Ðịnh hướng phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo

Ðồng Nai có nhiều lợi thế lớn về công nghiệp, hạ tầng, vị trí kết nối vùng và cộng đồng doanh nghiệp năng động để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ÐMST).

Người dân, doanh nghiệp tham quan các gian hàng sản phẩm công nghệ số, đổi mới sáng tạo tại sự kiện Techfest Dong Nai 2025. Ảnh: Hải Quân

Thành phố hướng tới triển khai trung tâm ĐMST để tạo không gian nhằm kết nối ý tưởng, công nghệ, con người và nguồn lực cũng như phát huy hiệu quả mô hình liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện, trường - nhà đầu tư.

Ðáp ứng yêu cầu phát triển mới

Hiện nay, khoa học - công nghệ (KHCN), ĐMST và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Đặc biệt, trong bối cảnh Đồng Nai bước vào giai đoạn phát triển mới khi trở thành thành phố thứ 7 của cả nước, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn phải phát triển bền vững dựa trên tri thức, công nghệ và ĐMST. Trên cơ sở đó, việc hình thành, phát triển trung tâm ĐMST cấp thành phố sẽ là tiền đề thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST, KHCN ở địa phương.

Một trong những mục tiêu cụ thể của Kế hoạch về phát triển hệ thống ĐMST và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Đồng Nai giai đoạn 2026-2030 đó là phấn đấu hình thành trung tâm ĐMST và chuyển đổi số Đồng Nai. Bên cạnh đó, kế hoạch còn hướng tới mục tiêu đến năm 2030 mỗi xã, phường có ít nhất 1 điểm ĐMST/không gian sáng tạo…

Thông tin từ Sở KHCN thành phố Đồng Nai, vai trò "hạt nhân" mà trung tâm ĐMST hướng đến trong thúc đẩy kết nối các ý tưởng sáng tạo, chuyển giao công nghệ sẽ thể hiện qua hoạt động tham mưu chiến lược, hỗ trợ theo dõi, kiểm soát các chỉ số ĐMST hàng năm để điều chỉnh kế hoạch phát triển hoạt động ĐMST kịp thời; cũng như điều phối hạ tầng phát triển ĐMST; kết nối mạng lưới ĐMST ở các địa phương, thu thập đề xuất từ 95 xã, phường trong thành phố để đặt hàng khối viện, trường đại học nghiên cứu, tìm hướng giải quyết. Đồng thời, trung tâm ĐMST còn là nơi tư vấn công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), các công nghệ mới và hỗ trợ bảo hộ tài sản trí tuệ doanh nghiệp… Qua đó chuyển hóa cơ chế chính sách thành giá trị thực tế trong hoạt động khởi nghiệp, ĐMST.

Phó Giám đốc Sở KHCN Võ Hoàng Khai chia sẻ: Đồng Nai xác định việc hình thành và phát triển trung tâm ĐMST cấp thành phố cùng mạng lưới các trung tâm ĐMST tại các đơn vị, địa phương là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, tạo nền tảng quan trọng. Qua đó thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST; kết nối viện, trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ; phát triển khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong giai đoạn mới.

Sở KHCN sẽ tham vấn các ý kiến chuyên sâu về mô hình tổ chức và vận hành trung tâm ĐMST; học tập kinh nghiệm từ các tổ chức, địa phương đã triển khai hiệu quả trung tâm ĐMST; cũng như cơ chế thu hút nguồn lực xã hội, quỹ đầu tư và nhân lực chất lượng cao, kết nối ĐMST với khu công nghiệp, doanh nghiệp và hệ thống giáo dục và đào tạo…

Ðẩy mạnh liên kết để phát triển

Theo nhiều chuyên gia, trong thời gian tới, Đồng Nai cần ưu tiên phát triển trung tâm về ĐMST, khu công nghệ cao, hệ thống dữ liệu dùng chung, nền tảng số phục vụ doanh nghiệp. Đồng thời, thành phố cần thiết lập các khu thực nghiệm công nghệ cao (Fablab) chuyên biệt phục vụ trực tiếp cho các ngành kinh tế trọng điểm; nghiên cứu, đề xuất áp dụng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ mới. Đây là điều kiện nền tảng để kết nối hiệu quả với các trung tâm tri thức, ĐMST trong khu vực.

Bà Lê Thị Minh Anh, Trưởng ban Phát triển không gian sáng tạo, Trung tâm ĐMST quốc gia (NIC) nhận định: Đồng Nai cần thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị thông qua các hoạt động ĐMST và chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh phát triển mới. Trong đó, đối với việc phát triển trung tâm ĐMST cấp thành phố, địa phương cần tham khảo, định hướng phát triển trung tâm theo mô hình quốc tế. Theo đó, đây sẽ là trung tâm hoặc tổ hợp không gian được thiết kế để ươm tạo, hỗ trợ và kết nối các hoạt động ĐMST; tập trung vào các chức năng như: hỗ trợ khởi nghiệp, ươm tạo công nghệ; kết nối doanh nghiệp - chuyên gia - nhà đầu tư; thử nghiệm, trình diễn và chuyển giao công nghệ…

Tại Hội thảo khoa học Định hướng hoạt động của trung tâm ĐMST cấp thành phố và các trung tâm ĐMST ở các đơn vị, địa phương trên địa bàn thành phố Đồng Nai do Sở KHCN tổ chức vào đầu tháng 5-2026, Quyền Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB) Đặng Thị Luận đã chia sẻ một số thông tin, kinh nghiệm thực tiễn về xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại trung tâm.

Theo bà Đặng Thị Luận, hiện nay trung tâm là nơi kết nối hệ sinh thái và nâng cao năng lực về khởi nghiệp sáng tạo cho các doanh nghiệp; thúc đẩy ĐMST trong khu vực công, các lĩnh vực: y tế, giáo dục, logistics… Trung tâm hướng tới hợp tác vùng cũng như kết nối với các trung tâm về ĐMST ở các địa phương, trong đó có Đồng Nai để phát huy nguồn lực từ sự kết hợp giữa doanh nghiệp - viện, trường - Nhà nước - nhà đầu tư, thúc đẩy các hoạt động về khởi nghiệp, ĐMST.

Trong thời gian tới, ngành KHCN sẽ tham mưu thành lập Trung tâm ÐMST và chuyển đổi số thành phố; đồng thời hình thành các khu KHCN, vườn ươm và yêu cầu mỗi xã, phường phải có ít nhất 1 không gian sáng tạo. Thành phố cũng sẽ hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm hỗ trợ khởi nghiệp, tạo bệ phóng cho các nhà khoa học và doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực sáng tạo…

Thành ủy viên, Giám đốc Sở KHCN thành phố Ðồng Nai PHẠM VĂN TRINH

Hải Quân