẦM, cái TÀI thì nhà báo cũng cần một môi trường lành mạnh, minh bạch; một bầu không khí đối thoại chân thành, cởi mở để có thể thể hiện trách nhiệm,  nghĩa vụ công dân và trách nhiệm xã hội của nhà báo.

Kim Loan