Những đối tượng được cấp thẻ xe buýt miễn vé

Từ tháng 9-2006, UBND tỉnh đã ban hành quy định cấp thẻ xe buýt miễn vé đối với người tàn tật và thương binh. Tuy nhiên, thẻ này chỉ được quy định bắt buộc đối với tuyến xe buýt có trợ giá của Nhà nước, trong khi toàn tỉnh hiện chỉ còn 5 tuyến xe buýt có trợ giá và có đến 19 tuyến không trợ giá. Chính vì vậy, người khuyết tật và thương binh vẫn còn gặp phải sự phân biệt đối xử khi đi lại bằng loại hình phương tiện giao thông công cộng này.

* Các đối tượng được miễn vé xe buýt: người biết, người không

Vào ngày 27-2, ông Nguyễn Văn Phú, 77 tuổi là thương binh loại A (thương tật 4/6, ngụ tại số nhà 90/5/1, KP3, phường Quyết Thắng, TP.Biên Hòa) đã đến Tòa soạn báo Đồng Nai phản ánh: vừa qua ông đi xe buýt số 4 từ Biên Hòa đến Bình Sơn, ông có đưa thẻ thương binh ra nhưng nhân viên xe buýt này không miễn vé cho ông. Trong khi đó, theo quy định của UBND tỉnh thì "Đối với người tàn tật là thương binh đã được cấp thẻ thì không phải làm thẻ đi xe buýt miễn phí".

Tuyến xe buýt số 9 không trợ giá nhưng có cam kết miễn vé cho người tàn tật và thương binh.

Thế nhưng, không phải người tàn tật nào cũng hiểu về quy định miễn vé xe buýt như ông Phú. Trong một lần đi xe buýt tuyến số 2 (tuyến xe buýt có trợ giá), chúng tôi đã chứng kiến một cô gái bị khuyết tật đưa ra một tấm thẻ chứng minh mình bị tàn tật khi nhân viên đến thu tiền vé. Nhân viên xe buýt đã giải thích với cô gái này rằng, tấm thẻ cô trình ra không đủ điều kiện để miễn vé mà cô phải làm thẻ đi xe buýt miễn vé. Sau đó, cô gái phải móc tiền ra trả, nhưng nhân viên xe buýt này không lấy tiền, mà cho quá giang...

* Chỉ bắt buộc miễn vé ở tuyến xe buýt có trợ giá!?

Theo quy định cấp thẻ đi xe buýt miễn vé đối với người tàn tật (NTT) của tỉnh, thì những đối tượng được miễn vé là: "Tất cả người tàn tật không phân biệt nguồn gốc gây ra tàn tật, là người bị khiếm khuyết một hay nhiều bộ phận cơ thể hoặc chức năng biểu hiện dưới những dạng tật khác nhau...". Quy định này đã được Sở Lao động - thương binh - xã hội (LĐ-TB-XH) cụ thể như sau: đối tượng được cấp thẻ đi xe buýt miễn vé là NTT và thương binh có các dạng tật như: khiếm thị (mù 2 mắt); câm-điếc bẩm sinh; chậm phát triển trí tuệ; tật vận động như: bại liệt, cụt chân, cụt tay, khèo tay, khèo chân; hội chứng Down. Đối với NTT là thương binh đã được Sở LĐ-TB-XH cấp thẻ thương binh thì không phải làm thẻ đi xe buýt miễn vé. Đối với những thương binh có hộ khẩu thường trú ở Đồng Nai nhưng thẻ thương binh ở tỉnh khác cấp thì phải làm thẻ đi xe buýt miễn vé.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Dũng, phụ trách mảng bảo trợ xã hội Chi cục bảo trợ xã hội và bảo vệ chăm sóc trẻ em tỉnh, thì không chỉ thương binh và NTT ở Đồng Nai mới được hưởng chính sách này. Trường hợp thương binh ở các tỉnh khác, có đăng ký tạm trú ở Đồng Nai thì phải làm thẻ đi xe buýt miễn vé. Trường hợp NTT ở các tỉnh khác, có đăng ký tạm trú tại Đồng Nai hoặc đang đi làm ở các công ty trong tỉnh thì cũng được làm thẻ đi xe buýt miễn vé. Ông Dũng cho biết: "Chúng tôi thường nghe NTT phản ánh về việc bị phân biệt đối xử khi đi xe buýt bằng thẻ đi xe buýt miễn vé, thậm chí có nhiều xe từ chối đón các đối tượng này".

Bà Thái Thị Ty, Giám đốc Trung tâm quản lý điều hành vận tải hành khách công cộng (QLĐHVTHKCC) cho biết, hầu hết các xe buýt có trợ giá đều thực hiện tốt chủ trương miễn vé cho NTT. Thế nhưng, đối với những tuyến không trợ giá, chỉ có thể vận động nhà xe miễn phí vé cho NTT chứ không thể bắt buộc họ được. Hiện nay, có 9/19 tuyến xe buýt không trợ giá có cam kết với trung tâm về việc miễn phí vé cho NTT. Đó là các tuyến xe buýt số 1, số 4, số 9, số 11, số 16, số 18, số 20, số 22, số 604. Theo bà Ty, trường hợp ông Phú là thương binh khi đi xe buýt số 4 nhưng không được miễn vé là nhân viên xe buýt này đã làm không đúng theo cam kết. Tuy nhiên, do ông Phú không cung cấp được biển số xe và ngày, giờ xe buýt này chạy nên trung tâm không có cơ sở để xử lý. Do đó, khi thương binh hoặc NTT đã được cấp thẻ đi xe buýt miễn vé nhưng vẫn bị thu tiền vé khi đi xe buýt có trợ giá hoặc các tuyến xe buýt không trợ giá nhưng đã có cam kết miễn vé cho NTT thì cần liên hệ cụ thể, trực tiếp với trung tâm để có hướng xử lý.

Như vậy, chính sách ưu tiên cho NTT và thương binh đi xe buýt miễn phí đã thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với những người không may và những người có công với đất nước. Tuy nhiên, thực tế hiện nay các tuyến xe buýt có trợ giá ngày càng thu hẹp và xu hướng tiến tới xóa bỏ xe buýt có trợ giá. Do đó, việc tỉnh sớm xem xét, ban hành quy định miễn vé xe buýt cho thương binh và NTT đi trên các tuyến xe buýt nói chung (không phân biệt có trợ giá hay không trợ giá) là điều hết sức cần thiết. Vì có như vậy, chủ trương miễn vé xe buýt cho NTT của tỉnh mới được thực hiện một cách đồng bộ, tránh tình trạng NTT bị phân biệt đối xử khi đi xe buýt.

Đặng Ngọc