Hội nghị giao ban các Sở GD-ĐT khu vực Đông Nam bộ:
Siết chặt "hai không"

Ngày 15-10, tại Vũng Tàu, Thứ trưởng Phạm Vũ Luận đã chủ trì hội nghị giao ban lần thứ nhất cuộc vận động hai không và ký cam kết thi đua các Sở GD-ĐT cụm miền Đông Nam bộ năm học 2007-2008. Các vấn đề được lãnh đạo các Sở đưa ra bàn thảo sôi nổi tại hội nghị giao ban lần này cũng không nằm ngoài mục đích đẩy mạnh cuộc vận động "hai không" đi vào thực chất hơn.

Ngày 15-10, tại Vũng Tàu, Thứ trưởng Phạm Vũ Luận đã chủ trì hội nghị giao ban lần thứ nhất cuộc vận động hai không và ký cam kết thi đua các Sở GD-ĐT cụm miền Đông Nam bộ năm học 2007-2008. Các vấn đề được lãnh đạo các Sở đưa ra bàn thảo sôi nổi tại hội nghị giao ban lần này cũng không nằm ngoài mục đích đẩy mạnh cuộc vận động "hai không" đi vào thực chất hơn.

Học sinh Trường THPT Xuân Lộc trong giờ học thảo luận nhóm.

* Cùng siết "hai không"

Nếu như khi mới ra đời, cuộc vận động "hai không" khiến không ít Sở GD-ĐT các tỉnh e dè thì sau hơn một năm thực hiện, các địa phương lại rất ủng hộ. Sự ủng hộ thể hiện ở sự sáng tạo khi triển khai cuộc vận động vào đầu năm học 2007- 2008. Chẳng hạn, vào đầu năm học mới, hầu như các địa phương đều tổ chức ký cam kết thực hiện cuộc vận động giữa ba bên là nhà trường-giáo viên và phụ huynh học sinh (HS). Bên cạnh đó, các Sở GD-ĐT còn tiến hành tổ chức hội nghị hiệu trưởng ở từng bậc học để triển khai các 4 nội dung của cuộc vận động "hai không" được cụ thể. 

Phó giám đốc Sở GD-ĐT Đồng Nai Nguyễn Thiệp khẳng định: "Hai không" chẳng những đã ăn sâu trong ngành mà còn bám rễ vào cả xã hội. Năm nay, để thực hiện nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo, từng trường và từng giáo viên phải đánh giá lại "hai không" của năm học cũ để xác định chính xác hơn cho những công việc phải làm trong thời gian tới. Liên quan đến cuộc vận động là vấn đề không để HS ngồi nhầm lớp, ông Nguyễn Văn Hiến, Giám đốc Sở GD-ĐT Bình Thuận cho biết: "Đầu năm học ở Bình Thuận đã triển khai sâu rộng cuộc vận động "Hai không" đến từng bậc học. Theo đó, trong năm học này, GV phải chuyên chú việc dạy học cho tốt. Những công việc ra đề, coi thi, chấm thi sẽ do Sở thực hiện". Với cách làm này, ông Hiến tin tưởng sẽ triệt tiêu được tình trạng xin điểm để lên lớp đã tồn tại trong nhiều năm qua. Đồng tình với quan điểm phải thẳng thắn nhìn vào tỉ lệ HS ngồi nhầm lớp mới có thể kiên quyết nói không với nội dung này, ông Đồng Ngọc Lập, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Tây Ninh cho rằng:  "Chuyện gian lận thi cử, ngồi nhầm lớp thì năm nào cũng có nhưng bây giờ phổ biến quá nên ngành giáo dục phải quyết liệt". 

"Hai không" từng bước đi vào thực chất và các địa phương đã không còn e ngại kết quả của cuộc vận động này. Nếu như tình trạng lãnh đạo địa phương chi phối và rầy rà khi tỉ lệ tốt nghiệp thấp là chuyện có thật mà lãnh đạo các địa phương than thở với nhau dù TP.HCM không bị chi phối. Nhưng kết quả năm học vừa qua đã phản ánh đúng thực chất, chứng tỏ quyết tâm của các địa phương"- Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.Hồ Chí Minh  Nguyễn Văn Ngai chia sẻ. Hầu như lãnh đạo Sở GD-ĐT các địa phương đều đồng tình đề nghị Bộ kiên quyết hơn và có nhiều giải pháp để "hai không" đi vào chiều sâu. 

* Và những chuyện khó gỡ   

Ngoài những nội dung của "hai không", các Sở đều thừa nhận có nhiều khó khăn mà Bộ chưa hướng dẫn, địa phương lúng túng với những phát sinh của thực trạng giáo dục hiện nay.  Phó giám đốc Sở GD-ĐT Bình Dương Trần Hiếu nêu: "Tình trạng lớp tiểu học 2 buổi/ngày không lạ gì và tỉnh Bình Dương đã có từ lâu nhưng năm học này Bình Dương đành thu hẹp lại bởi khu vực Dĩ An, Thuận An có lao động nhập cư đông, nhiều trường 2 buổi/ngày buộc phải giảm còn 1 buổi/ngày, từ 35 HS/lớp tăng lên 45 HS/lớp. Vừa rồi, Bộ về kiểm tra, phê bình trường chuẩn gì mà sĩ số đông quá. Nhưng nếu chạy theo chuẩn mà chúng ta bỏ con em lao động thất học  thì chuẩn để làm gì. Bộ nói phải quy hoạch mạng lưới trường lớp nhưng dự án một ngôi trường mất 4-5 năm chứ công nhân nhập cư tăng đều hàng năm, kéo theo HS cũng tăng theo". Phó giám đốc Sở GD-ĐT Đồng Nai Nguyễn Thiệp cũng đồng tình khi cho rằng: "Chỉ tổ chức lớp 2 buổi/ngày ở nơi nào có điều kiện bán trú, không bán trú được thì mỗi ngày phụ huynh 4 bận đưa đón con cái thì tội nghiệp quá!".

 Ông Nguyễn Thiệp cũng đề cập đến một vấn đề gây bức xúc trong dư luận, phụ huynh HS và ngành chính là sự đóng góp của phụ huynh, thu phí đầu năm: "Trước nay, Hội phụ huynh hoạt động theo quy chế hẳn hoi, nhưng từ khi không còn Hội mà chỉ có Ban đại diện phụ huynh HS thì tổ chức này hoạt động ra sao không được quy định, hướng dẫn. Cần phải thấy rằng hỗ trợ của phụ huynh là cần thiết nhưng hỗ trợ bao nhiêu thì vừa, hành lang pháp lý của vấn đề này ra sao Bộ nên có hướng dẫn cụ thể. Chứ nơi thu 50 ngàn, nơi thu 100 ngàn, nơi lại thu 150 ngàn đồng thì phụ huynh bức xúc, báo chí lên tiếng là chính đáng". Chính Phó giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Văn Ngai cũng thừa nhận: "Thành phố không thể nào hoạt động trên kinh phí nhà nước đầu tư mà không có sự hỗ trợ của phụ huynh. Nhưng không có Hội thì quy chế nào cho Ban hoạt động. Nhân hội nghị này, Bộ  nên có ý kiến chứ báo chí phản ánh vấn đề này hoài đau đầu lắm". Ông cũng cho biết, thành phố hiện đang đối mặt với vấn đề mới là sự xuất hiện và tồn tại của các trường quốc tế mà bằng cấp, chương trình, chất lượng...là điều ngành không kiểm soát được. Bộ không hướng dẫn, địa phương lúng túng bởi các hình thức đầu tư cũng như ai cấp phép, liên kết gì, chương trình nào...

Trong khi đó, lãnh đạo Sở GD-ĐT Bình Phước than trời, vì lâu nay chúng ta nói quá nhiều đến việc "đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục", nhưng đẩy mạnh như thế nào, bao nhiêu thì vừa, cho đừng làm khổ dân, cho dân không phản ứng... Ai cũng nói xã hội hóa không phải chỉ thu tiền nhưng cần có tiền để nâng cơ sở vật chất lên là thực tế mà tỉnh nghèo, tỉnh giàu nào cũng kêu khó. Rốt cuộc, thu bao nhiêu thì Hội đồng nhân dân là nơi quyết, sau đó ngành giáo dục đẩy qua Ban đại diện phụ huynh gánh nặng này, bắt họ thu. Đến khi dân kêu thì tội nghiệp họ quá. Nhiều nơi  có cơ sở vật chất tốt bằng cách lách luật này được Bộ xem là sáng tạo, nhưng khi Bộ vào kiểm tra lại bảo là làm trái.

Một trong những địa chỉ mà các Sở đều cho rằng Bộ đã "bỏ quên" trong cuộc vận động "hai không" này là các trung tâm giáo dục thường xuyên, hướng nghiệp, các cơ sở giáo dục trực thuộc Sở GD-ĐT quản lý. Đó là chất lượng đào tạo và liên kết đào tạo ở các đơn vị này sẽ được đánh giá, kiểm định ra sao, có đạt chuẩn và đáp ứng nhu cầu xã hội không... là điều các Sở đều mong muốn Bộ sớm có văn bản hướng dẫn.

Thứ trưởng Phạm Vũ Luận nhất trí với nhiều ý kiến đóng góp và đánh giá việc triển khai cuộc vận động "hai không" vào đầu năm học 2007-2008 của cụm các tỉnh khu vực miền Đông là rất tốt, làm nền tảng cho phát triển giáo dục một cách bền vững trong những năm sắp tới ở khu vực này. Ông khẳng định, chưa bao giờ giáo dục lại có thời cơ thuận lợi như hiện nay vì cuộc vận động "hai không" đã và đang tạo ra được sự đồng thuận rất lớn của toàn xã hội. Đây chính là tiền đề để ngành GD-ĐT tiếp tục những bước đột phá cho đến 2010. Với những kiến nghị của các Sở, Bộ ghi nhận và sẽ từng bước có giải pháp thỏa đáng.

Thu Trang