Công trình đập tạm vốn đầu tư ít hiệu quả cao

Hàng năm, nhiều nơi ở huyện Xuân Lộc thiếu nước cho vụ đông - xuân. Để tạo nguồn nước phục vụ cho sản xuất, nhiều nông dân đã tự làm đập tạm, đem lại hiệu quả không thua kém những công trình thủy lợi đầu tư bạc tỷ.

Hàng năm, nhiều nơi ở huyện Xuân Lộc thiếu  nước cho vụ đông - xuân. Để tạo nguồn nước phục vụ cho sản xuất, nhiều nông dân đã tự làm đập tạm, đem lại hiệu quả không thua kém những công trình thủy lợi đầu tư bạc tỷ.

* Gần 1.000 hécta sản xuất nhờ đập tạm

Hiện nay, ở Xuân Lộc có gần 100 đập tạm, trong đó đa số là do dân tự đóng góp để làm. Đặc điểm của công trình đập tạm là giữ nước sản xuất vụ đông - xuân và mỗi năm phải làm lại một lần. Kinh phí xây dựng công trình đập tạm chỉ khoảng 3 - 5 triệu đồng/đập, song mỗi đập có thể cung cấp nước tưới cho 5 - 20 hécta bắp và các  cây trồng khác. Lợi nhuận từ các đập tạm mang lại cho bà con nông dân mỗi năm hàng chục tỷ đồng.

Ông Hoàng Xuân Đại ở ấp Suối Cát 2, xã Suối Cát cho hay, ông có hơn 1 hécta ruộng, trước đây canh tác 2 vụ lúa/năm. Do vùng này đất cát bạc màu nên năng suất lúa chỉ đạt khoảng 4 tấn/hécta/vụ và mỗi vụ lời 4 - 5 triệu đồng. Từ năm 2005, ông và một số hộ nông dân trong ấp đã góp 3 triệu đồng làm đập tạm ngăn suối Học để giữ nước trồng bắp vụ đông - xuân, thu lời 18 - 20 triệu đồng/hécta, gấp 4 lần so với trồng lúa. Mấy năm nay, nguồn thu nhập của gia đình ông tăng lên cao là nhờ bắp đông - xuân. Ông Nguyễn Vũ Hảo, cán bộ nông nghiệp xã Suối Cát, nói: "Từ khi bà con nghĩ ra cách làm đập tạm giữ nước để sản xuất vụ đông - xuân đã tăng thu nhập đáng kể. Vì năng suất cây rau màu, bắp hoặc đậu vụ đông - xuân cao gấp 1,5 lần các vụ khác. Hàng năm, mỗi hộ nông dân sẵn sàng bỏ ra vài trăm ngàn đến 1 triệu đồng để làm đập tạm, bởi cái lợi lớn hơn nhiều. Hiện toàn xã có đến gần 30 đập tạm phục vụ cho trên 200 hécta rau, bắp".

Huyện Xuân Lộc hỗ trợ kinh phí xây đập bán kiên cố ở xã Suối Cát.

Xã Xuân Phú cũng là địa phương phát huy khá tốt hiệu quả của đập tạm. Toàn xã hiện có 18 đập tạm cung cấp nước tưới cho gần 300 hécta rau, bắp. Theo tính toán của ông Nguyễn Văn Linh, Phó chủ tịch UBND xã, thì bắp, rau vụ đông - xuân cho lời từ 20 - 25 triệu đồng/hécta. Một số xã khác, như: Xuân Bắc, Xuân Thọ, Xuân Hòa, Lang Minh... nhờ có các công trình đập tạm đã giúp bà con sản xuất được hàng trăm hécta rau màu, bắp tạo thêm nguồn thu nhập ổn định.

* Đập tạm sẽ được thay bằng đập bán kiên cố

Thấy được hiệu quả kinh tế do đập tạm đem lại, 2 năm nay huyện đã hỗ trợ dân các vùng khó khăn làm đập tạm. Đến nay, hầu hết các xã ở Xuân Lộc đều có đập tạm để tăng diện tích sản xuất vụ đông - xuân.

Đập tạm chủ yếu là dùng cọc tre, gỗ đóng xuống lòng suối, sau đó dùng các bao cát chặn lại và trải bạt lên để giữ nước. Do vậy, khi đến mùa mưa, nước đổ về nhiều cuốn trôi các đập tạm. Và đến cuối mùa mưa thì dân phải bỏ tiền làm lại. Để giúp nông dân giảm chi phí hàng năm cho đập tạm, năm 2008, huyện Xuân Lộc đã đầu tư gần 300 triệu đồng xây dựng và nâng cấp 16 đập tạm thành đập bê tông bán kiên cố. Anh Lê Văn Lương, cán bộ phòng Nông nghiệp huyện, cho biết: "Mỗi đập bán kiên cố, huyện hỗ trợ 50 - 70% kinh phí, số còn lại nông dân đóng góp. Hộ nào không có tiền có thể đóng góp bằng công lao động. Chi phí xây dựng đập bán kiên cố hết khoảng 20 - 30 triệu đồng/đập, nhưng bà con có thể sử dụng từ 6 - 8 năm và diện tích tưới cũng sẽ tăng thêm 5 - 10 hécta/đập. Hiệu quả đem lại sẽ rất cao".

Nhiều nông dân ở xã Xuân Hòa cho biết, từ ngày được huyện đầu tư đập bán kiên cố thay cho đập tạm bà con sản xuất an tâm hơn, không còn phải nơm nớp lo đập bị vỡ. Nhiều hộ đã mạnh dạn mở rộng diện tích trồng hoa màu đông - xuân để tăng thu nhập. Ngoài tưới cho nhiều diện tích đông - xuân, các đập tạm, bán kiên cố còn cung cấp nước tưới cho cây lâu năm, như: điều, xoài, cà phê... giúp những cây trồng này tăng năng suất.

Được biết, trong thời gian tới, huyện Xuân Lộc tiếp tục hỗ trợ nông dân chuyển các đập tạm sang đập bán kiên cố để trữ nước tưới cho cây hàng năm, cây lâu năm trong mùa khô.

Hương Giang