Để trẻ khiếm khuyết hòa nhập cộng đồng...

9 tuổi T mới vào lớp một, nên trông cao lớn hơn các bạn. Nhưng có một sự khác biệt còn lớn hơn nữa là T. bị tự kỷ. Sự việc này khiến lớp học nhốn nháo hẳn lên. Quê của T. ở tận một vùng quê nghèo, xa trung tâm thành phố, ít được tiếp cận với thông tin nên gia đình phải mất rất nhiều công sức mới đưa T. đi chữa bệnh ở khu khám bệnh trẻ em.

9 tuổi T mới vào lớp một, nên trông cao lớn hơn các bạn. Nhưng có một sự khác biệt còn lớn hơn nữa là T. bị tự kỷ. Sự việc này khiến lớp học nhốn nháo hẳn lên. Quê của T. ở tận một vùng quê nghèo, xa trung tâm thành phố, ít được tiếp cận với thông tin nên gia đình phải mất rất nhiều công sức mới đưa T. đi chữa bệnh ở khu khám bệnh trẻ em, Bệnh viện tâm thần trung ương 2 (TP.Biên Hòa). Ở các thành phố lớn có nhiều điều kiện và cơ hội cho các em tự kỷ tái hòa nhập cộng đồng, nhưng ở những vùng quê như của T. thì thật là khó khăn. Mặc dù giáo viên đã có thông báo trước cho các bạn học cùng, nhưng các em vẫn trêu chọc T. vì tò mò. Và mỗi lần bị chọc ghẹo, T. chỉ biết nói những câu lặp đi lặp lại: "Không chơi nữa!" hoặc là la hét, gào khóc. Thế là T. trở thành trò cười của cả lớp. Không chỉ có vậy, giờ giải lao các bạn từ lớp khác đổ về xem "tận mắt" T. có đúng như lời đồn không, rồi cười phá lên... Thế là sau một tuần đi học, T. lại trở nên hung hăng hơn: đánh bạn cùng lớp và buổi tối ngủ hay thức dậy la hét. Thấy vậy, gia đình buộc phải cho em nghỉ học.

Một phụ huynh khác ở tận Cà Mau cũng chia sẻ: con họ bị chậm phát triển, sau một thời gian dài điều trị ở một trung tâm giáo dục dành cho trẻ khuyết tật tại TP.Hồ Chí Minh, chuyên viên giáo dục đặc biệt khuyến khích cho bé đi học nhằm giúp bé có thể tái hòa nhập cộng đồng. Gia đình nghe vậy rất mừng và hy vọng tương lai con mình sẽ rộng mở. Nhưng sau 1 tháng đi học, kết quả không như mong đợi. Bé bị các bạn trêu ghẹo và lấy làm trò cười, thậm chí bị bắt nạt và phải làm "tay sai" cho một số bạn nghịch ngợm trong trường. Gia đình đành cho em nghỉ học và chờ tìm cơ hội mới nhưng có vẻ không khả quan, như lời phụ huynh than thở: "Không biết rồi sẽ thế nào".

Trẻ khiếm khuyết là đối tượng chịu nhiều thiệt thòi so với các trẻ khác. Việc nuôi dạy những trẻ này cần có phương pháp đặc biệt và đòi hỏi phải kiên trì, nhẫn nại, mục đích cuối cùng là giúp các em tự chăm sóc bản thân và tái hòa nhập với cộng đồng.

Một trong những khó khăn khiến các em không thích nghi với cộng đồng là thái độ của những người xung quanh. Sự thiếu hiểu biết về bệnh liên quan đến những trẻ này dẫn đến việc cha mẹ, nhà trường, bạn bè cùng trang lứa có sự tò mò, kỳ thị với trẻ. Để giúp trẻ dễ hòa nhập với cộng đồng, chúng ta cũng phải giúp trẻ đạt được một số kỹ năng cơ bản trong ngôn ngữ, hành vi, và khả năng bộc lộ cảm xúc. Tuy nhiên, để đạt được mục đích trên cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường cùng với các chuyên viên giáo dục đặc biệt.

NGUYỄN THỊ NGỌC ANH

(Bệnh viện tâm thần trung ương 2)