Những công trình giao thông bị "gặm nhắm"

Tuyến đường liên xã Bình Sơn - Bình An đã từng bị "rút ruột".

Những năm qua, từ chương trình xã hội hóa giao thông, nhiều tuyến đường giao thông nông thôn đã được sửa chữa, xây dựng mới theo hình thức Nhà nước và nhân dân cùng làm. Người dân góp tiền, góp đất làm đường, Nhà nước hỗ trợ 30% kinh phí xây dựng công trình. Nhờ đó, nhiều tuyến đường được mở ra, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội cho các vùng nông thôn. Tuy nhiên, dựa vào chủ trương đầy ý nghĩa này, đã có những tiêu cực nảy sinh ở những cấp quản lý, điều hành. Như vụ nguyên chủ tịch UBND xã Gia Tân 1 (huyện Thống Nhất) và giám đốc Công ty TNHH Đức Lộc A mới bị khởi tố vì có hành vi sai phạm khi thực hiện các dự án xã hội hóa giao thông ở địa phương. Tại huyện Long Thành, cơ quan cảnh sát điều tra cũng đang vào cuộc để làm rõ việc tiêu cực trong một số công trình xã hội hóa giao thông nông thôn.

Bài 1: Công trình "tự biên tự diễn"

Phòng hạ tầng kinh tế huyện Long Thành là cơ quan chuyên môn được giao nhiệm vụ lập kế hoạch, xây dựng, duy tu các công trình trên địa bàn huyện. Mỗi năm thông qua phòng chức năng này, hàng tỷ đồng ngân sách và tiền đóng góp của nhân dân được chi cho các dự án giao thông nông thôn. Dựa vào "đầu mối" này, đã có một số công ty tư vấn thiết kế và công ty xây dựng gần như trở thành "mối ruột" có mặt trong hầu hết các công trình giao thông trên địa bàn huyện. Tuy nhiên, có công trình các công ty chỉ "ngậm ngùi" đặt bút ký trên tư cách pháp nhân, còn hưởng lợi rõ nhất là ông Trần Ngọc Khải - cán bộ phụ trách lãnh vực giao thông ở Phòng hạ tầng kinh tế huyện Long Thành, khi một tay ông Khải tự thiết kế, tự thi công, tự giám sát và nghiệm thu...

* Làm chơi, "xơi" thiệt hàng trăm triệu đồng

Sau mùa mưa năm 2005, ông Trần Ngọc Khải khảo sát và lên kế hoạch sửa chữa 3 công trình giao thông gồm: đường vào khu Quảng Ngãi (xã Tân Hiệp), đường thôn Bàu Tre (xã Bình Sơn) và đường xã Bình An với tổng chiều dài 4.497m. Phòng hạ tầng lập dự toán sửa chữa là 301.307.000 đồng và được UBND huyện Long Thành phê duyệt. Công trình được khởi công và nghiệm thu chỉ trong 4 ngày cuối năm 2005 (từ ngày 26-12 đến ngày 30-12-2005) với đầy đủ hồ sơ hoàn chỉnh, trong đó đơn vị thi công là Công ty TNHH 999. Biên bản nghiệm thu có đầy đủ thành phần: Chủ tịch UBND 2 xã Bình Sơn và Bình An, cán bộ giám sát công trình là kỹ sư Trần Ngọc Khải. Sau khi hoàn tất công trình, kinh phí thi công đã được chi trả cho Công ty TNHH 999. Nếu theo trình tự thì đây là một công trình hoàn thiện và đúng pháp lý. Còn thực tế thì người dân địa phương không ai có thể nghĩ rằng đây là một công trình sửa chữa lớn với kinh phí hàng trăm triệu đồng; bởi trong 4 ngày thi công, người ta chỉ thấy xe ben đổ vài xe đất, lấp những đoạn hư hỏng trên đường và xe gạt ban móc sơ sơ hai bên lề đường. Đến khi có dư luận về tiêu cực trong việc sửa chữa đường Bình Sơn - Bình An, các cơ quan chức năng của huyện Long Thành tiến hành kiểm tra mới phát hiện việc sửa chữa đường chỉ là hình thức vá víu. Một điều cho thấy là có đoạn hư hỏng ít thì được lên dự án sửa chữa, còn tuyến đường bị hư hỏng nặng (đường liên ấp Sa Cá - Bàu Tre, xã Bình Sơn) thì không được lập dự án sửa chữa.

Sự việc được làm rõ: Giám đốc Công ty TNHH 999 khẳng định chỉ ký giùm hồ sơ cho ông Trần Ngọc Khải, còn thực tế công ty không đứng ra thi công những tuyến đường này. Sau khi được quyết toán chi phí xây dựng công trình, Công ty TNHH 999 đã ký séc chuyển tiền cho ông Trần Ngọc Khải. Chủ tịch UBND các xã có công trình "được thi công" người thì khẳng định không thấy công trình thi công, người thì báo cáo ngày 17-2-2006 (sau khi công trình đã được quyết toán - PV) mới thấy thi công... Chỉ có ông Dương Quang Linh, Trưởng phòng hạ tầng kinh tế huyện Long Thành thì cho rằng: Qua kiểm tra thì mới biết công trình chỉ được thi công hơn 70% (!). Cuối cùng thì toàn bộ dự án là do một tay ông Trần Ngọc Khải tự biên tự diễn từ khâu khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát, nghiệm thu và tất nhiên là nhận tiền. Thế là ông Khải đã thực hiện sơ sài trong vài ngày để rồi... hoàn tất công trình!

* Bao nhiêu công trình bị phù phép?

Giải trình với UBND huyện Long Thành, ban đầu ông Trần Ngọc Khải cho rằng việc sửa chữa các tuyến đường trên là do Công ty TNHH 999 thực hiện, chỉ còn một số đoạn đông dân cư nên công ty chưa đắp mặt đường, vì sợ gây ra bụi bặm hoặc lầy lội khi Tết Nguyên đán sắp đến (còn đúng 1 tháng mới đến Tết Nguyên đán - PV). Đến khi bị yêu cầu kiểm điểm, ông Khải thừa nhận: "Do Công ty TNHH 999 thiếu phương tiện thi công nên giao luôn công trình cho tôi thi công với toàn bộ chi phí xây lắp". Ông Khải còn giải trình thêm: "Công ty TNHH 999 giao công trình cho tôi thi công là do gia đình tôi có đầy đủ xe máy thi công". Nếu vậy thì với những công trình có xe máy của ông Khải tham gia thì đây là một kiểu "làm ăn" đôi bên cùng có lợi giữa ông Trần Ngọc Khải với các công ty xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn huyện Long Thành. Nói cách khác thì đây là một kiểu kinh doanh quyền lực. Về phía Công ty TNHH 999, không phải đây là lần đầu tiên công ty này "cho mượn tư cách pháp nhân" qua việc ký hợp đồng thi công nhưng không làm. Cụ thể là năm 2004, công ty này ký hợp đồng xây dựng tuyến đường liên xã Bình An - Bình Sơn (đoạn Bình An) với kinh phí 389.530.000 đồng và đoạn Bình Sơn với kinh phí xây dựng 791.402.000 đồng. Năm 2005, Công TNHH 999 tiếp tục "ký giùm" hồ sơ sửa chữa tuyến đường ấp 7, ấp 8 xã Bàu Cạn với kinh phí 841.219.000 đồng. Với chức năng xây dựng, nhưng Công ty TNHH chỉ làm mỗi việc ký giùm ở những công trình này. Vậy ai thực sự là người thi công những công trình này? Có lẽ Phòng hạ tầng kinh tế huyện Long Thành và cá nhân ông Trần Ngọc Khải mới biết rõ điều này.

Qua sai phạm của ông Trần Ngọc Khải, lãnh đạo và Chi ủy Phòng hạ tầng kinh tế huyện Long Thành kết luận: "Việc làm của ông Khải là sai trái, có hiện tượng tiêu cực, làm thất thoát công quỹ của Nhà nước". Phòng kiến nghị UBND huyện chỉ đạo làm sáng tỏ và quy trách nhiệm cho các cán bộ và cá nhân ông Khải. Tuy nhiên với những sai phạm cụ thể như vậy, nhưng ông Khải chỉ bị xử lý bằng hình thức khiển trách và cho khắc phục thi công lại công trình! Dư luận tại huyện Long Thành cho rằng hành vi vi phạm pháp luật của ông Khải đã đủ yếu tố xử lý hình sự chứ không thể chỉ là hình thức xử lý như đã nêu trên.

Nguyên Lễ