Kinh doanh trên sàn thương mại điện tử kê khai thuế như thế nào?

Theo thống kê của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), trong năm 2025, tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử (TMĐT) ở Việt Nam tăng 25%, nhanh nhất trong các nước ASEAN, thuộc tốp đầu khu vực với quy mô thị trường trên 32 tỷ USD.

Một số trang thương mại điện tử lớn tại Việt Nam. Ảnh minh họa: Ngọc Liên

Phần lớn những tài khoản kinh doanh trên sàn TMĐT như: Shopee, Facebook, TikTok Shop… là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (gọi chung là HKD), trong đó có nhiều HKD có doanh thu cao. Do đó, việc kê khai thuế theo quy định từ năm 2026 đang được nhiều HKD quan tâm.

Kinh doanh đa kênh kê khai thuế như thế nào?

Mới đây, tại hội thảo trực tuyến giữa cơ quan thuế và các HKD trong cả nước, nhiều HKD đã nêu những thắc mắc liên quan đến công tác kê khai thuế đối với những HKD bán hàng trên các sàn TMĐT.

Bà Trần Thị Huỳnh Thơ, HKD tại phường Trấn Biên cho biết: Hiện bà đang kinh doanh các mặt hàng quần áo thời trang trên các kênh TikTok Shop và Facebook. Tổng doanh thu mỗi năm trên 500 triệu đồng. Thời gian qua, khi giao dịch trên các sàn bà đã được các sàn thực hiện kê khai thuế nên bà không biết trong kỳ kê khai thuế lần đầu năm 2026 này, HKD của bà có cần phải tự đăng ký kê khai nữa hay không, và kê khai như thế nào?

Nhiều trường hợp HKD thắc mắc, đối với những đơn hàng hoàn trả do khi nhận hàng bị hư hỏng, hoặc do khách không muốn nhận trong khi HKD đã lập và xuất hóa đơn thì không biết phải kê khai và xử lý như thế nào cho đúng quy định. Hay như các trường hợp kinh doanh trên nhiều nền tảng (trực tiếp và online) và nhiều kênh bán hàng thì sẽ kê khai thuế như thế nào. Bởi với những quy định như hiện nay, phần lớn các HKD đều mong muốn được thực hiện đúng, tránh bị sai phạm do thiếu hiểu biết sẽ ảnh hưởng đến quá trình hoạt động.

Bà Lê Thanh Vân, chủ một quán ăn tại phường Trảng Dài cho biết: Ngoài bán trực tiếp, bà còn bán online trên Facebook. Gần đây, thông tin về việc kê khai và những quy định liên quan đến thuế mới khiến bà quan tâm và tìm hiểu khá kỹ. Bà Vân chia sẻ: “Tôi mong muốn được thực hiện đúng, đóng thuế đủ để công việc kinh doanh được thuận lợi, tránh những sai phạm không đáng có do thiếu hiểu biết”.

Trao đổi về những thắc mắc của HKD tại Hội thảo về Giải pháp giúp HKD kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Ban Chính sách, Cục Thuế nêu rõ: Trường hợp HKD trên sàn online mà doanh thu trên 3 tỷ đồng thì sàn đã khấu trừ thuế rồi, hộ không phải kê khai thuế nữa. Tuy nhiên, đến cuối năm, nếu như tính tổng doanh thu trong 12 tháng của năm mà HKD trên 3 tỷ đồng thì HKD vẫn phải thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp doanh thu thu nhập tính thuế x thuế suất. Do đó, mặc dù sàn khấu trừ và kê khai nộp thuế là nghĩa vụ của sàn, còn để đảm bảo quyền lợi, cuối năm quyết toán thuế thu nhập cá nhân thì HKD vẫn lập bảng kê hàng tồn kho để nộp cơ quan thuế. Bà Vân cũng đề nghị hộ kinh doanh liên hệ trực tiếp với thuế cơ sở để được hỗ trợ cụ thể, bảo đảm HKD thực hiện đúng quy định về thuế.

Tạo môi trường kinh doanh thương mại điện tử minh bạch

Theo thống kê chưa đầy đủ từ VECOM, Việt Nam hiện có trên 5 triệu nhà bán hàng bao gồm cả HKD online. Năm qua, tổng giá trị giao dịch của 4 sàn thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam, bao gồm: Shopee, TikTok, Lazada và Tiki đã vượt trên 429 ngàn tỷ đồng, với trên 2 tỷ đơn hàng.

Năm 2025, tổng số thuế mà Thuế tỉnh Đồng Nai thu được trên lĩnh vực TMĐT gần 200 tỷ đồng, trong đó thu từ doanh nghiệp trên 163 tỷ đồng, thu từ cá nhân trên 35 tỷ đồng.

Để TMĐT phát triển bền vững, ông Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch VECOM cho rằng: Từ năm 2026-2030, TMĐT Việt Nam sẽ chuyển sang giai đoạn phát triển bền vững. Do đó, thời gian qua, hàng loạt chính sách, quy định pháp luật, nghị định đã được ban hành tương đối hoàn thiện. Đặc biệt, gần đây nhất là chính sách về thuế đối với TMĐT. Bên cạnh đó, hiện nay, với xu hướng livestream, các TMĐT thậm chí đang chuyển dịch từ những mô hình truyền thống như: Shopee, Lazada, Tiki… sang mô hình mạng xã hội giải trí có giao dịch thương mại. Song song đó là tỷ lệ người dân tham gia mua sắm trực tuyến đang tăng mạnh.

Để có một hệ sinh thái vận hành đồng bộ, đại diện VECOM nhận định: Các nền tảng TMĐT phải thiết lập tiêu chuẩn vận hành, kết nối người bán với thị trường. Hiện nay, Cục TMĐT và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cùng các cơ quan quản lý đã thống nhất với các sàn lớn để thiết lập quy chuẩn về hàng hóa, chất lượng và thời hạn thanh toán. Về tài chính, cần sự tham gia chặt chẽ của các trung gian thanh toán trong việc quản lý, giám sát và theo dõi chuyển đổi dòng tiền một cách minh bạch, chính xác.

Chia sẻ về vấn đề kê khai thuế đối với TMĐT, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho hay: Đối với sàn TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến thì sàn sẽ có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho HKD. Ngược lại, với các kênh truyền thống hoặc sàn không có chức năng thanh toán, HKD phải tự thực hiện việc kê khai thuế.

Đến cuối năm, HKD phải tổng hợp lại toàn bộ doanh thu từ tất cả các nguồn. Trong trường hợp tổng doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, thì sẽ tính thuế dựa trên doanh thu trừ đi chi phí. Lúc này, HKD chỉ cần nộp phần chênh lệch sau khi đã trừ đi số thuế mà các sàn đã nộp thay trước đó. Nếu số đã nộp lớn hơn số phải nộp, HKD sẽ được hoàn thuế theo quy định.

Ngọc Liên