Đưa gốm Biên Hòa đến gần hơn với công chúng

Từ bàn tay tài hoa và sức sáng tạo của nghệ nhân, họa sĩ, nghệ sĩ tạo hình, gốm Biên Hòa đang được làm mới qua những cách thể hiện đa dạng, gần gũi hơn với đời sống đương đại.

Sự kết hợp giữa giá trị truyền thống, lý thuyết và thực tiễn sáng tạo góp phần đưa nghệ thuật gốm đến gần hơn với công chúng, mở ra hướng phát triển mới cho nghề gốm trên vùng đất Đồng Nai.

Một số tác phẩm gốm trưng bày trong Triển lãm tác phẩm mỹ thuật năm 2026 tại Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai.

Khi gốm truyền thống mang hơi thở đương đại

Không gian Triển lãm tác phẩm mỹ thuật năm 2026 diễn ra tại Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai những ngày này trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút đông đảo nghệ sĩ, nghệ nhân và công chúng yêu nghệ thuật. Nơi đây hội tụ 63 tác phẩm gốm của 44 tác giả đến từ Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có nhiều nghệ sĩ, họa sĩ từng theo học và công tác tại trường như: Phạm Công Hoàng, Nguyễn Quang Hoàng, Hoàng Ngọc Hiến, Nguyễn Thị Dũng, Hoàng Minh Hải, Nguyễn Văn Bình…

Mỗi tác phẩm gốm tham gia triển lãm mang một vẻ đẹp riêng, nhưng điểm chung dễ nhận thấy chính là hơi thở đương đại quyện hòa trong chất liệu gốm Biên Hòa truyền thống. Dưới bàn tay tài hoa của người nghệ sĩ, gốm không dừng lại ở những sản phẩm gia dụng hay mỹ nghệ thông thường mà đã bứt phá thành những tác phẩm nghệ thuật độc lập, chứa đựng nội dung xã hội, triết lý nhân sinh sâu sắc và giá trị thẩm mỹ cao.

Góp mặt tại triển lãm với các tác phẩm tranh gốm như: Hoàn tất một nghi thức, Trò chuyện, họa sĩ Nguyễn Quang Hoàng (hội viên Ban Mỹ thuật, Hội Văn học nghệ thuật Đồng Nai) mang đến cho công chúng những góc nhìn mới. Đây là những tác phẩm từng được ông dành nhiều tâm huyết sáng tạo và giới thiệu tại các không gian mỹ thuật trong và ngoài thành phố.

Họa sĩ Nguyễn Quang Hoàng cho biết: “Trải qua hàng trăm năm với bao thăng trầm lịch sử, gốm Biên Hòa vẫn bền bỉ dòng chảy sáng tạo. Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu đa dạng của đời sống hiện đại, gốm hôm nay đã khoác lên mình lớp áo nghệ thuật mới. Từ những đôi bàn tay khéo léo và tư duy thẩm mỹ đổi mới, người nghệ sĩ đã thổi vào gốm hơi thở đương đại, tạo nên những giá trị mới cho dòng gốm truyền thống của vùng đất Đồng Nai”.

Một trong những nét nổi bật tại Triển lãm tác phẩm mỹ thuật năm 2026 là tính phong phú về hình thức thể hiện và kỹ thuật chế tác. Nhiều tác giả đã khai thác tối đa đặc tính của chất liệu qua kỹ thuật phủ men nhiều lớp, để men tự tương tác và biến đổi trong quá trình nung ở nhiệt độ khoảng 1 ngàn độ C. Quá trình này tạo nên những cấu trúc tự nhiên, bất quy tắc nhưng giàu tính nghệ thuật, in đậm dấu ấn cá nhân của từng nghệ nhân, họa sĩ. Hầu hết các tác phẩm được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tay nghề cao.

Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai (phường Trấn Biên) đang trưng bày và giới thiệu Triển lãm tác phẩm mỹ thuật năm 2026 với sự tham gia của các nghệ sĩ, họa sĩ, nghệ nhân gốm Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh. Triển lãm mở cửa phục vụ người dân, du khách, học sinh, sinh viên tham quan, tìm hiểu gốm đến hết ngày 3-11.

Kết nối nghệ sĩ với thế hệ sáng tạo trẻ

Không chỉ là nơi thưởng lãm nghệ thuật, triển lãm còn là nhịp cầu nối liền ký ức và khát vọng sáng tạo của các thế hệ nghệ sĩ, học sinh, sinh viên. Trở lại trường xưa sau nhiều năm gắn bó với nghề, nghệ nhân Nguyễn Thị Dũng (hội viên Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh) mang đến bộ sưu tập Khu vườn hạnh phúc với điểm nhấn là tác phẩm Voi gốm sinh động.

“Đây là lần thứ 6 tôi tham gia triển lãm gốm tại Đồng Nai. Là cựu sinh viên Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai, cảm giác được mang tác phẩm trở về trường, giao lưu cùng thầy cô, bạn bè và các em học sinh, sinh viên luôn mang lại niềm hạnh phúc đặc biệt. Tôi hy vọng những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mới lạ từ gốm sẽ mang đến nhiều cảm hứng mới, truyền tải nguồn năng lượng tích cực cho người xem” - chị Dũng chia sẻ.

Ở góc độ quản lý và kết nối nghệ thuật, sự phối hợp giữa các hội chuyên ngành và cơ sở đào tạo đang tạo nên sức bật mới cho ngành gốm. Theo Chủ tịch Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh Trần Thanh Nam, Đồng Nai từ lâu đã là một trong những địa phương có nghề gốm nổi tiếng của cả nước. Qua nhiều thế hệ, các nghệ sĩ, họa sĩ đã kế thừa truyền thống; đồng thời tìm tòi hướng đi mới, đưa gốm Biên Hòa từ sản phẩm thủ công trở thành những tác phẩm nghệ thuật hấp dẫn.

Ông Nam nhấn mạnh: “Những hoạt động giao lưu, triển lãm gốm tại Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai đã và đang tạo điều kiện để nghệ sĩ chia sẻ kinh nghiệm, khơi gợi cảm hứng sáng tác cho người học và mở rộng cơ hội tiếp cận nghệ thuật đến công chúng. Trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa, việc phát huy giá trị của gốm truyền thống còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, quảng bá hình ảnh địa phương và mở thêm hướng phát triển cho lĩnh vực mỹ thuật”.

Tiến sĩ Trương Đức Cường, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai cho biết: Việc đưa tác phẩm mỹ thuật gốm đến trưng bày, giới thiệu tại trường nhằm giúp học sinh, sinh viên có thêm cơ hội học hỏi từ những người làm nghề, quan sát trực tiếp kỹ thuật, cách xử lý chất liệu và tư duy sáng tác. Những trải nghiệm này góp phần bổ sung kiến thức thực tế, khuyến khích người học chủ động tìm tòi, hình thành phong cách riêng và nuôi dưỡng tình yêu đối với nghệ thuật.

“Từ không gian trưng bày tại trường, triển lãm còn mở ra cơ hội để công chúng ở Đồng Nai tiếp cận gần hơn với nghệ thuật gốm. Mỗi tác phẩm là một cách kể chuyện bằng đất, men và lửa; mỗi nghệ sĩ mang đến một góc nhìn riêng về cuộc sống. Khi được giới thiệu rộng rãi, gốm Biên Hòa có thêm cơ hội vượt ra khỏi “không gian sản xuất” để hiện diện gần gũi hơn trong đời sống văn hóa cộng đồng” - Tiến sĩ Trương Đức Cường chia sẻ.

My Ny