Nuôi linh vật năm Ngọ

Nằm ở vị trí liền kề với cái nôi của làng ngựa đua cả nước trước đây là Trường đua Phú Thọ (Thành phố Hồ Chí Minh) nên tại Ðồng Nai có nhiều địa điểm nuôi dưỡng và chăm sóc loài động vật này với nguồn ngựa bố mẹ từng tham gia các cuộc đua.

Ông Nguyễn Thanh Phong, quản lý Cẩm Mỹ  Horse Farm chăm sóc  đàn ngựa. Ảnh: Văn Truyên

Thời gian qua, trong khi những nài ngựa, huấn luyện viên gắn bó với ngựa đua giảm dần thì không ít người trẻ lại tham gia vào lĩnh vực này. Có người nuôi ngựa làm thú cưng, có người nuôi ngựa vì sinh kế...

Ðam mê kén chọn người chơi

Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Văn Phương, quê tỉnh Long An cũ, nay là tỉnh Tây Ninh, đang nhận chăm sóc ngựa cho một số hộ nuôi tại phường Long Khánh và xã Cẩm Mỹ.

Ông Phương cho hay: Đến đời con và cháu của ông thì gia đình có 4 thế hệ theo nghề nuôi, huấn luyện ngựa đua. Riêng ông năm nay ngoài 50 tuổi nhưng đã có hơn 30 năm gắn bó với nghề huấn luyện ngựa. Nhiều chủ ngựa ở các tỉnh, thành khác biết tiếng ông nên thường mời ông đến để hướng dẫn kỹ năng chăm sóc ngựa đua, kỹ thuật nhân giống ngựa sinh sản.

Đàn ngựa của một gia đình tại xã Trị An đang gặm cỏ.

Gia đình ông Phương có đàn ngựa tại tỉnh Tây Ninh để bán hoặc cho thuê (khách thường thuê trong dịp cưới hỏi, lễ, Tết). Được nhân giống từ ngựa đua nên ngựa giống do gia đình ông cung cấp có giá thành khá cao, có khi lên đến hơn 200 triệu đồng với ngựa cái khi trưởng thành và ít hơn đôi chút nếu là ngựa đực. Còn trên thị trường, nếu ngựa chủ yếu nuôi lấy thịt, lấy xương nấu cao với vóc dáng cùng trọng lượng nhỏ thì giá chỉ tầm 1/5 đổ lại so với ngựa đua. Song đó cũng là số tiền lớn cho ai muốn sở hữu một chú ngựa làm thú cưng.

Quá trình nuôi ngựa tuy dễ song cũng có những đòi hỏi nhất định. Thông thường, ngựa từ 2,5-3 năm tuổi thì mới phù hợp đóng yên cho người cưỡi. Điều này đồng nghĩa với việc người nuôi phải “chờ” trong khoảng thời gian trên dưới 3 năm mới được trải nghiệm cảm giác ngồi trên yên ngựa.

Cũng theo ông Phương, đường ruột ngựa thẳng, không có dạ cỏ như trâu, bò nên tiêu hóa là nhược điểm lớn nhất của loài vật này. Trong quá trình cho ăn thì cỏ tươi lúc nào cũng phải kèm rơm khô để giúp khả năng tiêu hóa của ngựa tốt hơn, nếu không chú ý thì ngựa dễ bị tiêu chảy.

Ngoài ra, ngựa cần tắm hằng ngày, ít nhất mỗi tuần phải tắm với xà phòng một lần để lông ngựa thêm bóng và phòng tránh một số bệnh về da. Người nuôi cũng cần chịu khó chải lông cho ngựa hằng ngày, vuốt ve, giao tiếp thường xuyên nhằm tạo sự gắn kết và “quen hơi” giữa chủ và vật nuôi…

Chị Thanh Hương (ngụ xã Hàng Gòn) mỗi tuần đều dành thời gian đi dạo cùng chú ngựa thân thiết của mình. Chị cho hay: Chi phí để mua và vận chuyển ngựa về tận nơi khá tốn kém. Rồi thời gian làm quen, tập luyện cùng ngựa để người và vật cùng hiểu nhau không hề đơn giản. Nhưng bù lại, cảm giác được chăm sóc, đi dạo cùng “thú cưng” mà mình yêu thích là đều rất tuyệt vời.

Nghề tạo việc làm

Hiện số lượng người nuôi từ 1-2 con ngựa tại Đồng Nai không nhiều nhưng không phải hiếm và chủ yếu là nuôi vì đam mê. Song theo ông Nguyễn Văn Phương, chính nhờ những người có đam mê này nên nhiều gia đình gắn bó với nghề nuôi ngựa như ông mới có đầu ra cho các thế hệ ngựa con mà mình lai tạo, từ đó giữ được nghề truyền thống, duy trì kinh tế gia đình.

Theo ông Nguyễn Thanh Phong, quản lý Cẩm Mỹ Horse Farm (ở xã Cẩm Mỹ) - nơi phục vụ nhu cầu chụp ảnh với ngựa, cưỡi ngựa tại Đồng Nai cho biết: Chi phí giống cho 7 chú ngựa tại cơ sở cùng khu chuồng trại, bãi tập, bãi cưỡi là rất lớn. Ngay dịp đầu năm 2026, đúng thời điểm chào đón năm mới, Cẩm Mỹ Horse Farm vui mừng đón thành viên ngựa đầu tiên chào đời sau quá trình đàn ngựa trưởng thành được chăm sóc tại đây. Đây cũng là tín hiệu rất tốt khi ngựa đã quen với môi trường nuôi nhốt, khí hậu tại vùng đất Cẩm Mỹ này.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ðồng Nai, quá trình nuôi ngựa, người nuôi phải kê khai với cơ quan chức năng theo quy định; thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, vệ sinh môi trường trong chăn nuôi...

Cũng theo ông Phong, đàn ngựa được nuôi dưỡng tại đây trước hết để du khách địa phương được nhìn, tiếp xúc trực tiếp thông qua cho ăn, chụp ảnh, cưỡi ngựa thay vì chỉ nhìn qua phim ảnh hay phải đến các trại ngựa, khu du lịch ở xa mới có cơ hội trải nghiệm. Từ những hoạt động này, cơ sở có thêm kinh phí để bù đắp vào các khoản chi phí trong quá trình chăm sóc đàn ngựa. Đồng thời tạo việc làm cho 5 lao động tại địa phương trong quá trình chăm sóc đàn ngựa.

Còn theo chị Nguyễn Thị Hồng (ngụ phường Tân Triều), vào những dịp lễ, Tết hay cuối tuần, chị cùng bạn bè đến quán cà phê sân vườn tại xã Trị An để check-in với ngựa đang được nuôi nhốt tại đây. Giá đồ uống tại quán có nhỉnh hơn so với những quán giải khát khác song khi khách chụp ảnh với ngựa thì không bị phụ thu. Cũng nhờ địa điểm kinh doanh này đi vào hoạt động mà không ít lao động tại địa phương đã có việc làm.

Văn Truyên