Đồng bộ để cải cách hành chính đi vào thực chất

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác cải cách hành chính (CCHC) tại Đồng Nai đang chuyển từ mục tiêu ổn định bộ máy sang nâng cao chất lượng theo hướng thực chất.

Điều đó đòi hỏi các cơ quan, đơn vị không chỉ tập trung vào cải cách thủ tục hành chính (TTHC) mà phải triển khai đồng bộ các nội dung cải cách một cách thường xuyên, liên tục, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Từ nhận thức đến hành động

Cuối năm 2025, khi lần đầu tiên được giao phụ trách công tác CCHC, chị Vòng Thị Thu Trang, công chức Phòng Văn hóa - Xã hội phường Tân Khai, không tránh khỏi những lúng túng. Việc trực tiếp theo dõi các tiêu chí, chuẩn bị hồ sơ minh chứng phục vụ đánh giá chỉ số CCHC đã giúp chị nhận ra, khó khăn lớn nhất không nằm ở khâu tổng hợp hồ sơ cuối năm mà ở việc phải hiểu đầy đủ các tiêu chí để triển khai ngay từ đầu năm.

Cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố tham dự hội nghị tập huấn về công tác cải cách hành chính.

Theo chị Trang, công tác CCHC liên quan trực tiếp đến kết quả thi đua và đánh giá của địa phương. Nếu không nắm chắc các tiêu chí, đến cuối năm mới bắt đầu rà soát hồ sơ thì rất dễ xảy ra thiếu sót. Vì vậy, cùng với việc chủ động nghiên cứu các quy định và thường xuyên cập nhật văn bản mới, đội ngũ cán bộ, công chức phường Tân Khai tích cực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ tra cứu, tổng hợp thông tin trong quá trình tham mưu. Tuy nhiên, theo chị Trang, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, điều quan trọng vẫn là cán bộ phải hiểu đúng quy định để tham mưu, giải quyết công việc chính xác.

Câu chuyện của chị Trang cũng phản ánh thực tế ở nhiều địa phương sau khi tổ chức lại bộ máy. Tại xã Nghĩa Trung, từ sau khi sáp nhập đơn vị hành chính năm 2025, chị Trần Thị Diệu Kỳ Xuân, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội đảm nhận thêm công tác CCHC. Khối lượng công việc tăng lên trong khi biên chế chuyên môn còn thiếu nhưng địa phương vẫn chủ động bám sát các nhiệm vụ, phân công rõ trách nhiệm và theo dõi tiến độ thực hiện thường xuyên.

Theo chị Xuân, các lớp tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ do ngành nội vụ tổ chức giúp cán bộ phụ trách CCHC kịp thời cập nhật quy định mới, thống nhất cách triển khai và tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Trong khi đó, theo chị Trần Thị Kim Chung, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội UBND phường Xuân Lập, CCHC là lĩnh vực bao quát nhiều nội dung, từ cải cách thể chế, TTHC đến tổ chức bộ máy, cải cách tài chính công... Vì vậy, đây không phải là nhiệm vụ của riêng một cá nhân hay một bộ phận mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả cơ quan, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Thực tiễn nêu trên cho thấy một điểm chung: Sau khi tổ chức lại bộ máy, có nhiều cán bộ lần đầu trực tiếp phụ trách công tác CCHC. Từ những bỡ ngỡ ban đầu, cách tiếp cận công việc đã dần thay đổi. Nếu trước đây có nơi còn xem CCHC là nhiệm vụ của bộ phận nội vụ hoặc chỉ tập trung vào thời điểm đánh giá cuối năm thì nay, CCHC đã trở thành công việc thường xuyên, gắn với hoạt động hằng ngày của mỗi cơ quan, đơn vị.

Đồng bộ để nâng chất cải cách

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Thanh Tùng, hiện nay, bộ máy hành chính của Đồng Nai cơ bản ổn định, nhiều nhiệm vụ được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, năm 2025, Đồng Nai xếp thứ 3 cả nước ở cả chỉ số CCHC (PAR INDEX) và chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS), phản ánh những chuyển biến tích cực trong xây dựng nền hành chính phục vụ. Tuy nhiên, theo ông Hà Thanh Tùng, thực tiễn triển khai cũng cho thấy vẫn còn những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để công tác CCHC được thực hiện đồng bộ và toàn diện hơn.

Qua kiểm tra thực tế tại các sở, ngành và địa phương, Sở Nội vụ nhận thấy một số đơn vị vẫn chủ yếu tập trung vào cải cách TTHC mà chưa quan tâm đầy đủ các nội dung khác như: cải cách thể chế, cải cách tổ chức bộ máy, cải cách tài chính công, xây dựng và phát triển chính quyền số… Điều này khiến kết quả triển khai chưa đồng đều, chưa phản ánh đầy đủ chất lượng CCHC của đơn vị.

Cuối tháng 7-2026, Sở Nội vụ tổ chức hội nghị tập huấn công tác CCHC cho đội ngũ cán bộ trực tiếp tham mưu, triển khai nhiệm vụ tại các sở, ngành và địa phương. Hội nghị tập trung hướng dẫn thực hiện các tiêu chí, cập nhật nghiệp vụ và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện CCHC theo hướng đồng bộ, thực chất.

Một tồn tại khác là tâm lý chờ đến thời điểm đánh giá mới rà soát, bổ sung hồ sơ minh chứng. Cách làm này không chỉ mang tính đối phó mà còn khiến nhiều nhiệm vụ bị động, ảnh hưởng đến kết quả chung. CCHC phải được thực hiện ngay từ đầu năm 2026. Hồ sơ minh chứng phải được hình thành trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, chứ không phải đến cuối năm mới bắt đầu hoàn thiện.

Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tiếp tục duy trì các đoàn kiểm tra theo hướng tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho cơ sở, giúp các địa phương thực hiện đúng, đủ các nội dung CCHC thay vì chỉ tập trung vào việc chấm điểm.

Cùng với việc đổi mới cách triển khai, phương thức đánh giá CCHC năm 2026 cũng có những thay đổi theo hướng thực chất hơn. Theo đó, việc đánh giá sẽ được thực hiện trên cơ sở kết hợp giữa tự đánh giá, thẩm định của cơ quan chuyên môn và điều tra xã hội học. Ngoài cán bộ, công chức, viên chức thì người dân và doanh nghiệp trực tiếp thực hiện TTHC cũng là đối tượng được khảo sát. Điều đó đồng nghĩa, chất lượng CCHC sẽ không chỉ được phản ánh qua hồ sơ, báo cáo của các cơ quan hành chính mà còn được kiểm chứng bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp - những đối tượng trực tiếp sử dụng dịch vụ công. Sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp sẽ là thước đo rõ nhất cho chất lượng của nền hành chính phục vụ.

Hồ Thảo