Giật mình với sách ngôn tình

Những cuốn sách ngôn tình nhuốm màu đen tối dành cho tuổi "teen" khiến người ta phải giật mình vì độ "bành trướng, quyết không lùi bước" của chúng trên kệ sách.

Các tựa sách ngôn tình đang bày bán.

Những cuốn sách ngôn tình nhuốm màu đen tối dành cho tuổi “teen” khiến người ta phải giật mình vì độ “bành trướng, quyết không lùi bước” của chúng trên kệ sách. 

Sách ngôn tình nói nôm na là truyện tình yêu, chúng không được xếp vào hàng văn học. Từ 5 năm trở lại đây, chúng trở thành dòng sách chủ lực giúp các công ty phát hành mới thành lập “kiếm cơm”.

Chúng đập vào mắt người xem bằng số lượng áp đảo trên kệ trưng bày sách văn học của các nhà sách. Chúng gây chú ý bằng những hình ảnh bìa sặc sỡ, bằng cái tựa tối nghĩa hoặc đậm chất Hán văn: “Hủ nữ Ga ga”, “Hủ nữ bẻ thẳng thành cong”, “Trường An cổ ý”, “Phồn chi”, “Cô phương bất tự thưởng”, “Nguyệt mãn kinh hoa”, “Tam sinh tam thế Chẩm Thượng thư”...

* Núp bóng văn chương

TS. Trần Lê Hoa Tranh (Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn TP.Hồ Chí Minh), người có nhiều nghiên cứu phê bình về văn học nữ Trung Quốc, cho biết: “Sách ngôn tình thường bị chê vì nó không phải là văn chương. Văn chương đòi hỏi những tiêu chí khe khắt hơn về tư tưởng, ngôn ngữ. Ở đây, nên phân biệt khái niệm văn hóa đại chúng - thứ thường xuyên được thổi phồng nhờ PR, giới trẻ… chứ không hẳn là tự thân giá trị tác phẩm. Chúng chẳng có tư tưởng gì cả, chỉ đọc để giải trí thôi”.

Được biết, sách ngôn tình có khoảng từ 30-50 nhãn phân loại theo chủ đề và hình thức. Ví dụ, “Đam mỹ” nói về tình yêu đồng giới của những người đàn ông có ngoại hình đẹp, còn “Hủ nữ” nói về những cô gái thích đọc truyện, xem phim, “Sư đồ luyến” là chuyện tình cảm luyến ái của thầy giáo... Nhưng chung nhất là phân loại theo ngôn tình thông thường và ngôn tình có yếu tố tình dục, thường được gọi là H văn.

Khó hiểu nhất, ngôn tình thường chứa cái gọi là “tình tiết cẩu huyết” (tình tiết máu chó). Cụm từ này dùng chỉ những chi tiết ngớ ngẩn của truyện, chẳng hạn như nhân vật nữ chính bị nhân vật nam chính hành hạ, bắt phá thai, thậm chí bị cưỡng hiếp, sau khi bị hành hạ và ngược đãi tàn nhẫn thì… quay ra yêu nhau. Và kết thúc có hậu! Những tình tiết được vẽ ra quá xa rời thực tế và tâm lý của con người như vậy, trở nên vô cùng nguy hiểm khi độc giả trẻ tuổi đánh mất óc phán đoán riêng, cũng như không có được những cảm nhận đúng đắn về con người và cuộc sống. Một khảo sát nhỏ cách nay 2 năm đối với 200 em học sinh nữ lớp 8 và 9 ở Hà Nội cho kết quả đáng giật mình: Những cuốn sách được các em nêu tên đã đọc gồm có “Thục nữ PK xã hội đen”, “Yêu em từ cái nhìn đầu tiên”, “Bên nhau trọn đời”...

* Bước tiến ngôn tình, bước lùi văn hóa đọc

Nói về hiện tượng sách ngôn tình, ông Trần Mạnh Hùng - Giám đốc Thaihabooks nhận định, sách ngôn tình đang chiếm lĩnh thị trường sách văn chương tại Việt Nam, đặc biệt ở các thành phố lớn. Lý do đơn giản là chúng đánh đúng tâm lý giới trẻ, những người rất tò mò, muốn khám phá, tìm thần tượng, muốn cái mới lạ, thích mơ mộng. “Tuy nhiên, cá nhân tôi không ủng hộ loại sách này. Đây không (hay chưa) là sách đen nhưng là sách nhuốm màu. Nhất là những cuốn sách gợi cảm. Nhiều học trò của tôi đọc xong và bị kích thích rồi yêu đương nhăng nhít, chóng vánh, rồi quan hệ tình dục bừa bãi, tự kỷ, chán chường. Nguy hiểm lắm” - ông nói.

Tuy nhiên, sách ngôn tình lại đang là món hời kinh tế khiến các công ty sách non trẻ khó kềm lòng. Dịch giả Trang Hạ nói: “Mấy năm trước, có lần lựa được vài cuốn sách văn học thiếu nhi có vẻ tử tế một chút để mua bản quyền về Việt Nam, xong tôi loại những sách văn học ngôn tình ra một thùng khác để trả lại đại lý bản quyền. Ngay lập tức, một công ty sách tư nhân mới mở của Việt Nam chạy tới bảo, “sách ngôn tình chứ gì, để anh lấy cả thùng này luôn”! Rồi họ bê đi hơn 50 cuốn sách ngôn tình, không thèm mở ra xem là cuốn gì. Nghe nói, số sách đó họ phát hành trong hơn một năm rưỡi, thu về tính ra gần một tỷ đồng ”. Trang Hạ cho biết, ngay tựa sách này tại Trung Quốc cũng không được cấp phép phát hành. Nếu muốn xuất bản ở Trung Quốc thì phải đổi tên khác.

Nguy cơ dễ thấy từ sự bành trướng của sách ngôn tình là sự lộn xộn của thị trường sách văn chương. Theo Trang Hạ, người được lợi đầu tiên là môi giới bản quyền. Mỗi cuốn sách về Việt Nam họ được ngay 100 USD “tiền tươi” từ khi chưa in. Người được lợi thứ hai chắc chắn là các công ty bán sách, bởi chạy theo thị hiếu của độc giả thì họ sẽ có lợi nhuận. “Riêng sự mất mát trong văn hóa đọc chắc chắn là vô hình. Có mấy ai đọc sách ngôn tình đam mỹ lại nghĩ rằng, những thứ mình đọc chính là những thứ tạo nên bản lĩnh văn hóa của bản thân mình trong xã hội? Nên sau này mỗi người sẽ tự nhận ra bài học của mình thôi” - Trang Hạ nói.

Hồ Hương Giang