Cân nhắc thêm việc đề xuất phạt 'chủ thể không tự bảo vệ dữ liệu'

Bộ Công an đang xây dựng dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Một trong số những điểm mới là đề xuất tại Điều 58 dự thảo về việc xử phạt từ 50-70 triệu đồng đối với “chủ thể dữ liệu không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân”.

Đề xuất này đang thu hút sự quan tâm của nhiều người dùng mạng, nhất là trong bối cảnh các vụ lộ, lọt thông tin ngày càng phổ biến. Việc người dùng chủ động bảo mật tài khoản, không chia sẻ thông tin nhạy cảm một cách tùy tiện là điều cần thiết. Tuy nhiên, việc quy định mức xử phạt cao đối với “chủ thể dữ liệu” lại có thể dẫn đến cách hiểu rằng trách nhiệm đang bị chuyển dịch từ các tổ chức thu thập, lưu trữ dữ liệu sang phía người dùng.

Thực tế, người dùng mạng thường khó có thể kiểm soát hoàn toàn việc dữ liệu của mình bị thu thập, phân tích và sử dụng ra sao. Không ít trường hợp thông tin cá nhân bị rò rỉ xuất phát từ lỗ hổng hệ thống của đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc hành vi mua bán dữ liệu trái phép. Trong bối cảnh đó, nếu áp dụng chế tài nặng đối với cá nhân vì “không tự bảo vệ dữ liệu”, e rằng sẽ thiếu công bằng và khó khả thi trong thực tiễn.

Khái niệm “không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân” hiện vẫn còn khá chung chung, cần xây dựng các tiêu chí rõ ràng để xác định thế nào là hành vi vi phạm. Nếu không có tiêu chí rõ ràng sẽ dễ dẫn đến việc người dùng có tâm lý lo lắng, thậm chí là e dè trong quá trình tiếp cận và sử dụng công nghệ.

Thay vì tập trung vào chế tài xử phạt nặng đối với cá nhân, cơ quan chức năng nên ưu tiên nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ. Họ chính là những chủ thể nắm giữ lượng lớn dữ liệu và có khả năng kiểm soát hệ thống bảo mật. Việc xây dựng hành lang pháp lý cho an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân là hết sức cần thiết. Để chính sách đi vào cuộc sống một cách hợp lý, công bằng và khả thi, người dân cần được bảo vệ, hỗ trợ và hướng dẫn hơn là trở thành đối tượng chịu mức xử phạt cao trong một lĩnh vực mà họ không hoàn toàn có khả năng kiểm soát.

Lê Vy (xã Dầu Giây)