Một số vấn đề cần quan tâm

... Việc giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên trong giai đoạn mới có một số vấn đề cần được quan tâm: Thứ nhất, Nhà nước cần phải tiếp tục ban hành hoặc điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

... Việc giáo dục đạo đức cho  học sinh, sinh viên trong giai đoạn mới có một số vấn đề cần được quan tâm:

Thứ nhất, Nhà nước cần phải tiếp tục ban hành hoặc điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bên cạnh đó, các chính sách về giáo dục phải hợp lý, đảm bảo thông thoáng, đáp ứng được định hướng phát triển. Ngân sách cho giáo dục cần phải được tăng cường để xây dựng các điều kiện hiện đại về cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.

    Thứ hai, cần coi trọng tính thực tiễn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên. Để bài học môn đạo đức, giáo dục công dân và pháp luật hiệu quả, thầy cô cần tích cực liên hệ thực tiễn, đưa ra nhiều tình huống để các em tự giải quyết, qua đó các em nhận thức được giá trị sống, học được kỹ năng cơ bản và định hướng hành vi. Nội dung chương trình các môn học khác cần được lồng ghép nội dung giáo dục tư tưởng cho học sinh, sinh viên một cách phù hợp. Tuổi trẻ thường dễ hoang mang, dao động, dễ bị kích động, thiếu tự chủ do kinh nghiệm sống còn hạn chế, hình thức hoạt động tập thể để giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên sẽ mang lại hiệu quả to lớn. Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối quan trọng giữa nhà trường và gia đình. Khi phát hiện học sinh vi phạm kỷ luật, giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp để xử lý nghiêm khắc, kiên quyết và có tính giáo dục cao để làm gương cho những học sinh khác. Điều này được áp dụng từ những nội quy, quy định rất nhỏ ở lớp, ở trường, như đi đúng giờ, trang phục gọn gàng, không gây gổ, đánh nhau...

     Thứ ba, trách nhiệm của các bậc cha mẹ. Gia đình không thể "trăm sự nhờ cô" mà thoái thác hết trách nhiệm dạy con cho nhà trường. Thực tế, thời gian các em ở trường không nhiều, thầy cô nào tận tình đến mấy cũng khó có thể kiểm soát hết những việc làm ngoài  giờ học của các em. Sự quan tâm thường xuyên, chu đáo của cha mẹ về sức khỏe, giờ giấc, tình hình học tập của học sinh sẽ giúp các em có thêm nguồn lực động viên để học tập tốt hơn.

    Thứ tư, trách nhiệm của xã hội. Giáo dục đạo đức và nếp sống văn hóa truyền thống trong nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa  ở nước ta hiện nay, ngoài việc tổ chức và tập hợp các tổ chức, đoàn thể xã hội, cộng đồng và gia đình cùng tham gia tích cực vào công tác này, chúng ta còn phải tạo ra những "sân chơi" mới, thích hợp và hấp dẫn đối với mọi người, nhất là lớp trẻ; phải kiểm tra, kiểm soát các sản phẩm văn hóa, tìm cách chọn lọc văn hóa từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam. Chú trọng vai trò truyền thống và giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống, đạo lý và nếp sống văn hóa gia đình. Đưa nội dung giáo dục các giá trị truyền thống, nếp sống gia đình văn hóa vào các hoạt động hàng ngày. Bên cạnh đó, cần tạo ra môi trường sống lành mạnh ở gia đình và xã hội. Chúng ta cần từng bước giải quyết các điều kiện tồn tại của gia đình như nhà ở, việc làm, đồng thời xây dựng các quan hệ ứng xử sao cho thích hợp với mọi lứa tuổi, với vai trò và trách nhiệm của từng thành viên trong gia đình.

Theo chúng tôi, "thường xuyên, kịp thời, toàn diện, đúng đắn" là phương châm phải được xuyên suốt trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên.

Lê Minh Hoàng