Tượng đài ở Bình Dương

Ở Bình Dương, các công trình tượng đài được đặt, dựng ở trung tâm thị xã và các huyện. Những tượng đài này như một nét chấm phá vào chiều sâu của không gian kiến trúc ở tỉnh công nghiệp này...

Ở Bình Dương, các công trình tượng đài được đặt, dựng ở trung tâm thị xã và các huyện. Những tượng đài này như một nét chấm phá vào chiều sâu của không gian kiến trúc ở tỉnh công nghiệp này...

Có thể điểm qua các công trình tượng đài được đánh giá cao như tượng đài "Phú Lợi căm thù" (điêu khắc gia Diệp Minh Châu thực hiện); tượng đài "Đấu tranh của công nhân Nhà máy toa xe Dĩ An" (tác giả: Nguyễn Nhất Tâm); tượng đài "Chiến thắng Bàu Bàng" (điêu khắc gia Nguyễn Hải); tượng đài "Chiến thắng Phước Thành"; biểu tượng văn hóa - nghệ thuật (giao lộ vòng xoay ngã sáu, TX.Thủ Dầu Một); tranh hoành tráng tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh; tranh hoành tráng chiến thắng cầu Bà Kiên (xã Thạnh Phước - huyện Tân Uyên); tượng đài chiến thắng Dầu Tiếng; tượng đài chiến khu Thuận An Hòa (xã Thuận Giao, huyện Thuận An)...

Những cụm tượng đài tạo nên nét chấm phá trong không gian kiến trúc.

Tuy nhiên, trong một cuộc hội thảo gần đây, có những nhà chuyên môn nhận định rằng nhiều tác phẩm tượng đài nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mỹ quan đô thị và góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, nhưng hệ thống tượng đài thực tế cũng chưa đáp ứng toàn diện nhu cầu của sự phát triển xã hội.

Có nhà nghiên cứu phân tích thêm: Về không gian dựng tượng, thông thường bản thiết kế luôn có phối cảnh phù hợp để tôn tạo giá trị của tác phẩm tượng đài, tranh hoành tráng; nhưng thực tế khi xác định vị trí để lắp đặt lại nằm lọt vào cảnh quan chật hẹp, khuất tầm nhìn khiến cho tác phẩm rơi vào thế bị cô lập, quạnh quẽ. Đó là trường hợp của tượng đài "Phú Lợi căm thù", tượng đài "Đấu tranh của công nhân Nhà máy xe lửa Dĩ An", tranh hoành tráng tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh. Điều đó cho thấy, việc chọn địa điểm để dựng tượng đài chưa tính đến quá trình phát triển, chỉnh trang đô thị cũng như không gian để bố trí tượng đài.

Đề cập đến tính biểu tượng của loại tượng đài văn hóa - nghệ thuật, kiến trúc sư Nguyễn Khởi cho rằng: "Ngày nay các kiến trúc sư khi sáng tác theo hướng tìm về bản sắc dân tộc với công nghệ và kỹ thuật xây dựng hiện đại cần cố gắng tìm tòi, sáng tạo nên những công trình mang tính biểu tượng cao. Hàng mấy thế kỷ trước, để biểu đạt những giá trị đạo đức cao cả, sự thuần khiết và thánh thiện, ông cha ta dùng hình tượng hoa sen. Để tượng trưng cho trí tuệ ông cha ta dùng hình tượng sao khuê". Biểu tượng văn hóa - nghệ thuật tại giao lộ vòng xoay ngã sáu TX.Thủ Dầu Một là một ví dụ cho tính biểu tượng trên. Tuy nhiên, theo kiến trúc sư Nguyễn Đạo Kính thì: "Công trình tượng đài luôn cần duy trì bền vững cấu trúc, không gian, các đặc điểm kiến trúc và cảnh quan; hạn chế tối đa mọi sự can thiệp làm tan vỡ tổng thể không gian của tượng đài. Không nên đem các công trình dịch vụ kinh doanh, nhà hàng, siêu thị, ki-ốt mọc lên bao trùm kín tượng đài biểu tượng".

Những nhà quản lý ở Bình Dương cũng cho rằng, trong quá trình phát triển TP.Bình Dương mới, tất cả những vấn đề xây dựng và quy hoạch tượng đài sẽ phải tiếp tục đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển đô thị.

Gia Định