Những kỷ niệm không phai

Bác Hồ chỉ huy dàn nhạc hợp xướng tại Vườn bách thảo Hà Nội năm 1960.

Được gặp Bác Hồ, đó không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là một trong những kỷ niệm sâu sắc không thể nào quên của những người con Đồng Nai. Chính những kỷ niệm ấy đã giúp cho họ trưởng thành hơn...

* Bác bắt nhịp bài ca kết đoàn

Là nhạc công của Đoàn nhạc Nhân dân thuộc Vụ Lễ tân của Bộ Ngoại giao, Nguyễn Văn Vy nhiều lần được nhìn thấy Bác, biểu diễn cho Bác và các đoàn khách nước ngoài. Nhưng lần biểu diễn vào năm 1960 đã gây một ấn tượng mạnh khó phai trong lòng người nhạc công trẻ năm ấy.

Đó là khoảng tháng 9, thời điểm diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III và kỷ niệm lễ Quốc khánh. Nhiều hoạt động văn hóa - văn nghệ đã được diễn tại Vườn Bách thảo Hà Nội chào mừng 2 sự kiện lớn nêu trên. Đoàn nhạc giao hưởng, trong đó có ông Vy cũng tham gia biểu diễn. Giữa lúc đoàn gồm 120 nhạc công và gần 3 ngàn diễn viên chuẩn bị diễn bản hợp xướng Dưới lá cờ Đảng thì Bác Hồ và các đoàn khách nước ngoài xuất hiện. Bác giản dị ngồi xuống bãi cỏ của Vườn Bách thảo, lắng nghe bản hợp xướng khiến các nghệ sĩ đều bồi hồi xúc động trước vẻ giản dị, mộc mạc của vị Chủ tịch nước. Khi bản hợp xướng kết thúc, Bác và các vị khách trong đoàn đều vỗ tay hoan nghênh. Bất ngờ Bác đứng dậy, tiến đến chỗ nhạc trưởng Nguyễn Hữu Hiếu đang chỉ huy giàn nhạc và nói: "Chú đưa cho Bác chiếc que chỉ huy". Rồi Bác tươi cười quay sang giàn nhạc: "Bây giờ Bác cháu ta cùng hát bài ca Kết đoàn nhé!". Thế là lời hát vang lên, vang rền sức mạnh:

Kết đoàn, chúng ta là sức mạnh

Kết đoàn, chúng ta là thép gang

Từng biểu diễn dưới sự chỉ huy của các nhạc sĩ nổi tiếng nước ngoài, từng biểu diễn các tác phẩm kinh điển bất hủ của thế giới, nhưng chưa lần nào, chàng thanh niên 24 tuổi ấy lại thấy xúc động như lúc ấy. Vì sao Bác Hồ lại chọn bài hát Kết đoàn? Bởi, thời điểm đó đất nước vẫn đang còn nhiều khó khăn, vừa phải lo xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa vừa canh cánh nhiệm vụ giải phóng miền Nam thân yêu để non sông liền một dải. Vì vậy, chỉ có sức mạnh đại đoàn kết của dân tộc mới có thể vững tay chèo đưa con thuyền Việt Nam vượt sóng gió ra khơi, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Sau này, khi thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú, giữ cương vị hiệu trưởng Trường trung học văn hóa - nghệ thuật Đồng Nai suốt 17 năm, lúc nào thầy Vy cũng nhớ đến bài học thâm thúy từ bài hát Kết đoàn năm xưa của Bác Hồ.

* Học là để phục vụ nhân dân

Với ông Lê Đình Nghiệp (Năm Nghiệp, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh), khoảnh khắc được gặp Bác vào đầu thu năm 1956 đã đọng mãi trong ký ức không thể phai nhòa. Là cán bộ tập kết, ông Năm Nghiệp lúc ấy được cử đi học tiếng Nga ở Trường ngoại ngữ Hà Nội để chuẩn bị sang Liên Xô du học. Buổi sáng hôm ấy, vào khoảng 8 giờ, mọi người trong trường nhận được tin Bác Hồ sẽ đến thăm. Còn đang bất ngờ, bàn bạc với nhau nên mua hoa gì tặng Bác thì Bác đã đến. Hồi ấy khuôn viên trường học không có tường rào, nên lúc biết có Bác Hồ đến, thì không những sinh viên, học viên vây lấy Bác vòng trong vòng ngoài, mà cả nhân dân xung quanh cũng kéo đến để được gặp Bác. Bác đứng ngay trên bục tam cấp trò chuyện với mọi người, hỏi han chuyện ăn nghỉ, học hành rất thân tình, gần gũi khiến mọi người thấy vô cùng ấm áp.

Trước khi ra về, Bác dặn dò: "Trước đây, các cháu học để trở thành ông Cử (cử nhân), bà Tú (tú tài), để làm quan và để lấy chồng. Bây giờ, các cháu học là để phục vụ nhân dân". Rồi Bác hỏi thêm: "Các cháu có hiểu thế nào là phục vụ nhân dân không?". Bác giải thích rất giản dị mà cụ thể: "Phục vụ nhân dân là thế này, Bác nói thí dụ, nhân dân cần nước, các cháu đi đào giếng, múc nước giếng lên và đem đến tận tay người dân. Các cháu rõ chưa?".

54 năm trôi qua, lời dạy ấy của Bác vẫn luôn làm ông Năm Nghiệp trăn trở. Ông kể, hồi đó từ "phục vụ" đối với những người như ông vô cùng mới mẻ. Từ lời dạy đơn giản nhưng ý nghĩa vô cùng sâu xa ấy, ông dần "ngộ" ra rằng, làm cách mạng không chỉ là đánh Tây, đuổi Mỹ giành lại độc lập, tự do, mà còn phải đem cơm no áo ấm đến cho người dân. Sau ngày đất nước thống nhất, ông được cử về Đồng Nai giữ nhiệm vụ là Phó chủ tịch UBND tỉnh, ở cương vị này ông càng thấu hiểu sâu sắc hơn lời dạy của Bác. "Cả một đời, tôi luôn phấn đấu để thực hiện lời dạy đó của Bác" - ông Năm Nghiệp xúc động nói.

Thanh Thúy