Ì ạch hợp tác xã nông nghiệp

Đồng Nai hiện có nhiều loại hình hợp tác xã (HTX), như: xây dựng, bốc xếp, môi trường, tiểu thủ công nghiệp, tín dụng, nông nghiệp... Sau nhiều năm, HTX nông nghiệp vẫn xếp cuối bảng vì hoạt động kém hiệu quả.

Đồng Nai hiện có nhiều loại hình hợp tác xã (HTX), như: xây dựng, bốc xếp, môi trường, tiểu thủ công nghiệp, tín dụng, nông nghiệp... Sau nhiều năm, HTX nông nghiệp vẫn xếp cuối bảng vì hoạt động kém hiệu quả.

Hợp tác xã dịch vụ thủy sản Vĩnh Hưng, xã Tân Hạnh (TP.Biên Hòa) đang thu hoạch thủy sản.

Theo Liên minh HTX tỉnh, toàn tỉnh có 89 HTX nông nghiệp, song chỉ gần 20% hoạt động có hiệu quả, còn lại phần lớn các HTX hoạt động yếu kém. Nguyên nhân chính là do thiếu nhân lực và nguồn vốn.

* Bài toán chưa giải

Ai cũng biết muốn phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa thì phải tạo ra các vùng chuyên canh lớn để có nông sản đồng đều, số lượng lớn, hướng đến xuất khẩu. Trong đó, nhiều đối tác yêu cầu nông dân sản xuất cùng một loại giống, cùng một quy trình để cho sản phẩm đồng đều. Các HTX hiểu được điều này, song trên thực tế bắt tay vào làm không dễ.

Ông Nguyễn Hoàng Vĩnh, Chủ nhiệm HTX dịch vụ thủy sản Vĩnh Hưng, xã Tân Hạnh (TP.Biên Hòa), chia sẻ: “Dù nằm trong số những HTX nông nghiệp hoạt động mạnh nhưng HTX vẫn gặp phải rất nhiều khó khăn, như: thiếu vốn, thiếu liên kết với doanh nghiệp (DN) nên đầu ra cho sản phẩm còn bấp bênh”. Cũng theo ông Vĩnh, vì thiếu vốn nên HTX chưa phát triển mạnh được phần dịch vụ.

Ông Nguyễn Đăng Bông, Chủ nhiệm HTX nông nghiệp, dịch vụ, thương mại, du lịch xoài Phú Lý (xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu), cho biết: “HTX đã có sản lượng trái xoài lớn và được chứng nhận VietGAP, nhưng vì không liên kết được với DN nên xoài làm ra vẫn bán cho thương lái với giá xoài trôi nổi. HTX muốn đầu tư chế biến trái xoài để giải quyết đầu ra và nâng giá trị, nhưng chưa mời gọi được DN nào hợp tác nên không đủ khả năng để làm”.

Nhiều HTX nông nghiệp khi đăng ký thành lập có thêm phần hoạt động dịch vụ, song hầu hết phần dịch vụ hoạt động còn rất yếu. “Với 135 xã viên đóng góp được 1,9 tỷ đồng, HTX đang triển khai đầu tư nhà xưởng máy móc để chế biến thức ăn chăn nuôi vì có sẵn nguồn nguyên liệu là bắp, mì của các xã viên. Thế nhưng, vốn điều lệ chỉ đủ làm nhà xưởng, mua máy móc, còn thiếu vốn quay vòng để mua nguyên liệu sản xuất... HTX muốn vay vốn từ ngân hàng nhưng lại không có tài sản để thế chấp” - Chủ nhiệm HTX nông nghiệp, dịch vụ Xuân Thành (huyện Xuân Lộc) Dương Văn Nhị cho hay.

* Loay hoay gỡ khó

Nhiều năm nay, tỉnh cũng như các địa phương nhiều lần ngồi lại tìm biện pháp gỡ khó giúp HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả. Thế nhưng, muốn gỡ được nút thắt này không phải dễ. Giám đốc Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn Phạm Minh Đạo cho hay: “Muốn HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả thì ngoài sản xuất tốt, các HTX phải phát triển mạnh mảng dịch vụ để có thể cung ứng đầu vào giá rẻ và tìm được đầu ra ổn định với giá cao. Có đầu ra ổn định, hoạt động hiệu quả, các xã viên mới tin tưởng góp vốn nhiều thì HTX mới mở rộng sản xuất - kinh doanh được”.

Ông Võ Văn Phi, Phó chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu, nhận định: “HTX nông nghiệp hoạt động kém chủ yếu là do ban chủ nhiệm mới chỉ lo được phần sản xuất, còn phần mua bán, tiêu thụ sản phẩm cho HTX hiện rất yếu”. Cũng theo ông Phi, muốn các HTX nông nghiệp phát triển tốt trong điều kiện hiện nay phải tạo mối liên kết giữa HTX với DN tiêu thụ sản phẩm. Như vậy, HTX chỉ lo sản xuất, còn đầu ra có DN bao tiêu.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, nhận xét: “Không chỉ riêng Đồng Nai mà cả nước cũng chung tình trạng đa số HTX nông nghiệp hoạt động rất yếu. Theo tôi, nên tạo mối liên kết nông dân - HTX - DN và chính quyền địa phương phải là trung gian để liên kết lại với nhau”. Thực tế, ngoài thiếu vốn thì năng lực của nhiều chủ nhiệm HTX nông nghiệp hiện nay còn yếu, hầu hết từ nông dân sản xuất giỏi lên làm nên chưa có đủ trình độ để quản lý, phát triển tốt HTX.

Hương Giang