Các khoản thu đầu năm học: Cần sự đồng thuận và minh bạch

Rất nhiều hoạt động trong nhà trường như: tu sửa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, dọn vệ sinh, khen thưởng... phụ thuộc vào nguồn quỹ của Ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS). Tuy nhiên, nguồn quỹ này được xem là tự nguyện nên xảy ra tình trạng mỗi trường thu một mức khác nhau, tùy vào khả năng vận động, thuyết phục của Ban đại diện CMHS.

Rất nhiều hoạt động trong nhà trường như: tu sửa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, dọn vệ sinh, khen thưởng... phụ thuộc vào nguồn quỹ của Ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS). Tuy nhiên, nguồn quỹ này được xem là tự nguyện nên xảy ra tình trạng mỗi trường thu một mức khác nhau, tùy vào khả năng vận động, thuyết phục của Ban đại diện CMHS.

* Không thể hoạt động nếu thiếu quỹ của CMHS

Thầy Trương Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi (TP.Biên Hòa) cho biết, từ nhiều năm nay, nếu không có sự hỗ trợ của quỹ CMHS, nhà trường khó có thể tổ chức các hoạt động chuyên môn lẫn ngoài chuyên môn. Cụ thể như từ nguồn quỹ này, nhà trường đã ký hợp đồng thuê thêm 1 bảo vệ; sửa chữa một số công trình vệ sinh xuống cấp; hỗ trợ bồi dưỡng học sinh giỏi; khen thưởng giáo viên và học sinh giỏi; tổ chức hoạt động trong các ngày lễ; hỗ trợ phong trào văn nghệ, thể dục thể thao... "Nếu chỉ trông chờ vào nguồn học phí thì chỉ duy trì các hoạt động trong nhà trường không thôi đã rất khó khăn rồi, chưa nói đến chuyện nâng cao chất lượng đào tạo" - thầy Sơn khẳng định.

Học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi xem bảng thông báo các khoản thu đầu năm học mới tại trường.

Năm học 2009-2010, quỹ Ban đại diện CMHS Trường THPT Ngô Quyền  (TP. Biên Hòa) thu được trên 380 triệu đồng (bao gồm khoản thu hội phí và các tập thể, cá nhân hỗ trợ). Từ nguồn thu này, Ban đại diện CMHS  đã chi gần 42 triệu đồng cho công tác chuyên môn phục vụ việc giảng dạy của trường; trên 21,5 triệu đồng được chi cho hoạt động Đoàn cùng các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao...; gần 157 triệu đồng được chi cho các hoạt động của nhà trường (gồm lương quản sinh, lương bảo vệ, nước uống cho học sinh, hoạt động ngoại khóa, khen thưởng học sinh giỏi, thưởng phong trào, thưởng giáo viên và học sinh đoạt giải tỉnh, giải quốc gia). Số tiền còn lại được Ban đại diện CMHS sử dụng để hỗ trợ thi tốt nghiệp, hỗ trợ thăm hỏi giáo viên, công nhân viên nhà trường nhân ngày 20-11, lễ, tết; hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, sửa chữa cơ sở vật chất... Ông Trương Phước Hương, Trưởng ban đại diện CMHS của Trường THPT Ngô Quyền cho hay, tất cả các khoản chi đều được Ban đại diện CMHS bàn bạc, thống nhất với Ban đại diện CMHS từng lớp. Từ đó, dựa vào kế hoạch hoạt động của nhà trường nguồn quỹ này sẽ được chi để sử dụng một cách hợp lý.

Ở Trường THCS và THPT Bàu Hàm (huyện Trảng Bom), nguồn quỹ của Ban đại diện CMHS còn được hỗ trợ hiệu quả cho các giáo viên mới ra trường chưa có nhà ở, phải thuê nhà trọ. Hiệu trưởng nhà trường Nguyễn Ngọc Oánh cho rằng, khoản hỗ trợ này (200 ngàn đồng/người/tháng), đã góp phần rất lớn vào việc động viên giáo viên trẻ gắn bó với trường. Bên cạnh đó, đời sống của đội ngũ giáo vụ, giám thị, kể cả cán bộ hành chính cũng được nâng lên một bước nhờ sự đóng góp của CMHS. "Dù số tiền hỗ trợ từ quỹ không lớn nhưng đây lại là sự chia sẻ của CMHS đối với những khó khăn của nhà trường" - thầy Oánh nói.

* Mỗi nơi thu mỗi kiểu

Ngoài các khoản thu phục vụ cá nhân học sinh như: đồng phục, quần áo thể dục, phù hiệu, nước uống, vệ sinh trường lớp..., các trường đều có khoản thu khác gọi là hội phí để hỗ trợ hoạt động nhà trường. Đây là khoản thu được xem là độc lập do CMHS đóng góp dựa trên tinh thần tự nguyện. Nguồn quỹ này do Ban đại diện CMHS trực tiếp quản lý, nhà trường hỗ trợ trong việc mở sổ sách thu, chi. Ngoài ra, cơ sở giáo dục cũng có quyền vận động, quyên góp các tổ chức, cá nhân có lòng hảo tâm đóng góp để phục vụ cho sự nghiệp giáo dục. Do đó, song song với nguồn quỹ của Ban đại diện CMHS, các trường còn có thêm một nguồn quỹ khác là quỹ khuyến học.

Ở Trường THPT Lê Hồng Phong (TP.Biên Hòa), bước vào năm học mới, mỗi học sinh phải đóng 10 khoản thu. Trong đó, ngoài những khoản thu theo quy định như học phí, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, học sinh  đóng thêm tiền vệ sinh trường lớp, phù hiệu học sinh, quần áo thể dục, thẻ học sinh, thẻ thư viện, tiền chụp hình thẻ học sinh (đối với khối 10), tiền học bạ. Riêng quỹ Ban đại diện CMHS năm học này thu 290 ngàn đồng/học sinh (trong đó, 100 ngàn đồng thu vào quỹ hội và 190 ngàn đồng thu để chi trả tiền tăng tiết cho 5 môn). Trung bình mỗi học sinh của trường sẽ phải đóng trên 600 ngàn đồng.

Bảng tổng hợp các khoản thu đầu năm học của Trường THPT Ngô Quyền cũng có tới gần 10 khoản thu mà học sinh phải đóng. Trong đó, ngoài khoản thu học phí (22 ngàn đồng/tháng), tiền quần áo thể dục, phù hiệu, tiền quét lớp, học sinh còn đóng thêm 450 ngàn đồng/học sinh/năm học tiền hội phí và 90 ngàn đồng tiền học tăng tiết của tháng 9. Như vậy, chỉ riêng các khoản này, mỗi học sinh của trường phải đóng 885 ngàn đồng. Bên cạnh đó, nhà trường cùng Ban đại diện CMHS thống nhất thực hiện xã hội hóa máy chiếu phục vụ công tác giảng dạy trong nhà trường. Thầy hiệu trưởng Nguyễn Duy Phúc cho biết, do 2 phòng dạy công nghệ thông tin ở xa lớp học nên bất tiện trong việc di chuyển và không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh. Bên cạnh đó, 3 máy chiếu của nhà trường đã hư hỏng do phải di chuyển nhiều. Vì vậy, năm học này nhà trường chủ trương xã hội hóa trong việc đầu tư máy chiếu bằng cách huy động đóng góp của CMHS để phục vụ việc giảng dạy của từng lớp, ưu tiên triển khai ở khối lớp 10. "Lớp nào CMHS đồng ý 100%, nhà trường sẽ cùng với Ban đại diện CMHS trang bị máy chiếu cho học sinh. Lớp nào CMHS không đồng thuận, nhà trường sẽ không ép buộc" - thầy Phúc khẳng định.

Ở Trường THPT Nguyễn Trãi, mức thu hội phí năm học 2010-2011 được Ban đại diện CMHS thống nhất là 200 ngàn đồng/học kỳ. Ngoài ra nhà trường còn tiến hành thu đồng đều mỗi học sinh 50 ngàn đồng vào quỹ khuyến học. Theo hiệu trưởng nhà trường Trương Văn Sơn, mục đích của khoản thu này là nhằm tạo quỹ khen thưởng, động viên, khuyến khích kịp thời những học sinh có thành tích học tập xuất sắc hay những trường hợp học sinh nghèo học giỏi.

* Cần sự đồng thuận và minh bạch

Ban đại diện CMHS của các trường cho biết, dựa trên sự thống nhất của Ban đại diện CMHS các lớp, mức thu hội phí được xác định tùy vào kế hoạch hoạt động của nhà trường và khả năng đóng góp của CMHS. Đối tượng học sinh thuộc diện miễn giảm học phí đều được miễn giảm hội phí. Một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn hoặc có đông anh chị em cùng học một trường được miễn, giảm khoản đóng góp này.

Hiệu trưởng một trường THPT ở huyện Vĩnh Cửu cho hay, do đặc trưng vùng miền nên khi Ban đại diện CMHS đưa ra bàn bạc về mức đóng hội phí, nhà trường cũng phải tính toán sao cho hợp lý nhất. Ông nói: "Ngay như khoản học phí chỉ có 22 ngàn đồng/tháng/học sinh nhưng không phải học sinh nào cũng đóng đúng thời gian quy định và đóng liền một lúc mấy tháng được. Do vậy với khoản thu hội phí, nhà trường chủ trương thu ở mức 100 ngàn đồng/học sinh/năm học và thực hiện miễn giảm đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách. Riêng đối tượng miễn giảm cũng đã lên tới 30%".

Thầy Hoàng Văn Bắc, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Sĩ Liên (huyện Trảng Bom) cũng cho hay, dù có thể thu mức hội phí cao hơn mức 150 ngàn đồng/học sinh/năm học nhưng xét thấy điều kiện của nhiều học sinh còn khó khăn, đối tượng miễn giảm nhiều nên nhà trường thống nhất với Ban đại diện CMHS chỉ thu mức ấy.

Không chỉ nhận được sự đồng thuận của CMHS, các khoản thu, chi liên quan đến quỹ hội cần thiết phải được công khai, minh bạch. Nói như phụ huynh một học sinh đang có con theo học một trường THCS ở TP. Biên Hòa thì: "Không ai muốn con mình thua bạn kém bè cả. Phụ huynh chúng tôi cố gắng để đóng mức thu chung dù hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn với mong con mình được học tập trong môi trường, điều kiện tốt nhất. Yêu cầu của chúng tôi đối với Ban đại diện CMHS là phải công khai phổ biến các khoản thu, chi một cách minh bạch, rõ ràng".

Nguyễn Phượng