Công ty "né" đóng bảo hiểm xã hội, công nhân bị thiệt!

10:01, 24/01/2011

Hiện nay có tình trạng nhiều công nhân khi ốm đau, thai sản hay bị tai nạn lao động mới phát hiện mình không được hưởng một chế độ bảo hiểm nào. Nguyên nhân là do các công ty sử dụng lao động không đóng BHXH cho họ. Thậm chí, có công ty còn ngoảnh mặt làm ngơ với công nhân khi cuộc sống của họ đang gặp khó khăn vì ốm đau, bệnh tật...

* Các kiểu "né" đóng BHXH

Theo Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TBXH), năm 2010 toàn tỉnh có 549 đơn vị sử dụng lao động còn nợ BHXH với tổng số tiền là 58,27 tỷ đồng. Trong số các doanh nghiệp (DN) nợ kéo dài thì phần lớn đều đang trong tình trạng làm ăn thua lỗ, kinh doanh kém hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn một số DN đang hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả nhưng vẫn cố tình nợ nhằm chiếm dụng quỹ BHXH, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của người lao động.

Công nhân sẽ là người chịu thiệt nếu không được công ty sử dụng lao động đóng BHXH đầy đủ (ảnh chỉ mang tính chất minh họa).

Mới đây, trong đơn khiếu nại gửi đến Báo Đồng Nai, một công nhân làm việc tại một công ty ở xã Sông Trầu (huyện Trảng Bom) cho biết, khi bị tai nạn lao động phải nghỉ việc 5 tháng nhưng vẫn không được hưởng chế độ BHXH, dù anh đã làm việc cho công ty này gần 10 năm. Hỏi ra thì công ty này tránh né và cho rằng do công nhân làm việc không liên tục nên không đóng bảo hiểm. Cũng có trường hợp khi bị phát hiện thì công ty trả lời do công nhân làm việc theo thời vụ.

Tuy nhiên, trên thực tế không phải như vậy. Ông Nguyễn Hoàng Trúc, Phó giám đốc BHXH TP.Biên Hòa cho biết, vừa qua BHXH Biên Hòa tiến hành khởi kiện hai công ty: Cổ phần Hàm Rồng và TNHH may xuất khẩu dịch vụ - thương mại Sĩ Tấn do các công ty này không thực hiện đóng các khoản BHXH đầy đủ. Mặc dù Tòa án nhân dân TP.Biên Hòa đã ra quyết định yêu cầu 2 công ty này có trách nhiệm nộp số tiền nợ BHXH gần 1,9 tỷ đồng (trong đó Công ty Hàm Rồng hơn 1,5 tỷ), nhưng cho đến nay cả hai công ty này vẫn "bặt vô âm tín".

Được biết, BHXH TP.Biên Hòa hiện đang quản lý thu BHXH của 1.983 công ty, đơn vị với 68 ngàn lao động, nhưng trên thực tế có khoảng 2.000 đơn vị hoạt động trên địa bàn thành phố. Tình trạng các công ty không tham gia đóng BHXH, hoặc đóng không đủ số công nhân đang sử dụng vẫn còn nhiều và chưa có biện pháp xử lý kịp thời. "Có những trường hợp công ty không đóng bảo hiểm nhưng trên bảng lương của công nhân vẫn bị trừ tiền BHXH hàng tháng và công ty không đóng một đồng nào cho BHXH. Đây cũng là một hình thức lừa gạt công nhân để chiếm dụng quỹ BHXH, nếu không may có công nhân ốm đau hay gặp tai nạn lao động thì công ty sẽ trực tiếp chi tiền bồi dưỡng để bưng bít hành động chiếm dụng của mình" - ông Trúc cho biết thêm.

* Biện pháp xử lý chưa đủ mạnh

Theo Nghị định 86/2010/NĐ-CP ngày 13-8-2010 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, thì mức phạt đối với các công ty nợ tiền BHXH được thực hiện tối đa không quá 30 triệu đồng. Có thể mức phạt như trên là quá nhẹ, nên các công ty đã chọn con đường đóng tiền phạt hơn là đóng đầy đủ tiền BHXH.

Cũng theo ông Nguyễn Hoàng Trúc, nếu công ty không đóng đầy đủ BHXH cho công nhân thì công nhân sẽ không được cấp thẻ khám chữa bệnh, không chốt sổ để giải quyết chế độ thất nghiệp khi công nhân nghỉ việc và các chế độ khác như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động. Việc khởi kiện các công ty có nợ BHXH hiện nay vẫn chỉ giải quyết ở mức án dân sự và số tiền phạt còn thấp hơn lãi suất ngân hàng. Hơn nữa khi tiến thành thanh tra, xử phạt mới phát hiện công ty đã đóng cửa, chuyển cơ sở sản xuất đi nơi khác và tài khoản thì trống rỗng nên các cơ quan chức năng không thể thi hành án và các công ty vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Và, cuối cùng, thiệt thòi nhất vẫn thuộc về công nhân.

N.Liên