Khi cha vắng nhà

N.T.B đã 3 tuổi. Kể từ khi chào đời cho đến nay, B. chỉ gặp mặt cha được 4 lần. Cha của B. là thủy thủ nên phải đi xa dài ngày. Mặc dù ở nhà mẹ vẫn thường xuyên trò chuyện và thủ thỉ kể cho con trai nghe về người cha để tạo sự gần gũi, gắn bó nhưng mỗi lần cha về mẹ lại thấy B. tỏ ra dửng dưng, thậm chí hay kiếm cớ khóc nhè, gây chuyện để mẹ quan tâm đến mình hơn.

N.T.B đã 3 tuổi. Kể từ khi chào đời cho đến nay, B. chỉ gặp mặt cha được 4 lần. Cha của B. là thủy thủ nên phải đi xa dài ngày. Mặc dù ở nhà mẹ vẫn thường xuyên trò chuyện và thủ thỉ kể cho con trai nghe về người cha để tạo sự gần gũi, gắn bó nhưng mỗi lần cha về mẹ lại thấy B. tỏ ra dửng dưng, thậm chí hay kiếm cớ khóc nhè, gây chuyện để mẹ quan tâm đến mình hơn. Những lúc mẹ đi làm, còn hai cha con ở nhà, B. lại lén nhìn ảnh cưới của cha mẹ để so sánh với người cha đang hiện hữu trước mặt xem có giống nhau không. Cha của B. biết mình không có  nhiều thời gian và tình cảm dành cho con nên tìm mọi cách để bù đắp những thiệt thòi đó, con thích gì là cha sẵn sàng cho ngay, con có hỗn, có nghịch ngợm thì cha cũng không nỡ mắng cho nên ở nhà B. rất ngang ngược và bướng bỉnh nhưng khi đến trường cô giáo lại phản ánh lại là B. nhút nhát, thường hay bị bắt nạt.

Một trường hợp khác, cha của M. cũng rất hiếm khi có thời gian dành cho con. Tuy không phải vắng nhà biền biệt nhưng vì cha của M. là phi công nên phải đi suốt, lịch công tác dày đặc, có khi đi cả tuần mới về. Khi về đến nhà thì con đi học chưa về, lúc con học về thì cha M. mệt quá nằm ngủ. Cuối cùng, mọi việc trong nhà từ lớn đến nhỏ đều do mẹ đảm đương. Thỉnh thoảng mẹ M. có nhắc cha nên để ý tới con một chút vì tuy nhà đầy đủ về vật chất nhưng con càng lớn càng khó bảo, hay đòi hỏi, việc học chểnh mảng, ở nhà hay cãi mẹ, vòi vĩnh đủ thứ.

Sự vắng mặt của người cha quá lâu trong gia đình đã gây ra thiếu hụt về mặt tâm lý, khi người cha đi xa, người mẹ dồn hết tình thương cho con mình. Người con cảm thấy mẹ là tất cả nên khi người cha trở về sau chuyến công tác dài ngày, trẻ sẽ coi người cha đã chiếm mất vị trí độc nhất của mình cho nên nhiều trẻ trở nên quấy khóc và hay gây chuyện để lấy lại sự quan tâm, chiều chuộng của người mẹ.

Sự mất cân bằng về tình cảm và quyền uy của người cha trong gia đình sẽ gây ra những ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển nhân cách của trẻ. Chính vì thế, cha mẹ cần có những can thiệp phù hợp với hoàn cảnh gia đình mình. Về phía người cha, có thể thường xuyên gọi điện về nhà hỏi thăm và trò chuyện cùng con, thậm chí gửi ảnh và thư từ  kể về những chuyến công tác của mình để con có thể hiểu hơn về công việc của cha, hơn nữa đó chính là cách rút ngắn sự xa cách về tình cảm và thời gian.

Người mẹ không nên bù đắp tình cảm cho con bằng cách đáp ứng những đòi hỏi về vật chất mà cần thường xuyên tâm sự cho con nghe về cuộc sống của người cha, hướng con đến những hoạt động lành mạnh, tập cho con giúp đỡ mình những việc trong nhà, từ việc nhỏ rồi những việc lớn hơn, dần dần tập cho trẻ tính có trách nhiệm và biết quan tâm đến gia đình hơn là để trẻ đòi hỏi một sự quan tâm quá mức từ phía gia đình.

Nguyễn Thị Ngọc Anh (Bệnh viện tâm thần Trung ương 2)